به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی همتی‌فر، مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، امروز دوشنبه ۲۰ مهرماه، در نشست خبری تشریح برنامه‌های ایام فاطمیه با محوریت فعالیت‌های شورای هیئات مذهبی و اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، به تبیین برنامه‌های تبلیغی این ایام، ظرفیت مبلغان و بانوان فعال در عرصه تبلیغ دین و نحوه ساماندهی اعزام مبلغان پرداخت.
وی در ابتدای این نشست با قدردانی از تلاش خبرنگاران در انعکاس اخبار و رویدادهای مردمی طی ۲۲۵ شب گذشته اظهار داشت: مردم ایران در شرایط کنونی در عرصه‌های مختلف حضور و نقش‌آفرینی دارند و اجتماعات مردمی نیز بخشی از این حضور و همراهی است؛در این شرایط، خبرنگاران با تلاش خود، رویدادها و فعالیت‌های مردم را پوشش داده و منعکس می‌کنند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به تفاوت روایت‌های مربوط به تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) و نحوه تعیین ایام فاطمیه اظهار کرد: بر اساس برنامه‌ریزی ستاد ساماندهی شئون فرهنگی در مناسبت‌های مذهبی، دو بازه اصلی برای برگزاری مراسم ایام فاطمیه در نظر گرفته شده است؛ فاطمیه اول بر اساس روایت ۷۵ روز و فاطمیه دوم بر اساس روایت ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم(ص).
وی افزود: برای هر یک از این دو مناسبت، پنج روز شامل دو روز پیش از روز شهادت، روز شهادت و دو روز پس از آن، به‌عنوان بازه برگزاری مراسم عزاداری و برنامه‌های مرتبط مورد توجه قرار می‌گیرد.
حجت الاسلام والمسلمین همتی‌فر ادامه داد: گاهی درباره تعدد دهه‌های فاطمیه و نحوه نام‌گذاری این ایام پرسش‌هایی مطرح می‌شود؛ درحالی‌که برنامه‌ریزی رسمی مورد اشاره بر دو مناسبت اصلی فاطمیه اول و دوم استوار است؛ البته مردم متناسب با ارادت و علاقه خود به اهل‌بیت(ع)، ممکن است در روزهای دیگر سال نیز مجالس روضه و عزاداری برگزار کنند که این مسئله با برنامه‌ریزی رسمی مناسبت‌های فاطمیه متفاوت است.
حضرت زهرا(س) الگویی در دفاع از ولایت و حضرت زینب(س) الگوی تبیین و روشنگری
وی با تشریح رویکرد محتوایی برنامه‌های امسال بیان کرد: از ولادت حضرت زینب(س) تا مناسبت‌های مرتبط با ایام فاطمیه، فرصت مهمی برای تبیین جایگاه بانوان و نقش‌آفرینی آنان در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و دینی فراهم می‌شود.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به نقش حضرت زینب(س) در واقعه کربلا تصریح کرد: نقش‌آفرینی این بانوی بزرگ اسلام در تبیین حقیقت واقعه عاشورا و انتقال پیام قیام امام حسین(ع)، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ اسلام دارد و نشان می‌دهد که چگونه روشنگری و تبیین می‌تواند از فراموش‌شدن حقیقت یک واقعه جلوگیری کند.
حجت الاسلام والمسلمین همتی‌فر همچنین با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا(س) گفت: حضرت زهرا(س) در دفاع از ولایت و جایگاه امیرالمؤمنین علی(ع)، مسئولیتی تاریخی بر عهده گرفتند و تمام توان خود را در این مسیر به کار بستند؛ازاین‌رو، نمی‌توان سیره و مجاهدت‌های اهل‌بیت(ع) را از مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه جدا کرد؛ چراکه دفاع از ولایت و ارزش‌های اسلامی، بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی و مبارزات آنان بوده است.
وی افزود: بر همین اساس، یکی از محورهای برنامه‌ریزی تبلیغی امسال، تقویت نقش‌آفرینی بانوان و ساماندهی ظرفیت‌های آنان برای حضور مؤثر در فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و تبلیغی متناسب با شرایط کنونی کشور است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در ادامه با تشریح فعالیت‌های ویژه بانوان مبلغ اظهار کرد: ۱۵۰ بانوی مبلغ در سطح استان برای اجرای برنامه‌های تبلیغی با استفاده از شیوه پرده‌خوانی آموزش دیده‌اند.
وی توضیح داد: در این روش، پرده‌هایی حاوی تصاویر مرتبط با موضوعات دینی و محتوای روایی آماده شده است تا مبلغان بتوانند با استفاده از این ابزارها، مفاهیم و معارف دینی را به شیوه‌ای متفاوت و متناسب با مخاطبان ارائه کنند.
حجت الاسلام والمسلمین همتی‌فر افزود: این بانوان در مدارس، حسینیه‌ها، مساجد و دیگر مراکز تجمع مخاطبان، فعالیت‌های تبلیغی خود را دنبال خواهند کرد و از ظرفیت پرده‌خوانی برای انتقال مفاهیم دینی و تبیین معارف اهل‌بیت(ع) بهره می‌گیرند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت بانوان مبلغ و میزان استقبال از برنامه‌های آنان بیان کرد: تمرکز بر حوزه بانوان به دلیل ظرفیت و تقاضای موجود در این بخش است؛ به‌ویژه در برنامه‌هایی که مخاطبان آن دختران دانش‌آموز و بانوان هستند، زمینه مناسبی برای فعالیت مبلغان زن وجود دارد.
حجت الاسلام والمسلمین همتی‌فر به فعالیت روضه‌های خانگی و نحوه پشتیبانی تبلیغی از این مجالس اشاره کرد و گفت: روضه‌های خانگی ماهیتی مردمی دارند و بر اساس علاقه و درخواست خانواده‌ها برگزار می‌شوند؛ ازاین‌رو، برگزاری این مجالس تابع تصمیم و خواست مردم است.
وی افزود: درصورتی‌که خانواده‌ها برای برگزاری مجلس روضه به مداح یا سخنران نیاز داشته باشند، می‌توانند درخواست خود را به مجموعه تبلیغات اسلامی ارائه کنند تا متناسب با موضوع مجلس، فرد مورد نیاز معرفی شود.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی ادامه داد: ممکن است برگزارکنندگان یک مجلس به سخنران زن یا مرد نیاز داشته باشند یا بخواهند از سخنرانی با تخصص مشخص در حوزه‌هایی مانند خانواده یا فرقه‌شناسی استفاده کنند. در این موارد، تلاش می‌شود مبلغ متناسب با نیاز و موضوع درخواستی معرفی و اعزام شود.
وی خاطرنشان کرد: در این فرایند، نقش اداره کل تبلیغات اسلامی بیشتر پاسخ‌گویی به درخواست‌های مردمی و تسهیل دسترسی خانواده‌ها به ظرفیت‌های تبلیغی است و اصل برگزاری روضه‌های خانگی بر عهده خود مردم قرار دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به برنامه اعزام مبلغان در ایام فاطمیه اول و دوم اظهار کرد: پیش‌بینی می‌شود در مجموع حدود ۲۵۰۰ مبلغ از طریق نهادهای حوزوی و تبلیغی برای فعالیت در مناطق مختلف اعزام شوند.
وی با بیان اینکه آمار نهایی پس از پایان ایام فاطمیه اعلام خواهد شد، افزود: اعزام مبلغان بر اساس نیاز مناطق و با مشارکت مجموعه‌های مختلف انجام می‌شود و تلاش داریم این ظرفیت به‌گونه‌ای ساماندهی شود که مناطق شهری، روستایی و مراکز متقاضی بتوانند از خدمات تبلیغی مورد نیاز بهره‌مند شوند.
حجت الاسلام والمسلمین همتی‌فر با اشاره به نقش نهادهای مختلف در فرایند اعزام مبلغان بیان کرد: اداره کل تبلیغات اسلامی، حوزه علمیه خراسان و دفتر تبلیغات اسلامی از مجموعه‌های اصلی در این زمینه هستند و هر یک متناسب با ظرفیت خود، بخشی از اعزام‌ها را بر عهده می‌گیرند.
وی ادامه داد: در کنار این مجموعه‌ها، نهادهایی مانند سازمان اوقاف و امور خیریه، آستان قدس رضوی، دفاتر مراجع عظام تقلید و برخی مجموعه‌های دیگر نیز در حوزه تبلیغ فعالیت دارند و متناسب با مأموریت‌های خود، مبلغان مورد نیاز را به مناطق مختلف اعزام می‌کنند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به هماهنگی میان این نهادها تصریح کرد: جلسات مشترکی در چارچوب ستاد ساماندهی امر تبلیغ برگزار می‌شود تا نیازهای مناطق مشخص و تقسیم کار میان مجموعه‌های تبلیغی انجام شود.
وی افزود: برای نمونه، در مناطقی که به تعداد مشخصی مبلغ نیاز است، ظرفیت نهادهای مختلف بررسی می‌شود تا مسئولیت اعزام‌ها به‌صورت هماهنگ تقسیم شود. این شیوه، امکان ارزیابی فعالیت‌ها را افزایش می‌دهد و از موازی‌کاری در اعزام مبلغان جلوگیری می‌کند.
حجت الاسلام والمسلمین همتی‌فر در پاسخ به پرسشی درباره تعداد موکب‌ها و هیئات مذهبی فعال در ایام فاطمیه، با اشاره به آمار سال گذشته گفت: در سال گذشته حدود ۸۰۰ موکب در مشهد و در مجموع حدود یک‌هزار و ۲۰۰ موکب در سطح استان خراسان رضوی فعالیت داشتند.
وی افزود: بر اساس برآورد اولیه، پیش‌بینی می‌شود امسال نیز تعداد موکب‌های فعال در سطح استان در محدوده یک‌هزار و ۲۰۰ تا یک‌هزار و ۴۰۰ موکب قرار گیرد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: برآوردها نشان می‌دهد تعداد موکب‌ها در ایام فاطمیه امسال، در مقایسه با سال گذشته، تغییر چشمگیری نخواهد داشت و احتمالاً در همین محدوده باقی می‌ماند.
وی همچنین با اشاره به گستردگی مراکز متقاضی برنامه‌های تبلیغی اظهار کرد: درخواست اعزام مبلغ از مناطق مختلف، از جمله روستاها، پادگان‌ها، دانشگاه‌ها و مدارس شبانه‌روزی دریافت می‌شود و متناسب با نیاز هر مرکز، برای اعزام مبلغ برنامه‌ریزی خواهد شد.
حجت الاسلام والمسلمین همتی‌فر با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان نهادهای حوزوی و تبلیغی گفت: برنامه‌های ایام فاطمیه با محوریت ترویج معارف اهل‌بیت(ع)، تبیین سیره حضرت زهرا(س) و حضرت زینب(س)، تقویت ظرفیت بانوان مبلغ و ساماندهی اعزام مبلغان دنبال می‌شود و آمار نهایی فعالیت‌ها پس از پایان این مناسبت‌ها اعلام خواهد شد.
هیئات مذهبی مشهد فراتر از عزاداری، در خدمت‌رسانی اجتماعی نقش‌آفرینی می‌کنند
محمدرضا صفایی، رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد، در ادامه نشست خبری، با تبیین مسئولیت‌های اجتماعی و فرهنگی هیئات مذهبی اظهار داشت: فعالیت هیئات به برگزاری مراسم عزاداری و جشن‌های مذهبی محدود نمی‌شود، بلکه تربیت انسان‌های مسئولیت‌پذیر و آماده خدمت به جامعه، محله و کشور از وظایف اصلی این مجموعه‌هاست.
وی با اشاره به فعالیت هیئات مذهبی در حوادث و شرایط مختلف اجتماعی افزود: هیئات در سال‌های گذشته، از جمله در حوادثی مانند سیل و دوران شیوع کرونا، در کنار مردم حضور داشتند و متناسب با شرایط، مسئولیت‌های اجتماعی خود را دنبال کردند.
صفایی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و مشکلات معیشتی مردم بیان کرد: در شرایط کنونی، مسئولیت هیئات مذهبی گسترده‌تر شده است و تقویت فضای اجتماعی، حفظ روحیه مردم و تبیین مسائل روز از جمله وظایفی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد ادامه داد: اجتماعات شبانه مردم که طی بیش از ۲۰۰ شب برگزار شده است، با محوریت مساجد و مشارکت هیئات مذهبی شکل گرفته و فعالان این مجموعه‌ها در برگزاری و استمرار آن نقش داشته‌اند.
وی با تأکید بر ضرورت تبیین تحولات روز تصریح کرد: هیئات مذهبی با توجه به ارتباط خود با جریان انقلاب اسلامی، باید از ظرفیت‌های موجود، از جمله رسانه‌ها و ابزارهای ارتباطی، برای تبیین رویدادهای داخلی و بین‌المللی استفاده کنند و در این عرصه مسئولانه حضور داشته باشند.
صفایی با اشاره به اهمیت جوان‌گرایی در فعالیت‌های هیئات مذهبی گفت: توجه به جوانان و شناسایی افرادی که توانایی ایفای نقش در آینده جامعه و کشور را دارند، از موضوعاتی است که در سال‌های گذشته دنبال شده است.
وی افزود: شناسایی جوانان توانمند و مسئولیت‌پذیر از دغدغه‌های مورد تأکید حجت‌الاسلام والمسلمین همتی‌فر، مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، بوده و این مسئولیت در چارچوب فعالیت‌های هیئات مذهبی پیگیری می‌شود.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد درباره نسبت فعالیت هیئات با مسائل سیاسی نیز اظهار کرد: هیئات مذهبی نمی‌توانند نسبت به مسائل سیاسی و سرنوشت جامعه بی‌تفاوت باشند، اما فعالیت سیاسی آن‌ها باید از وابستگی جناحی و حمایت از اشخاص و جریان‌های خاص جدا باشد.
وی ادامه داد: وظیفه هیئات در عرصه سیاسی، متناسب با شرایط و نیازهای جامعه تعریف می‌شود؛ برای مثال، در زمان انتخابات می‌توانند برای افزایش مشارکت مردم و کمک به برگزاری بهتر انتخابات نقش‌آفرینی کنند، بدون آنکه از ظرفیت اجتماعی هیئت برای حمایت از یک فرد یا جناح خاص استفاده شود.
صفایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افزایش تعداد مواکب در سال‌های اخیر بیان کرد: تسهیل فرایند برپایی مواکب و همکاری میان مجموعه‌های مسئول، از اقداماتی بوده که برای گسترش این ظرفیت در مشهد دنبال شده است.
وی افزود: در این زمینه، هماهنگی‌هایی با مجموعه‌هایی از جمله شهرداری و پلیس راهور برای انجام امور مربوط به مجوزها و فراهم‌کردن مقدمات برپایی مواکب صورت گرفته است تا متقاضیان بتوانند با سهولت بیشتری فعالیت خود را آغاز کنند.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد با اشاره به ضرورت حفظ و انتقال تجربه خادمان قدیمی هیئات اظهار کرد: بخش مهمی از سنت خدمت به مجالس اهل‌بیت(ع) از نسل‌های گذشته به نسل امروز رسیده است و تجلیل از پیرغلامان، خادمان و افرادی که سال‌ها در این عرصه فعالیت کرده‌اند، از برنامه‌های مورد توجه شورای هیئات مذهبی است.
وی ادامه داد: در سال‌های گذشته، چند مراسم برای تجلیل از این افراد برگزار شده و برنامه‌ریزی جدید بر این است که این تجلیل‌ها به‌صورت ماهانه و در مناطق مختلف شهر انجام شود تا از پیرغلامان و خادمانی که در برپایی مجالس و خدمت‌رسانی نقش داشته‌اند، تقدیر شود.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد با تشریح اقدامات انجام‌شده در مراسم تشییع رهبر شهید اظهار کرد: ساماندهی مواکب، فراهم‌کردن امکان اسکان زائران در مساجد و حسینیه‌ها و تأمین بخشی از نیازهای پذیرایی و خدمت‌رسانی، از جمله اقداماتی بود که با مشارکت مجموعه‌های مختلف انجام شد.
وی افزود: در بخش اسکان، امور مساجد محور اصلی فعالیت بود و شورای هیئات مذهبی نیز در کنار این مجموعه به ساماندهی و پشتیبانی برنامه‌ها کمک کرد.
صفایی با اشاره به اهمیت تأمین آب برای زائران و مجاوران در مسیر مراسم تشییع بیان کرد: توزیع آب در خیابان امام رضا(ع) و برپایی مواکب در ورودی‌های شهر، داخل شهر و مسیرهای مختلف برای پذیرایی و خدمت‌رسانی به شرکت‌کنندگان از جمله اقدامات انجام‌شده بود.
وی ادامه داد: مواکب از چند روز پیش از مراسم تشییع فعالیت خود را آغاز کردند و تا چند روز پس از آن نیز به خدمت‌رسانی ادامه دادند تا نیازهای زائران و مجاوران در این ایام تأمین شود.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد با اشاره به تجربه برگزاری مراسم تشییع در تهران گفت: تجربه‌های به‌دست‌آمده از مراسم تهران در برنامه‌ریزی و اجرای مراسم مشهد مورد استفاده قرار گرفت و تلاش شد برخی دشواری‌های مرتبط با ازدحام جمعیت، به‌ویژه در حوزه توزیع آب و خدمات‌رسانی، مدیریت شود.
صفایی با اشاره به دیگر فعالیت‌های هیئات مذهبی در مناسبت‌های اخیر اظهار کرد: خدمات‌رسانی در مسیرهای جاده‌ای و داخل شهر، اسکان زائران، برگزاری دسته‌های عزاداری، پخت غذا و تأمین برخی اقلام مورد نیاز مواکب از جمله اقداماتی بود که با مشارکت هیئات و مجموعه‌های مردمی انجام شد.
وی افزود: در این برنامه‌ها، کمک‌های مالی و غیرمالی و اقلام خوراکی برای پشتیبانی از اجتماعات مردمی و مراسم تشییع فراهم شد. بخشی از کمک‌ها در مراسم تشییع از سوی مجموعه‌های مختلف تأمین شد، اما در بسیاری از برنامه‌های دیگر، تأمین هزینه‌ها و اقلام مورد نیاز بر عهده مردم و خیران بود.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد تأکید کرد: این خدمات با همراهی هیئات مذهبی، خادمان و خیران انجام شده و ظرفیت مردمی نقش مهمی در استمرار فعالیت مواکب و برگزاری برنامه‌های مذهبی داشته است.
وی همچنین به اعزام مسئولان هیئات مذهبی مشهد به قم اشاره کرد و گفت: در ایام وفات حضرت فاطمه معصومه(س)، حدود یک‌هزار و ۷۰۰ نفر از مسئولان هیئات مذهبی با استفاده از حدود ۴۰ دستگاه اتوبوس به قم اعزام شدند و در مراسم عزاداری آن حضرت شرکت کردند.
صفایی این برنامه را از جمله فعالیت‌های جمعی هیئات مذهبی در سال‌های اخیر برشمرد و بر نقش این مجموعه‌ها در برگزاری و مشارکت در مراسم مذهبی خارج از مشهد تأکید کرد.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد با اشاره به نمونه‌هایی از مشارکت هیئات در برنامه‌های بزرگ مذهبی گفت: سفره افطاری گسترده امام حسن مجتبی(ع) در ماه مبارک رمضان و همچنین خدمات‌رسانی هیئات و مواکب در مراسم تشییع آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی، از جمله برنامه‌هایی است که با حضور و مشارکت این مجموعه‌ها برگزار شده است.
انتهای پیام/
نظر شما