حجتالاسلام والمسلمین سید حامد حسین رضوی، از اساتید حوزه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با تبریک به مناسبت سالروز میلاد با سعادت جواد الائمه (ع) اظهار داشت: بررسی ژرفنگرانه ابعاد علمی شخصیت آن حضرت، گواهی است روشن بر این حقیقت متعالی که علم ائمه اطهار (ع) موهبتی الهی و متکی به سرچشمه بیپایان وحیانی است، نه نتیجه تحصیلات متعارف بشری. این حقیقت در روایات و مناظرات تاریخی آن امام همام به وضوح قابل مشاهده است.
استاد حوزه افزود: در روایتی شگفت، «عمر بن فرج رخّجی» به محضر امام جواد (ع) عرضه داشت: شیعیان شما ادعا میکنند که شما وزن تمام آبهای رود دجله را میدانید. حضرت در پاسخ فرمودند: آیا خداوند متعال قادر است که علم آن را به پشهای از مخلوقاتش تفویض کند؟ وقتی وی پاسخ مثبت داد، امام فرمودند: من نزد خداوند متعال از یک پشه و از بیشتر مردم گرامیتر هستم. این بیان، به روشنی دلالت بر منشأ الهی علم امام و جایگاه رفیع ایشان نزد پروردگار دارد.
حجتالاسلام والمسلمین رضوی در پاسخ به این پرسش اساسی که چگونه کودکی میتواند به مقام امامت نایل شود، خاطرنشان کرد: پاسخ این سؤال در آیات قرآن کریم به وضوح نهفته است. همانگونه که حضرت یحیی (ع) در سنین کودکی به نبوت رسید، «یا یَحْیی خُذِ الْکِتابَ بِقُوَّةٍ وَ آتَیْناهُ الْحُکْمَ صَبِیًّا»، و حضرت عیسی (ع) در گهواره سخن گفت و به نبوت مبعوث شد، مقام امامت نیز میتواند و در واقع در مورد امام جواد (ع) به اذن الهی در کودکی اعطا شده است. این سنت الهی نشان میدهد که عنایت و تربیت ویژه پروردگار، محدودیت سنی را درنمییابد.
وی در ادامه به تشریح یکی از مشهورترین مناظرات علمی امام جواد (ع) پرداخت و بیان کرد: در مجلسی که به دستور مأمون عباسی و با حضور بزرگان بنیعباس و فقهای درباری برای آزمایش مقام علمی امام نهم ترتیب یافته بود، «یحیی بن اکثم» که بزرگترین قاضی آن عصر محسوب میشد، پرسشی فقهی درباره حکم شخص محرمی که صیدی را کشته است، مطرح کرد. امام جواد (ع) که در آن زمان تنها نه سال داشتند، با طرح شانزده وجه مختلف برای مسئله، از قبیل مکان صید، علم و جهل محرم، عمد و خطا، آزاد یا برده بودن، کودک یا بزرگسال بودن و جزئیات دیگر، چنان عمق و دقت علمی به خرج دادند که یحیی بن اکثم کاملاً درمانده و عاجز گردید و زبانش به لکنت افتاد.
استاد حوزه افزود: در ادامه همان مجلس، هنگامی که نوبت به پرسش امام رسید، ایشان مسئلهای پیچیده درباره زنی مطرح کردند که در طول یک روز به دلایل مختلف، هفت بار بر مردی حلال و حرام میشد. یحیی بن اکثم از پاسخ درماند و امام با بیان حکیمانهای که شامل خرید کنیز، آزادسازی، ازدواج، ظهار، کفاره، طلاق و رجوع بود، پاسخ کامل را ارائه دادند. این مناظره چنان شگفتانگیز بود که مأمون در پایان خطاب به حاضران گفت: «اهل بیت رسول خدا (ص) در میان مردم فضل و کمال زیادی دارند و کمسالی آنان مانع کمالاتشان نیست.»
حجتالاسلام والمسلمین رضوی در بیان مناظره دیگری از امام جواد (ع) اظهار داشت: در دوران حکومت معتصم عباسی، درباره محل قطع دست دزد اختلاف نظر پیش آمد. برخی قائل به قطع از مچ و برخی دیگر از آرنج بودند. هنگامی که نظر امام جواد (ع) جویا شدند، ایشان پس از اصرار معتصم، فرمودند: دست دزد باید از آخرین مفصل انگشتان قطع شود و کف دست باقی بماند. دلیل ایشان این بود که پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند سجده بر هفت عضو انجام میگیرد: پیشانی، دو کف دست، دو زانو و دو انگشت ابهام پا. خداوند نیز میفرماید: «وَ أَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّهِ» و آنچه برای خداست قطع نمیشود. این استدلال عمیق و مبتنی بر نگاهی کلنگر به شریعت، حاضران را به حیرت واداشت و معتصم دستور داد مطابق نظر امام عمل شود.
وی به روایتی گرانسنگ از امام جواد(ع) اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: حضرت فرمودند: «مؤمن به سه خصلت نیازمند است: توفیق از سوی خدا، پنددهندهای از درون خود، و پذیرش از کسی که او را نصیحت میکند.» این کلام نورانی، در واقع نقشه راهی برای سعادت دنیوی و اخروی است که توفیق الهی را اساس، واقفسازی درونی را مکمل، و پذیرش نصایح خیرخواهان را شرط تکامل معرفی میکند.
کارشناس دینی در پایان تأکید کرد: بررسی این مناظرات و روایات، نه تنها عظمت علمی امام جواد(ع) را به تصویر میکشد، بلکه به روشنی نشان میدهد که امامت، مقامی الهی است که به اذن خداوند و بر اساس مصلحتی بالاتر از درکهای عرفی، حتی به کودکی هشتساله نیز میتواند اعطا شود و او را به دریایی از علم تبدیل کند که عالمان زمانه در برابر ژرفای آن سر تعظیم فرود آورند.
نظر شما