به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام ایمان شکیبایی در جلسه تبیین مهدویت در نهجالبلاغه، ضمن تبریک این میلاد خجسته گفت:در نهج البلاغه،به پنج روش می توانیم موضوع امام مهدی(عج)را مورد بررسی قرار دهیم:
۱-به صورت عام و در ذیل تمام فقراتی که به نحوی مقام امامت را گوشزد کرده است.
وی افزود:در نهج البلاغه فراوان به موضوع امامت پرداخته شده است.
۲-در فقراتی که اخبار غیبی و پیش گویی هایی از حوادث آخرالزمان مطرح شده است.
پژوهشگر حوزه و دانشگاه گفت:در خطبه ۱۳۸امام(ع)درباره آن حضرت میفرماید: او هوای نفس را به هدایت و رهنمود الهی بر میگرداند،آن هنگام که مردم هدایت الهی را به خواستههای نفسانی برگردانند و آن گاه که مردم قرآن را تفسیر به رای کنند، او آراء و نظریات را به قرآن گرایش دهد.
وی افزود:ابن ابی الحدید،در رابطه با این فراز میگوید: این کلام،اشاره به امامی است که در روایات،به او نوید داده شده و در آخرالزمان به دنیا خواهد آمد.
کارشناس نهج البلاغه گفت:او به پیش گویی امیرمؤمنان(ع)از ظهور و قیام حضرت مهدی(عج)و نقش او در حاکمیت هدایت الهی و قرآن به جای هوا و هوس و رای و قیاس اعتراف نموده است؛هر چند ولادت حضرت را نپذیرفته و تصریح کرده است که بعد از این متولد خواهد شد.
مدرّس نهجالبلاغه گفت:در حکمت ۱۴۴، امام(ع)به این مطلب تصریح کرده است که هرگز زمین از کسی که با حجت و دلیل به امر حق قیام کرده و دین الهی را برپا دارد،خالی نخواهد ماند،خواه ظاهر باشد،یا در حال غیبت.
استاد حوزه افزود:معتقدم که ابن ابی الحدید با توجه به جملات و قرائن موجود در کلام امام(ع)،از جمله«قائم لله بحجه»،«خلفاء الله فی ارضه» و «الدعاه الی دینه»که جز بر پیامبر(ص)و امام معصوم(ع)بعد از او، بر هیچ مقام و شخصیتی منطبق نمیشود،او نتوانسته در مورد امامت و خلافت علنی یازده امام معصوم(ع)و امامت و خلافت توأم با غیبت امام دوازدهم،سکوت کند و انکار نماید.
۳- کلماتی که مشخصاً به امام مهدی(عج)و وجود بابرکت آن حضرت پرداخته است.
حجتالاسلام شکیبایی گفت:درخطبه ١٨٢آمده است: «زره حکمت و دانش بر تن دارد،و آنرا با تمامی آداب،و با توجّه و معرفت کامل، فرا گرفته است.حکمت گمشده او است که همواره در جستوجوی آن است و نیاز او است که آنرا طلب میکند.او غریب است در آن زمانی که اسلام چون شتری خسته که دُم بر زمین گذاشته و سینه بر آن نهاده دچار غُربت است.او باقی مانده حجّتهای الهی،و آخرین جانشین از جانشینان پیامبران است».
استاد حوزه افزود:این جملات اشاره صریحی به موعود آخر الزمان حضرت امام مهدی(عج) دارد.
پژوهشگر حوزه و دانشگاه گفت:ابن ابی الحدید نیز در شرح آن میگوید:شیعیان معتقدند که منظور امام علی(ع)از این سخنان،حضرت مهدی منتظر است... بعید نیست منظور او همان قائم آل محمد باشد که در آخر الزمان قیام میکند.
حجتالاسلام شکیبایی افزود:درخطبه١۵٠حضرت می فرماید: «بدانید آنکس از ما(حضرت مهدی «عج»)که فتنههای آینده را دریابد،با چراغی روشن در آن گام مینهد،و بر جای پای صالحان گام نهد(بر همان سیره و روش پیامبر(ص)و امامان(ع) رفتار میکند)تا گرهها را بگشاید،بردگان و ملّتهای اسیر را آزاد سازد،جمعیّتهای گمراه و ستمگر را پراکنده و حق جویان پراکنده را جمع آوری میکند.حضرت مهدی(عج) سالهای طولانی در پنهانی از مردم به سر میبرد،آنچنان که اثر شناسان،اثر قدمش را نمیشناسند،اگر چه در یافتن اثر و نشانهها تلاش فراوان کنند.سپس گروهی برای درهم کوبیدن فتنهها آماده میگردند،و چونان شمشیرها صیقل میخورند،دیدههاشان با قرآن روشنایی گیرد و در گوشهاشان تفسیر قرآن طنین افکند،و در صبحگاهان و شامگاهان جامهای حکمت سر میکشند».
۴_عباراتی که به تبیین وظایف منتظران پرداخته است.
استاد حوزه گفت:در خطبه ۱۸۷حضرت می فرماید:«أَیهَا النَّاسُ، أَلْقُوا هَذِهِ الْأَزِمَّةَ الَّتِی تَحْمِلُ ظُهُورُهَا الْأَثْقَالَ مِنْ أَیدِیکمْ؛ ای مردم،مهار این شتران فتنه را که پشت آنها حملکننده وزر و بال (فرجام بد) است،از دست بیاندازید».
«وَ لَا تَصَدَّعُوا عَلَی سُلْطَانِکمْ فَتَذُمُّوا غِبَّ فِعَالِکمْ؛ و از گرداگرد امام خود پراکنده نشوید که عاقبت، خود را سرزنش خواهید کرد».
«وَ لَا تَقْتَحِمُوا مَا اسْتَقْبَلْتُمْ مِنْ فَوْرِ نَارِ الْفِتْنَةِ وَ أَمِیطُوا عَنْ سننها وَ خَلُّوا قَصْدَ السَّبِیلِ لَهَا؛و بیباکانه در آتش فتنهای که پیشاپیش آن قرار گرفتهاید،نروید.از راه آن به یک سو شوید و جاده را برای آن باز بگذارید».
«فَقَدْ لَعَمْرِی یهْلِک فِی لَهَبِهَا الْمُؤْمِنُ وَ یسْلَمُ فیها غَیرُ الْمُسْلِمِ؛که به جان خودم قسم، مؤمن در شعله آتش آن فتنه هلاک میشود و غیر مسلمان، سالم میماند».
«إِنَّمَا مَثَلِی بَیْنَکُمْ کَمَثَلِ السِّرَاجِ فِی الظُّلْمَةِ یَسْتَضِیءُ بِهِ مَنْ وَلَجَهَا؛همانا من در میان شما همانند چراغ درخشنده در تاریکی هستم که هر کس به آن روی آورد، از نور آن بهره میبرد».
«فَاسْمَعُوا أَیُّهَا النَّاسُ وَ عُوا وَ أَحْضِرُوا آذَانَ قُلُوبِکُمْ تَفْهَمُوا؛ ای مردم سخنم را بشنوید و حفظ کنید، و گوش دل خود را آماده کنید تا بفهمید».
امیرالمؤمنین(ع)در انتهای سخنان خویش،تقوا و دوری نکردن از امام عصر و اتصال به منبع نورانی اهلبیت(ع)را راهکار عبور از فتنههای سخت معرفی فرمودند،اما حضرت در خطبه۱۵۰ نهجالبلاغه،پس از بیان روش امام زمان (عج)که روش صالحان است،درباره قومی صحبت میکند که به دلیل صفات خاص،از فتنهها به سلامت عبور میکنند.ایشان میفرمایند: «ثُمَّ لَیُشْحَذَنَّ فیها قَوْمٌ شَحْذَ الْقَیْنِ النَّصْلَ؛پس گروهی در آن زمان (فتنهها)صیقلی میشوند، همانطور که آهنگر،شمشیر را صیقلی میکند».
«تُجْلَی بِالتَّنْزِیلِ أَبْصَارُهُمْ وَ یُرْمَی بِالتَّفْسِیرِ فِی مَسَامِعِهِمْ وَ یُغْبَقُونَ کَأْسَ الْحِکْمَةِ بَعْدَ الصَّبُوحِ؛دیده آنها به نور قرآن جلا داده میشود و تفسیر در گوشهایشان جا گرفته شود و در شب، جام حکمت را به آنها بنوشانند، پس از اینکه در بامداد نیز آشامیده باشند».
استاد نهجالبلاغه گفت:نکته قابل توجه اینکه امام علی(ع)درباره یک قوم(فیها قَوْمٌ)صحبت میکنند.موضوع،فردی نیست،بلکه ویژگیهای یک عده افراد در قالب یک قوم،بیان شده است.در این روایت،سه موضوع مهم برای این قوم مطرح است:دیده آنها با قرآن جلا داده میشود،تفسیر معارف قرآن در گوشهایشان طنینانداز است و همواره به آنها جام حکمت مینوشانند.
حضرت امام علی(ع)در خطبه ۱۵۶چنین میفرمایند:«پیامبر خدا(ص)فرمودند: ای علی!همانا این مردم به زودی با اموال خود دچار فتنه و آزمایش میشوند و در دینداری بر خدا منّت میگذارند،با این حال،انتظار رحمت او را دارند و از قدرت و خشم خدا خود را ایمن میپندارند.حرام خدا را با شبهات دروغین و هوسهای غفلتزا،حلال میکنند.شراب را به بهانه اینکه آب انگور است و رشوه را به بهانه اینکه هدیه است و ربا را به بهانه اینکه نوعی معامله است حلال میشمارند».
وی افزود:همچنین،حضرت امام علی(ع)در حکمت ۱۰۲درباره مسخ ارزشها در آخرالزمان، چنین میفرمایند: «روزگاری بر مردم خواهد آمد که محترم نشمارند جز سخنچین را و خوششان نیاید جز از بدکار هرزه،ناتوان نشود جز عادل.در آن روزگار،کمک به نیازمندان، خسارت و پیوند با خویشاوندان، منتگذاری و عبادت،نوعی برتریطلبی بر مردم است.در آن زمان،حکومت با مشورت زنان،فرماندهی خردسالان و تدبیر خواجگان،اداره میشود».
استاد حوزه گفت:مولا در حکمت ۳۶۹ نهجالبلاغه،آینده اسلام و قرآن را تأسفبار میدانند و میفرمایند: «روزگاری بر مردم خواهد آمد که از قرآن، جز رسمی و از اسلام،جز نامی باقی نخواهد ماند.مساجد در آن روزگار،از نظر ساختمان آباد،اما از نظرهدایت،ویران و خراب است.
۵_عباراتی که به شاخصه های حکومت مهدوی اشاره کرده است.
حجتالاسلام شکیبایی گفت:آنچه تمام بشریت به آن چشم دوخته و در آرزوی تحقق آن بسر میبرند،رهآورد دوران ظهور و حکومت مصلح جهانی است،و امتیاز مهمّ شیعه از دیگران این است که این رهآورد را به صورت مشخص و دقیق بیان نموده تا بشریت برای تحقق و فرارسیدن چنین دورانی بیشتر تلاش کند،این دستاوردها به صورت گسترده و دقیق در کلمات ائمه(ع)بیان شده است، آنچه در این جا مطرح می کنیم،بیان امیرمؤمنان(ع)در نهج البلاغه در این زمینه است:
۱ـ اصولگرایی:
وی گفت:از مهمترین رهآورد نظام دوران ظهور این است که به پایه و رشتهها و ساختن انسان بیشتر توجه میشود و آثار بعدی نیز بر همین پایهها استوار است.ا میرالمومنین(ع)در این زمینه در خطبه١٣٨میفرماید: «یعطف الهوی علی الهدی اذا عطفوا الهدی علی الهوی، و یعطف الرّأی علی القرآن اذا عطفوا القرآن علی الرّأی؛او(حضرت مهدی) خواستهها را تابع هدایت میکند، هنگامی که مردم هدایت را تابع هوسهای خویش قرار میدهند،و در حالی که(به نام تفسیر)نظریههای گوناگون خود را بر قرآن تحمیل میکنند، او نظریهها و اندیشه را تابع قرآن میسازد.»
۲ـ زنده کردن اسلام و قرآن
وی در ادامه گفت:از مهمترین دستاوردها و آثار حکومت امام زمان،زنده شدن اسلام،قرآن و سنّت است،چنان که امیرالمؤمنین(ع)در خطبه ١٣٨فرمود:«و یحیی میّت الکتاب و السّنّه؛(حضرت مهدی)کتاب خدا و سنّت پیامبرخدا(ص)را(که تا آن روز متروک مانده)زنده میکند.»و در قسمتی از خطبه ۱۳۸که بیان نمودیم این جمله آمده:«و یعطف الرّأی علی القرآن؛ او نظریهها و اندیشهها را تابع قرآن میسازد.»
۳ـ استقرار عدالت فراگیر:
پژوهشگر حوزه و دانشگاه گفت:از دیگر مهمترین رهآورد حکومت حضرت مهدی(عج)که آرزوی تمامی انسانها است،استقرار عدالت جهانی و گسترده است،که در روایات متواتره نیز به عنوان مهمترین دستاورد قیام آن حضرت «الّذی یملأ الارض عدلاً و قسطاً» ذکر شده است.
و امام علی(ع)هم در خطبه١۵٠میفرماید:«فیریکم عدل السّیره؛او روش عادلانه(در حکومت حق) را به شما مینمایاند.»
۴ـ مجازات فاسدان:
استاد حوزه گفت:قطعاً برای برپایی حکومت عدل،جلوگیری از فساد و مفسدان و تخلّف متخلفان لازم و ضروری مینماید،لذا مولا(ع)میفرماید: «و سیاتی غدٌ بما لاتعرفون یأخذ الوالی من غیرها عمّا لها علی قساوی اعمالها؛ و فردایی که شما را از آن هیچ شناختی نیست(و زمامداری حکومت میکند که غیر از حاکمان امروزی است او حضرت مهدی است)که عمّال و کارگزاران حکومتها را بر اعمال بدشان کیفر خواهد داد.»
۵ ـ آزادگی و آزادی:
مدرّس نهجالبلاغه گفت:از دیگر رهآورد دوران ظهور و حکومت عادلانه حضرت مهدی(عج)آزادی انسانها از بردگی و ستمگری است،بشری که در طول تاریخ ستمها و ظلمها،آزادی واقعی او را سلب کرده و او را به بردگی و بندگی کشیده است در آن دوران به آزادی واقعی و مشروع و دلخواه خود خواهد رسید.
حضرت علی(ع)در این باره در خطبه١۵٠فرمود:«لیحل فیها ربقاً و یعتق رقّاً؛مهدی بر سیره صالحان رفتار میکند،تا گرهها را بگشاید،و بردگان(و ملّتهای اسیر و رنج دیده و ستم کشیده)را آزاد سازد.»
۶ـ وحدت واقعی:
وی افزود:با توسعه عدالت اجتماعی در زیر سایه قرآن و سنّت محمّدی،و فراهم شدن زمینه آزادی واقعی و برچیده شدن تبعیضها،خودبهخود جامعه به سوی وحدت و اتحاد قدم برخواهد داشت.امیرمؤمنان(ع)که خود برای وحدت و اتحاد جامعه اسلامی فداکاریها نمود، از خلافت و حق خود گذشت و سکوت تلخ چند ساله را تحمّل نمود،در خطبه١٣٨میفرماید: «و یصرع شعباً و یشعب صدعاً؛جمعیت گمراه و ستمگر را پراکنده و حق جویان پراکنده را جمع آوری می کند(و وحدت واقعی بین آنها ایجاد مینماید).»
۷ـ وفور نعمت:
حجتالاسلام شکیبایی گفت:قطعاً هر زمامداری به اسلام و قرآن عمل نماید،و عدالت را در جامعه فراگیر سازد،و جلو مفسدان را بگیرد،رحمت الهی نیز دست آنها را خواهد گرفت،به هر اندازه مسائل فوق مراعات شوند،امدادها و رحمت الهی نیز فراگیرتر خواهد بود،این امر در زمان عدالت گستر هستی به اوج خود میرسد،لذا زمین تمام نعمتهای خویش را در اختیار او قرار میدهد، در نهج البلاغه در این باره در خطبه١٠٠میخوانیم:«و تُخرَج لَهُ الاَرضُ اَفالیذَ کَبِدِها وَ تُلقی اِلَیهِ سِلماً مَقالیدَها؛ زمین جگر گوشه(و میوهها و گنجهای) خود را برای او بیرون میریزد،و کلیدهای (معادن)خود را به او میسپارد.»
امام علی(ع)در جای دیگری از خطبه١٠٠ فرمود:«فَکَانَکم قَد تکامَلَت مِنَ اللّهِ فیکُم الصّنائع؛(در پرتو خاندان نهج البلاغه:
پیامبر و مهدی آل محمد)نعمتهای خدا بر شما تمام خواهد شد.»
۸ ـ برآورده شدن آرزوها:
استاد حوزه گفت:سالها است که بشر در آرزوی تحقق عدالت جهانی،امنیّت فراگیر،آزادی واقعی و... به سر میبرد،و هنوز که هنوز است آرزوهای بشر به صورت کامل و تمام به حقیقت نپیوسته و جامه عمل به خود نپوشیده است،تنها دورانی که اصلیترین و اصولیترین آرزوهای بشر تحقق عینی خواهد یافت دوران ظهور مهدی موعود(عج)است، چنان که مولا علی(ع)در خطبه١٠٠فرمود:«و اراکم ما کنتم تأملون؛و(حضرت مهدی در دوران حکومتش)نشان میدهد آنچه را آرزو داشتید(و به آرزوهای خود خواهید رسید).»
نظر شما