به گزارش خبرگزاری حوزه ازاصفهان، آیت‌الله سید ابوالحسن مهدوی امام جمعه موقت اصفهان صبح امروز در ادامه جلسه تبیین مبحث ایمان با موضوع «رضایت در تقدیرهای الهی» در مسجدالفتاح اصفهان، با اشاره به روایتی از امام صادق(ع)، بر ضرورت درخواست خیر برای خود و دیگران تأکید کرد و اظهار داشت: انسان باید از خداوند بخواهد که خوبی‌ها و نعمت‌ها به اطرافیانش، از جمله فرزندان، همسر، خویشاوندان و دوستانش برسد. وظیفه ما این است که امور مطلوب را از خداوند درخواست کنیم و برای تحقق آن‌ها نیز اقدام لازم را انجام دهیم.
وی با بیان اینکه دعا و تلاش باید در کنار یکدیگر باشند، افزود: اگر انسان سلامتی خود یا اعضای خانواده‌اش را می‌خواهد، باید هم برای آن دعا کند و هم برای درمان و بهبود شرایط اقدام داشته باشد. رضایت به تقدیر ناخوشایند به معنای آن نیست که انسان از خداوند بخواهد بیمار شود یا از تلاش برای رفع بیماری دست بکشد.
آیت‌الله مهدوی ادامه داد: انسان ابتدا باید خواسته‌های درست خود را از خداوند درخواست کند و برای تحقق آن‌ها نیز بکوشد؛ اما اگر پس از دعا و تلاش، نتیجه مورد انتظار حاصل نشد، باید شرایط پیش‌آمده را بپذیرد و به قضای الهی راضی باشد. این همان نقطه‌ای است که تفاوت میان رضایت به تقدیر الهی و بی‌تفاوتی نسبت به زندگی روشن می‌شود.
وی با اشاره به مضمون روایتی از امام صادق(ع) درباره درخواست خیر برای کسانی که انسان دوستشان دارد، بیان کرد: اهل‌بیت(ع) از خداوند برای عزیزان و اطرافیان خود خیر و خوبی می‌خواستند. با این حال، گاهی آنچه خداوند برای انسان یا نزدیکانش مقدر می‌کند، با خواسته و میل او تفاوت دارد. در چنین شرایطی، مؤمن باید پس از انجام وظیفه خود، رضایت به تقدیر الهی را حفظ کند.
رضایت به تقدیر الهی با گریه و اندوه منافاتی ندارد
آیت‌الله مهدوی با تأکید بر اینکه رضایت به قضای الهی به معنای بی‌احساس بودن انسان نیست، گفت: ممکن است فردی برای سلامتی فرزندش دعا کند، اقدامات درمانی را انجام دهد، اما بیماری ادامه پیدا کند و در نهایت فرزند خود را از دست بدهد. در چنین شرایطی، رضایت به تقدیر الهی به این معنا نیست که پدر و مادر نباید اندوهگین شوند یا گریه کنند.
امام جمعه موقت اصفهان با اشاره به پاسخ پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: گریه و اندوه ناشی از دلبستگی طبیعی انسان به عزیزان خود، با رضایت به تقدیر الهی منافاتی ندارد. دل انسان اندوهگین می‌شود و چشم اشک می‌ریزد؛ آنچه با رضایت به تقدیر الهی ناسازگار است، اعتراض به خداوند و نپذیرفتن اراده اوست.
آیت‌الله مهدوی تأکید کرد: انسان می‌تواند در برابر از دست دادن عزیزان خود غمگین باشد، اما نباید این اندوه را به اعتراض به خداوند تبدیل کند یا به دلیل برآورده نشدن خواسته‌اش، عبادت را کنار بگذارد. رضایت به تقدیر الهی به معنای حفظ ایمان و بندگی در کنار تحمل اندوه و رنج است.
وی با انتقاد از کسانی که در مواجهه با مشکلات، از ترک نماز و حضور در مسجد سخن می‌گویند، بیان کرد: برخی افراد به دلیل برآورده نشدن خواسته‌هایشان، از عبادت فاصله می‌گیرند و حتی تهدید می‌کنند که دیگر نماز نمی‌خوانند یا به مسجد نمی‌روند. چنین واکنشی نشان می‌دهد که فرد میان انجام وظیفه دینی و برآورده شدن خواسته‌های شخصی خود پیوندی نادرست برقرار کرده است.
نباید ظلم انسان‌ها را به خداوند نسبت داد
آیت‌الله مهدوی با اشاره به مصائب اهل‌بیت(ع)، به‌ویژه واقعه کربلا، اظهار داشت: امام حسین(ع) و خاندان ایشان با مصیبت‌های بزرگی مواجه شدند، اما این مصائب موجب نشد که از بندگی خداوند دست بکشند. آن حضرت حتی در شرایط دشوار روز عاشورا نیز نماز را برپا داشتند و در برابر تقدیر الهی تسلیم بودند.
وی با اشاره به عبارت «ما رأیتُ إلا جمیلاً» که در سخنان منسوب به حضرت زینب(س) در مواجهه با ابن‌زیاد نقل می‌شود، توضیح داد: این نگاه به معنای انکار رنج و مصیبت نیست، بلکه بیانگر آن است که اهل‌بیت(ع) ظلم و جنایت انسان‌ها را به خداوند نسبت نمی‌دادند و در عین تحمل مصیبت، ایمان خود را حفظ می‌کردند.
امام جمعه موقت اصفهان با اشاره به نمونه‌هایی از آسیب دیدن افراد بی‌گناه در حملات و اقدامات خشونت‌آمیز گفت: نباید ظلمی را که انسان‌ها مرتکب می‌شوند، به خداوند نسبت داد. خداوند به عدالت، احسان و رعایت حقوق خویشاوندان فرمان داده و از رفتارهای ناپسند و تجاوز به حقوق دیگران نهی کرده است.
آیت‌الله مهدوی با استناد به آیه ۹۰ سوره نحل، «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِیتَاءِ ذِی الْقُرْبَی وَیَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ وَالْبَغْیِ»، اظهار داشت: خداوند به عدالت، نیکوکاری و رسیدگی به خویشاوندان فرمان می‌دهد و از فحشا، منکر و ستم نهی می‌کند؛ بنابراین، نمی‌توان اعمال ظالمانه‌ای را که برخلاف فرمان الهی انجام می‌شود، به خداوند نسبت داد.
وی افزود: هنگامی که فردی به دیگری ظلم می‌کند، مسئولیت این رفتار بر عهده خود اوست و نباید آن را به تقدیر الهی نسبت دهد. آیت‌الله مهدوی با اشاره به گفت‌وگوی حضرت زینب(س) با ابن‌زیاد، این موضع را یادآور شد که مصیبت‌های تحمیل‌شده از سوی ستمگران را نباید به خداوند نسبت داد؛ زیرا خداوند به ظلم فرمان نداده است.
قله اطاعت از خداوند، رضایت به تقدیر اوست
آیت‌الله مهدوی با اشاره به روایتی درباره بالاترین مرتبه اطاعت از خداوند گفت: قله اطاعت آن است که انسان به آنچه خداوند برای او مقدر کرده است، چه مطابق میلش باشد و چه نباشد، رضایت داشته باشد. این مرتبه از بندگی زمانی معنا پیدا می‌کند که انسان در کنار دعا و تلاش، بتواند در برابر نتیجه‌ای که برخلاف خواسته او رقم خورده است نیز ایمان خود را حفظ کند.
وی با اشاره به حکایتی درباره شیخ محمدحسن سریره، از عالمان دینی افزود: در این حکایت، فردی با بیماری، فقر و دشواری در فراهم کردن مقدمات ازدواج روبه‌رو بود. بیماری او به‌اندازه‌ای بود که هنگام سرفه، خون از دهانش خارج می‌شد و شرایط مالی‌اش نیز امکان ازدواج را برای او دشوار کرده بود.
امام جمعه موقت اصفهان با اشاره به اندوه خاندان امام حسین(ع) در آن لحظات، یادآور شد که مصائب کربلا نمونه‌ای از دشواری‌هایی است که اهل‌بیت(ع) با وجود آن‌ها، بندگی و ایمان خود را حفظ کردند.
وی ادامه داد: بنا بر این حکایت، این فرد پس از مراجعه به یکی از شخصیت‌های دینی، با این بشارت روبه‌رو شد که بیماری‌اش بهبود می‌یابد و زمینه ازدواجش نیز فراهم می‌شود؛ اما درباره فقر او گفته شد که ادامه این وضعیت تا پایان عمر، به مصلحتش است.
آیت‌الله مهدوی با اشاره به این بخش از حکایت تأکید کرد: ممکن است انسان از باقی ماندن یک مشکل در زندگی خود تعجب کند و بپرسد چرا با وجود امکان برطرف شدن آن، مشکل همچنان باقی می‌ماند؛ گاهی آنچه انسان خواهان آن است، لزوماً به مصلحت او نیست و باید به تقدیر الهی توجه داشته باشد.
روایت آیت‌الله مهدوی از حکایت شیخ علی نوری و چهل روز عبادت
آیت‌الله مهدوی حکایتی درباره شیخ علی نوری نقل کرد و گفت: این حکایت را حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی ابطحی که مستقیماً در جریان آن قرار داشته، مکتوب کرده است و متن آن نیز در قالب کتاب منتشر شده است.
وی توضیح داد: شیخ علی نوری در دوران جوانی در یکی از مدارس علوم دینی تهران تحصیل می‌کرد و به دلیل فقر مالی، برای ازدواج با دشواری روبه‌رو بود. شرایط مالی او به‌گونه‌ای بود که امکان فراهم کردن مقدمات زندگی مشترک را نداشت و در این زمینه با موانعی مواجه شده بود.
امام جمعه موقت اصفهان ادامه داد: بر اساس این روایت، شیخ علی نوری تصمیم گرفت برای مدت ۴۰ روز با انجام مجموعه‌ای از عبادت‌ها و مراقبت‌های معنوی، از خداوند درخواست گشایش در امور خود کند. مراقبت از چشم و پرهیز از گناه، روزه گرفتن در روزهای غیرماه رمضان، پیاده‌روی از تهران تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در شهرری و خواندن زیارت عاشورا از جمله برنامه‌های او بود.
وی افزود: بنا بر این حکایت، شیخ علی نوری در طول این مدت پس از زیارت حضرت عبدالعظیم(ع)، زیارت عاشورا را نیز می‌خواند و در مسیر بازگشت با اتوبوس، ذکر و سلام زیارت را ادامه می‌داد. او پس از بازگشت به مدرسه، سجده‌های زیارت عاشورا و دعای علقمه را نیز به‌جا می‌آورد.
آیت‌الله مهدوی با اشاره به پایان دوره ۴۰ روزه این عبادت‌ها اظهار داشت: روز چهلم، که مصادف با جمعه شده بود، شیخ علی نوری با این امید به زیارت رفت که به خواسته‌اش برسد و گشایشی در زندگی او حاصل شود. با این حال، با وجود ماندن بیش از روزهای گذشته در حرم و انتظار برای تحقق خواسته‌اش، اتفاقی که انتظار داشت رخ نداد و ناامید به مدرسه بازگشت.
وی ادامه داد: طبق این روایت، شیخ علی نوری پس از بازگشت به مدرسه به پشت‌بام رفت، رو به قبله نشست و زیارت عاشورا و دعای علقمه را خواند. او همچنین عبارت «إلهی قلبی محجوب» را بر زبان آورد و با اندوه فراوان گریه کرد.
امام جمعه موقت اصفهان افزود: در ادامه این حکایت، پس از پایان دعا، جوانی از داخل حیاط مدرسه او را صدا زد. این در حالی بود، در مدرسه بسته بود و شیخ علی نوری تصور نمی‌کرد کسی وارد آن شده باشد. او پس از دیدن جوان، به حیاط رفت و با وی گفت‌وگو کرد.
آیت‌الله مهدوی به نقل از این روایت گفت: آن جوان به شیخ علی نوری اعلام کرد که از طرف امام زمان(عج) مأمور شده است تا درباره حاجت‌های او خبر بدهد. بر اساس این حکایت، جوان از زمان برطرف شدن بیماری، فراهم شدن خانه، رسیدن پول و پیدا شدن زمینه ازدواج او خبر داد و برای هر یک از این امور، زمانی مشخص بیان کرد.
وی ادامه داد: بنا بر روایت نقل‌شده، شیخ علی نوری پس از شنیدن این سخنان، آرامش پیدا کرد و از جوان درباره امام زمان(عج) پرسید؛ اما آن جوان گفت اجازه ندارد درباره این موضوع توضیحی بدهد و مأموریتش تنها رساندن خبر مربوط به حاجت‌های اوست.
امام جمعه موقت اصفهان افزود: بر اساس ادامه این حکایت، جوان وعده داد روز دوشنبه ساعت ۱۰ دوباره به مدرسه بازگردد. شیخ علی نوری نیز پس از خداحافظی با او، تا راهروی مدرسه دنبالش رفت؛ اما دیگر او را ندید و متوجه شد که در مدرسه همچنان بسته است.
آیت‌الله مهدوی با نقل این حکایت تأکید کرد: گاهی انسان برای رسیدن به خواسته‌ای تلاش می‌کند و تصور مشخصی از چگونگی برآورده شدن آن دارد، اما نتیجه‌ای که در نهایت حاصل می‌شود، مطابق انتظار اولیه او نیست. با این حال، تلاش انسان نباید بی‌ثمر تلقی شود و باید به این نکته توجه داشت که هر عمل نیکی، هرچند کوچک، مورد محاسبه قرار می‌گیرد.
توصیه به حفظ ایمان در سخت‌ترین شرایط
آیت‌الله مهدوی با اشاره به مصائب روز عاشورا، به توصیف لحظاتی از بازگشت امام حسین(ع) به نزدیکی خیمه‌ها پرداخت و گفت: امام حسین(ع) پس از نبرد، به نزدیکی خیمه‌ها بازمی‌گشتند و با صدای بلند عبارت «لا حول و لا قوة إلا بالله» را بیان می‌کردند تا صدای ایشان به زنان و کودکان برسد و آنان بدانند که امام هنوز زنده هستند.
نظر شما