دکتر فرامرز قراملکی، رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، در حاشیه یازدهمین نمایشگاه تخصصی کتب حوزوی و معارف اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، اظهار کرد: کسانی که به تبلیغ و تدریس مشغول هستند، غالباً با چالشی مواجهاند که تاکنون بهصورت جدی مورد تحلیل قرار نگرفته است و آن، ارتباط میان زبان گفتاری و شفاهی با چندین زبان دیگری است که بهصورت همزمان در فرد فعال هستند.
فعالیت همزمان هفت زبان در فرآیند تبلیغ و تدریس
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی ادامه داد: هنگامی که فرد بر فراز منبر به وعظ و خطابه میپردازد یا در کلاس مشغول تدریس است، علاوه بر زبان گفتاری، حداقل هفت زبان دیگر نیز بهصورت همزمان فعال هستند؛ از جمله زبان بدنی، زبان پوشش، زبان کنش، زبان منش، زبان سکوت و زبان محیط.
وی افزود: فعالیت همزمان این زبانها میتواند سرنوشت یک خطابه یا تدریس را رقم بزند؛ به این معنا که اگر میان زبانهای فعال دیگر با زبان گفتاری فرد، انسجام و همخوانی وجود داشته باشد، فرآیند سخنرانی و تدریس میتواند به اهداف خود برسد و در صورت ناسازگاری میان این زبانها، اثربخشی آن کاهش پیدا میکند.
قراملکی با بیان اینکه در کتاب زیانهای همزمان برای نخستینبار در کشور به این موضوع پرداخته شده است، تصریح کرد: در این اثر تلاش شده است این مسئله تبیین شود که در کنار زبان گفتاری، هفت زبان دیگر نیز بهصورت همزمان فعال هستند و در صورت ناسازگاری این زبانها با یکدیگر، چه پیامدهایی در فرآیند ارتباط با مخاطب ایجاد میشود.
مخاطب، زبان بدنی و دیگر پیامهای همزمان را دریافت میکند
وی با اشاره به نقش زبان بدنی در ارتباط با مخاطب، گفت: یک مثال ساده این است که من در زمان سخن گفتن، نخستین کسی هستم که حرفهای خودم را میشنوم؛ چراکه گوش من به زبان خودم از گوش هر فرد دیگری نزدیکتر است، اما زبان بدنی خود را در هنگام سخنرانی بر فراز منبر یا در کلاس درس نمیبینم.
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی افزود: زبان بدنی، دیداری است و فرد در همان لحظه نمیتواند ببیند که ابرو و چشم او چگونه است یا چه حالتی در چهره خود دارد، اما مخاطب بهسرعت زبان بدنی او را مشاهده میکند و آن را با زبان گفتاری مقایسه میکند.
وی ادامه داد: مخاطب در این فرآیند، میزان سازگاری میان زبان گفتاری و زبان بدنی را تشخیص میدهد و اگر میان این دو ناسازگاری وجود داشته باشد، آن را کشف میکند.
قراملکی با بیان مثالی درباره ناسازگاری میان زبان گفتاری و زبان کرداری، اظهار کرد: ممکن است فرد در محیط کلاس، به زبان گفتاری خود دیگران را به رعایت ادب دعوت کند، اما خودش رفتاری بیادبانه داشته باشد. در اینجا زبان کرداری او با زبان گفتاریاش سازگار نیست.
وی اضافه کرد: یا ممکن است فرد از نظم سخن بگوید، اما زبان پوشش او نشانهای از بینظمی باشد. بنابراین، همخوانی و سازگاری میان زبانهای مختلفی که بهصورت همزمان در فرآیند تدریس و سخنرانی فعال هستند، اهمیت زیادی دارد.
افزایش سازگاری زبانها، زمینهساز اثربخشی فعالیتهای تبلیغی
رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی تصریح کرد: در این کتاب، مسئله سازگاری میان زبانهای همزمان مورد بحث قرار گرفته و تلاش شده است به مخاطب کمک شود تا از طریق افزایش سازگاری میان این زبانها در تدریس و سخنرانی، اثربخشی، بهرهوری و تأثیرگذاری فعالیت خود را افزایش دهد.
وی این موضوع را نگاهی نو دانست و گفت: دوستانی که این کتاب را مطالعه کردهاند، بر اهمیت آن تأکید داشتهاند و معتقدند این کتاب برای طلاب بسیار مهم است.
قراملکی خاطرنشان کرد: این زبانها در دوره سنی و در طول زندگی فرد شکل میگیرند و برای ایجاد سازگاری میان آنها باید به این مسئله توجه داشت.
وی ادامه داد: اگر فردی بداند که خود را وقف دین کرده و میخواهد برای دین فعالیت و طراحی کند، باید همه زبانهای خود را با زبان گفتاری هماهنگ و سازگار کند؛ در غیر این صورت، شنونده ممکن است او را به دروغگویی متهم کند و بگوید چگونه سخنان او را باور کنم، در حالی که رفتار و حرکاتش با سخنانش سازگار نیست.
قراملکی در پایان تأکید کرد: سازگاری زبانهای همزمان با زبان گفتاری، در موفقیت خطابه و تدریس و دستیابی آنها به اهداف موردنظر، نقش مهمی دارد.
نظر شما