به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدالهی خراسانی، مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، در نشست از دفاع مقدس تا امروز؛ چگونه امید را زنده نگه داریم؟ نقش زنان در تاب‌آوری اجتماعی، که به همت اداره امور فرهنگی تبلیغی خواهران دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و با حضور بانوان مبلغ برگزار شد، اظهار داشت: جنگ تنها در میدان نظامی رخ نمی‌دهد و دشمن در کنار عرصه نظامی، میدان‌های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و به‌ویژه جنگ نرم و شناختی را نیز دنبال می‌کند.
وی افزود: در جنگ نرم و شناختی، افکار، احساسات و ادراک افراد هدف قرار می‌گیرد و یکی از ویژگی‌های این نوع جنگ آن است که فرد ممکن است بدون آنکه احساس کند تحت تأثیر قرار گرفته، در معرض تغییر نگرش، احساس و تصمیم قرار گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی با اشاره به آثار روانی حملات نظامی تصریح کرد: در حملات موشکی، آثار تخریب فیزیکی تنها بخشی از خسارت‌ها است و ترس، اضطراب، ناامیدی و بی‌اعتمادی نیز می‌تواند آثار ماندگارتری بر جامعه برجای بگذارد.
وی ادامه داد: ممکن است آثار فیزیکی یک حادثه در مدت کوتاهی برطرف شود، ساختمان‌ها بازسازی و محله‌ها پاکسازی شوند، اما ترس و اضطرابی که در دل افراد ایجاد شده و تصویری که از آینده در ذهن آنان شکل گرفته است، به آسانی برطرف نمی‌شود.
ناامیدی، هدف مهم جنگ شناختی است
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با بیان اینکه دشمن در جنگ نرم بر تضعیف اراده و امید جامعه تمرکز می‌کند، گفت: اگر دشمن بتواند جامعه را به این نقطه برساند که مقاومت فایده‌ای ندارد، هیچ چیزی اصلاح نمی‌شود و آینده‌ای وجود ندارد، عملاً بخشی از هدف خود را محقق کرده است؛ زیرا در چنین شرایطی جامعه دیگر توان مقاومت و ایستادگی نخواهد داشت.
وی، امید را یکی از عناصر مهم قدرت جامعه دانست و اظهار کرد: امید یک احساس ساده نیست، بلکه پشتوانه مهمی برای مقاومت و ایستادگی در برابر تهدیدهاست و جامعه‌ای که امید خود را حفظ کند، ظرفیت بیشتری برای عبور از بحران‌ها خواهد داشت.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی با اشاره به جایگاه زنان در این عرصه، افزود: زنان در بحران‌ها معمولاً از نخستین گروه‌هایی هستند که اضطراب و تشویش اجتماعی را دریافت می‌کنند و از سوی دیگر می‌توانند این احساسات را به خانواده و اطرافیان خود منتقل کنند؛ بنابراین میزان تاب‌آوری زنان، تأثیر مستقیمی بر تاب‌آوری خانواده و جامعه دارد.
مادر آرام می‌تواند به خانواده احساس امنیت بدهد
وی خاطرنشان کرد: یک مادر مضطرب می‌تواند اضطراب را به اعضای خانواده، به‌ویژه فرزندان منتقل کند، اما مادری که در شرایط دشوار آرامش خود را حفظ می‌کند، حتی با وجود نگرانی‌های شخصی می‌تواند به فرزندان و خانواده احساس امنیت بدهد.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی بیان کرد: همسری که دائماً از آینده با ترس و ناامیدی سخن می‌گوید، می‌تواند روحیه خانواده را تضعیف کند، اما زنی که با بحران برخورد صحیحی دارد، می‌تواند ضمن پذیرفتن دشواری‌ها، این پیام را منتقل کند که شرایط سخت است اما بن‌بستی وجود ندارد.
وی تأکید کرد: امید به معنای انکار سختی‌ها و مشکلات نیست؛ امید یعنی در کنار دیدن دشواری‌ها، روزنه‌ها، فرصت‌ها و راه‌های عبور از بن‌بست‌ها را نیز ببینیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی ابراز کرد: قرآن کریم انسان را موجودی مستعد ناامیدی معرفی می‌کند، اما در آموزه‌های دینی، ایمان و معرفت صحیح زمینه عبور از این حالت را فراهم می‌کند. انسان مؤمن ممکن است از حادثه‌ای بترسد، ناراحت شود یا حتی برای لحظاتی احساس کند کار تمام شده است، اما یأس نباید بر او مسلط شود.
وی با بیان اینکه ناامیدی تنها یک احساس نیست، خاطرنشان کرد: از منظر قرآن، ناامیدی می‌تواند نتیجه یک خطای شناختی باشد؛ یعنی انسان در اثر نداشتن شناخت صحیح از خدا، دنیا، حوادث و آینده، گرفتار برداشت نادرست از شرایط شود.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی یکی از عوامل تشدید ناامیدی را شتاب‌زدگی دانست و گفت: انسان در مواجهه با حوادث گاهی به سرعت درباره آینده قضاوت می‌کند و یک اتفاق را به تمام آینده تعمیم می‌دهد، در حالی که یک حادثه لزوماً تعیین‌کننده همه اتفاقات آینده نیست.
وی یادآور شد: در فعالیت‌های تبلیغی و تبیینی باید به مردم آموزش داده شود که از یک اتفاق، آینده قطعی استخراج نکنند و برای تأمل، بررسی شرایط و دیدن احتمالات مختلف به خود فرصت بدهند.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی، ندیدن نعمت‌ها و ظرفیت‌های موجود را از دیگر عوامل ناامیدی دانست و تصریح کرد: انسان معمولاً بیش از داشته‌های خود، بر آنچه از دست داده تمرکز می‌کند و همین مسئله می‌تواند زمینه ناامیدی را افزایش دهد.
وی ادامه داد: نقطه آغاز تاب‌آوری، دیدن داشته‌ها است و باید در کنار این پرسش که چه چیزی را از دست داده‌ایم، از خود بپرسیم چه چیزهایی هنوز در اختیار داریم و با همین امکانات چه کاری می‌توانیم انجام دهیم.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به تفاوت حسرت و عبرت، بیان کرد: در آموزه‌های دینی، انسان باید از گذشته عبور کند و از تجربه‌های تلخ برای ساختن آینده بهره بگیرد؛ حسرت انسان را در گذشته متوقف می‌کند، اما عبرت می‌تواند پلی برای حرکت به سوی آینده باشد.
شناخت صحیح از ماهیت دنیا، زمینه تقویت امید است
وی یکی دیگر از عوامل ناامیدی را نداشتن شناخت صحیح از ماهیت دنیا عنوان کرد و گفت: بخشی از ناامیدی انسان از این تصور ناشی می‌شود که دنیا باید همواره محل آسایش و رفاه باشد، در حالی که قرآن کریم دنیا را عرصه آزمایش، رشد و مواجهه با دشواری‌ها معرفی می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی با اشاره به آیات قرآن درباره ابتلاء افزود: سختی‌ها و حوادث بخشی از سنت‌های الهی در زندگی انسان هستند و می‌توانند زمینه رشد و تکامل انسان را فراهم کنند؛ از این رو، نگاه انسان مؤمن به حادثه تنها محدود به رنج موجود در آن نیست، بلکه می‌تواند ظرفیت‌های رشد و فرصت‌های نهفته در آن را نیز ببیند.
وی خاطرنشان کرد: انسان باید بداند که دنیا محل ماندن نیست و زندگی انسان به این مرحله محدود نمی‌شود؛ اگر نگاه انسان تنها به دنیا باشد، بسیاری از حوادث را پایان راه تلقی می‌کند، اما اگر زندگی را در امتداد ابدیت ببیند، نگاه او به مشکلات و ابتلائات نیز متفاوت خواهد شد.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، تحلیل شتاب‌زده، قطعی و منفی از حوادث را از عوامل مهم ناامیدی برشمرد و ابراز کرد: گاهی انسان در مواجهه با یک حادثه، بدون بررسی ابعاد مختلف آن، سریعاً نتیجه می‌گیرد که همه چیز تمام شده است و هیچ راهی برای اصلاح شرایط وجود ندارد.
وی بیان کرد: در حالی که در بسیاری از حوادث، در کنار دشواری‌ها فرصت‌هایی نیز وجود دارد که ممکن است در لحظه نخست دیده نشود؛ بنابراین یکی از وظایف مبلغان، کمک به اصلاح تحلیل مردم از حوادث و جلوگیری از شکل‌گیری برداشت‌های قطعی و منفی است.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی با اشاره به مفهوم فرصت در دل تهدیدها، خاطرنشان کرد: گاهی در دل تهدیدها فرصت‌هایی وجود دارد که در شرایط عادی دیده نمی‌شود و شرط استفاده از این فرصت‌ها، حفظ آرامش، پرهیز از ترس و داشتن تحلیل صحیح از شرایط است.
وی سوءظن به خدا را از دیگر عوامل مهم ناامیدی دانست و گفت: فرد ناامید گاهی چنین تصور می‌کند که خداوند برای او خیر نمی‌خواهد یا قرار نیست شرایط او را تغییر دهد، در حالی که در نگاه دینی، رحمت و حکمت الهی حتی در دل ابتلائات نیز جاری است.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی ادامه داد: ابتلائات الهی می‌تواند در موقعیت‌های مختلف کارکردهایی مانند بیدار کردن انسان، پاک شدن از برخی آلودگی‌ها، افزایش خلوص و یا ارتقای مقام معنوی داشته باشد و انسان همیشه به همه حکمت‌های حوادث آگاه نیست.
وی با اشاره به داستان حضرت موسی و خضر، اظهار کرد: انسان گاهی تنها ظاهر یک حادثه را می‌بیند و بر اساس همان قضاوت می‌کند، در حالی که ممکن است باطن ماجرا و حکمت آن را نداند؛ بنابراین در بسیاری از موارد باید میان ندانستن حکمت یک حادثه و نبودن حکمت در آن تفاوت قائل شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی به راه‌های تقویت امید اشاره کرد و یادآور شد: توجه به قدرت خدا، حکمت خدا و رحمت خدا از مهم‌ترین پایه‌های امید است.
وی افزود: اگر انسان باور داشته باشد که خداوند توان تغییر شرایط، گشودن بن‌بست‌ها و تبدیل سختی‌ها به فرصت را دارد، گرفتار ناامیدی مطلق نمی‌شود؛ در عین حال باید توجه داشت که قدرت الهی همراه با حکمت است و انسان نمی‌تواند همه حکمت‌های الهی را در لحظه درک کند.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، توجه به وعده‌های الهی را از دیگر عوامل حفظ امید دانست و اظهار کرد: مؤمن باید وعده‌های الهی را جدی بگیرد و بداند که سختی‌ها پایان راه نیستند.
وی توجه به تجربه‌های تاریخی نصرت الهی را مهم دانست و تأکید کرد: حافظه تاریخی یک جامعه می‌تواند پشتوانه امید باشد؛ جامعه باید تجربه‌های گذشته خود از عبور از بحران‌ها و حوادث دشوار را به یاد داشته باشد و از آن برای تقویت امید در شرایط جدید استفاده کند.
زنان تنظیم‌کننده فضای عاطفی خانواده هستند
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی با اشاره به نقش زنان در خانواده، یادآور شد: زن در خانواده تنظیم‌کننده فضای عاطفی خانه است و می‌تواند در جلوگیری از انتشار شایعات و اخبار نادرست، تبدیل حیرت و انفعال به حرکت و فعالیت و همچنین تربیت نسل آینده نقش‌آفرین باشد.
وی ادامه داد: نقش زن در تاب‌آوری اجتماعی تنها به خانه و خانواده محدود نمی‌شود، بلکه زنان می‌توانند با همان نقش مادرانه، در جامعه نیز موجب دلگرمی، آرامش و تقویت روحیه عمومی شوند.
زنان می‌توانند پشتیبان عاطفی جامعه باشند
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به تجربه تاریخی زنان در نهضت عاشورا، تصریح کرد: در حوادث بزرگی مانند نهضت کربلا، زنان در کنار مردان نقش‌آفرینی کردند و این نقش هم در جریان حادثه و هم پس از آن ادامه یافت.
وی ادامه داد: اگر مردان احساس کنند از سوی زنان حمایت و پشتیبانی می‌شوند، پشتوانه عاطفی لازم برای ادامه نقش‌آفرینی خود را پیدا می‌کنند؛ از این رو، نقش اجتماعی زنان را می‌توان در کنار نقش خانوادگی آنان، یک نقش پشتیبان و دلگرم‌کننده دانست.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی، نقش تبیینی و تبلیغی زنان را یکی دیگر از عرصه‌های اثرگذاری آنان برشمرد و گفت: نقش زنان تنها حضور اجتماعی نیست، بلکه آنان می‌توانند با روشنگری، تبیین و بصیرت‌افزایی، در تقویت امید جامعه نقش ایفا کنند.
وی با اشاره به سیره حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و حضرت زینب سلام‌الله‌علیها، افزود: در سیره این دو بانوی بزرگ، هم نقش خانوادگی و عاطفی و هم نقش اجتماعی و تبیینی دیده می‌شود؛ حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها با خطبه‌ها و مواضع روشنگرانه و حضرت زینب سلام‌الله‌علیها با خطبه‌های خود در کوفه و شام، به تبیین و روشنگری پرداختند.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، تأکید کرد: امروز نیز روایت زنانه، مادرانه و دخترانه از حوادث و جنگ می‌تواند در انتقال واقعیت‌ها و حفظ امید اجتماعی نقش داشته باشد؛ زیرا این روایت از ظرفیت‌هایی مانند صداقت، عاطفه، فطرت و ارتباط گسترده با جامعه برخوردار است.
بانوان می‌توانند نگهبان امید در جامعه باشند
وی با تأکید بر اینکه زنان می‌توانند نقش مهمی در تثبیت و تقویت امید اجتماعی داشته باشند، ادامه داد: زنان می‌توانند در خانواده و جامعه، نگهبان امید باشند و اجازه ندهند یأس و ناامیدی به یک احساس عمومی تبدیل شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی خاطرنشان کرد: تجربه دفاع مقدس و دیگر حوادث تاریخی نشان می‌دهد که زنان در کنار نقش‌های خانوادگی، می‌توانند در پشتیبانی اجتماعی، تقویت روحیه و انتقال پیام‌های امیدبخش نقش‌آفرین باشند.
وی با اشاره به ضرورت توجه مبلغان به مسئله امید، ادامه داد: جامعه تبلیغی باید بتواند در کنار بیان مشکلات و واقعیت‌های تلخ، تحلیل درست از حوادث، ظرفیت‌های موجود و راه‌های عبور از بحران را نیز برای مردم تبیین کند.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر اهمیت نقش مبلغان در شرایط اجتماعی، افزود: جامعه مخاطب مبلغ تنها مخاطبان عمومی نیستند، بلکه خانواده، بستگان، دوستان و اطرافیان نیز بخشی از این میدان هستند و باید نسبت به نشانه‌های ناامیدی و آسیب‌های ناشی از آن حساس بود.
وی ادامه داد: بسیاری از بحران‌های اجتماعی ممکن است از یک مسئله شناختی آغاز شوند و اگر به‌موقع مورد توجه قرار نگیرند، به بحران‌های عمیق‌تر تبدیل شوند؛ بنابراین حضور مبلغان در عرصه تبیین و گفت‌وگو با مردم می‌تواند به اصلاح برداشت‌ها و تقویت امید کمک کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی با اشاره به موضوع خودآسیب‌رسانی و ضرورت توجه اجتماعی به آن، اظهار کرد: در مواجهه با افرادی که در معرض ناامیدی شدید قرار دارند، نباید تنها به فرد توجه کرد، بلکه خانواده، اطرافیان و جامعه نیز باید نقش خود را در حمایت و پیشگیری از تشدید بحران بشناسند.
وی گفت: توجه به افراد، گفت‌وگو با آنان، شنیدن مشکلات و کمک به اصلاح برداشت‌های نادرست می‌تواند بخشی از مسئولیت اجتماعی در برابر بحران‌های روحی و اجتماعی باشد.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: بخش مهمی از ناامیدی به شناخت نادرست انسان از خدا و دنیا بازمی‌گردد و اگر انسان خدا، رحمت، حکمت و قدرت الهی و همچنین ماهیت دنیا را درست بشناسد، نگاه او به حوادث متفاوت خواهد شد.
وی اظهار کرد: امید به معنای بی‌خیالی یا نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه به معنای دیدن واقعیت‌ها در کنار ظرفیت‌ها، فرصت‌ها و راه‌های عبور از دشواری‌ها است.
حجت‌الاسلام والمسلمین الهی خراسانی تصریح کرد: جامعه‌ای که بتواند در شرایط بحران، شناخت درست و تحلیل صحیح داشته باشد، کمتر در معرض جنگ شناختی و عملیات روانی قرار می‌گیرد و زنان در این میان، به دلیل جایگاه خانوادگی، عاطفی، تربیتی و اجتماعی خود، ظرفیت مهمی برای تقویت تاب‌آوری و حفظ امید جامعه دارند.
انتهای پیام/
نظر شما