حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی کارشناس دینی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اراک، اظهار داشت: تاریخ امامت، تاریخ مواجهه با بحرانهای وجودی است؛ اما دوران امامت حضرت ابومحمد حسن بن علی العسکری (ع)، در این میان جایگاهی منحصر به فرد دارد.
وی گفت: سامرا در عصر آن امام، نه صرفاً یک شهر، بلکه «پادگان مرکزی» خلافت عباسی بود. وضعیت امنیتی حاکم بر این دوران، به تعبیر خود امام (ع) در هیچ دورهی دیگری برای پیشوایان معصوم سابقه نداشت تا جایی که حضرت فرمود، «هیچیک از پدرانم گرفتاری مرا نداشتند».
حجت الاسلام والمسلمین احمدی اراکی ابراز کرد: این پرسش مطرح است که چگونه امام (ع) توانستند با وجود محاصرهی تمامعیار، نه تنها کیان مکتب را حفظ کنند، بلکه آن را برای بزرگترین گذار تاریخی تشیع یعنی عصر غیبت مهندسی نمایند؟
وی اذعان کرد: شیعیان به جریانی فکری و اجتماعی قدرتمند تبدیل شده بودند که مشروعیت دستگاه خلافت را به چالش میکشیدند.
کارشناس دینی ادامه داد: دوم؛ ترس استراتژیک دستگاه خلافت از ظهور منجی موعود (عج) بود، عباسیان آگاه بودند که امام عسکری (ع) پدر همان منجی است؛ لذا تمام ظرفیت اطلاعاتی خود را برای شناسایی و نابودی نسل ایشان به کار گرفتند.
وی تأکید کرد: تحمیل حضور اجباری هفتگی در دربار، تنها بخشی از پازل نظارتی عباسیان بود. در چنین فضایی، امام (ع) نه تنها باید برای بقای فیزیکی خود و فرزندشان تلاش میکردند، بلکه باید «جریان اصلی هدایت» را نیز زنده نگاه میداشتند.
حجت الاسلام والمسلمین احمدی اراکی تصریح کرد: امام عسکری (ع) با هوشمندی راهبردی، متوجه شدند که در شرایط اختناق مطلق، رهبری حضوری آسیبپذیر است، لذا ایشان ساختار سازمان وکالت را از یک الگوی سادهی مالی، به یک شبکهی امنیتی-سیاسی پیچیده ارتقا دادند.
وی اظهار کرد: امام (ع) برای به حداقل رساندن مخاطرات، پیوندهای فیزیکی را به سمت مکاتبات امن (توقیعات) هدایت کردند. ایشان صراحتاً به شیعیان دستور دادند: «کسی بر من سلام نکند و کسی به سوی من اشاره نکند؛ زیرا شما بر جانهای خود ایمن نیستید».
کارشناس دینی اضافه کرد: این رویکرد، راه را برای تداوم مرجعیت علمی غیرحضوری باز کرد و به شیعیان آموخت که هدایت دینی، به حضور فیزیکی رهبر وابسته نیست.
وی خاطرنشان کرد: برای حفظ امنیت این شبکه، وکلای ارشد امام (ع) ناچار به اتخاذ هویتهای شغلی استتاری بودند. نمونهی درخشان این راهبرد، «عثمان بن سعید عمری» است که با پیشهی «روغنفروشی»، توانست شبکه را از چشم جاسوسان عباسی دور نگاه دارد.
حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی عنوان کرد: امام (ع) حتی در درون زندان نیز با هوشیاری کامل اطلاعاتی، نفوذیهای خلیفه را شناسایی و به یاران خود هشدار میدادند.
وی تاکید کرد: امام حسن عسکری علیهالسلام در اقدامی استراتژیک، به شیعیان دستور دادند که وجوهات را به سامرا نفرستند، بلکه به نمایندگان بغداد تحویل دهند. این «تمرکززدایی اقتصادی»، پیامی سیاسی داشت، جامعهی شیعی باید بیاموزد در غیاب حضور مرکزیت فیزیکی، ساختار خود را اداره کند.
کارشناس دینی گفت: تمام تدابیر امام، در نهایت به یک هدف کلان ختم میشد، حفاظت از امام زمان(عج)، ایشان با ایجاد لایههای حفاظتی، اجازه ندادند پروژهی امنیتی عباسیان برای نابودی منجی محقق شود.
وی خاطرنشان کرد: امام (ع) با پاسخ به شبهات کلامی در نقاط دور دست، اجازه ندادند «حریت فکری» در سایهی فشارهای سیاسی رنگ ببازد.
حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی اضافه کرد: الگوی امام حسن عسکری(ع) در مواجهه با شدیدترین نوع اختناق، الگوی تابآوری فعال است، ایشان نشان دادند که در شرایط فشار حداکثری، سازماندهی غیرمتمرکز اما منسجم، تغییر روشهای ارتباطی به سمت روشهای امن و آمادهسازی ذهنی بدنه برای دوران عدم حضور، تنها راه حفظ حریت یک جریان حق است. این میراث مدیریتی، نه تنها ضامن بقای تشیع در آن عصر بحرانی شد، بلکه زیرساخت تمدنی لازم برای ورود به دوران غیبت کبری را فراهم ساخت.
انتهای پیام. /
نظر شما