مردم‌داری، ساده‌زیستی و کرامت انسانی؛ مؤلفه‌های مکتب اخلاقی حاج قاسم

خانم فاطمه پارسافر معاون آموزش مدرسه علمیه فاطمیه ریگان، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در کرمان به تشریح ابعاد اخلاقی و جنبه‌های معنوی و ساده‌زیستی شهید سلیمانی پرداخت.

وی در پاسخ به این پرسش که «کدام یک از ویژگی‌های اخلاقی حاج‌قاسم، بیشترین نقش را در جذب دل‌های مردم داشت؟» گفت: ویژگی‌های اخلاقی حاج قاسم بسیارند اما مهمترین ویژگی اخلاقی حاج قاسم که دل‌های مردم را به شدت جذب کرد، اخلاص و مردم‌داری او بود. رهبر معظم انقلاب بارها تأکید کرده‌اند که راز محبوبیت حاج قاسم، اخلاص او بود، یعنی کاری را تنها برای خدا و بدون انگیزه شخصی انجام می‌داد. این ویژگی باعث شد مردم به او اعتماد کامل داشته باشند و حضور میلیونی در مراسم تشیع پیکرش نشان‌دهنده همین اعتماد و عشق بود.

وی با اشاره به تعامل شهید سلیمانی با محرومان اظهار کرد: یکی از جلوه‌های برجسته شخصیت حاج قاسم، تعامل صمیمی و بی‌تکلف با محرومان بود. در سفرها و دیدارهای مردمی، نه تنها به مسائل کلان امنیتی و نظامی توجه داشت، بلکه با ساده‌ترین افراد جامعه نیز ارتباطی نزدیک برقرار می‌کرد. حاج قاسم در دیدارها، کودکان را در آغوش می‌گرفت و با آن‌ها شوخی و بازی می‌کرد. نگاه پدرانه و محبت‌آمیز او باعث می‌شد کودکان احساس امنیت و آرامش کنند.

معاون آموزش مدرسه علمیه فاطمیه ریگان افزود: در برخورد با سالمندان، نهایت احترام و ادب را رعایت می‌کرد. دست آن‌ها را می‌بوسید یا با تواضع در کنارشان می‌نشست. همواره خود را خادم مردم معرفی می‌کرد و به بزرگان جامعه با فروتنی نزدیک می‌شد. شهید سلیمانی در سفرها به مناطق محروم، شخصاً به مشکلات مردم گوش می‌داد، کمک‌های مالی و معنوی را بی‌نام و نشان انجام می‌داد تا کرامت افراد حفظ شود.

پارسافر تصریح کرد: در یکی از دیدارها، وقتی حاج قاسم وارد روستایی شد، کودکی کوچک با لباس ساده و خاکی به سمت او دوید. به جای آنکه با رسمیت و فاصله برخورد کند، حاج قاسم کودک را در آغوش گرفت، او را بوسید و با او بازی کرد.

معاون آموزش مدرسه علمیه فاطمیه ریگان با اشاره به نقش شوخ طبعی حکیمانه سردار سلیمانی، بیان کرد: یکی از جنبه‌های کمتر دیده‌شده شخصیت حاج قاسم، شوخ‌طبعی حکیمانه و به‌موقع او بود. این ویژگی نه‌تنها فضای سنگین و پرتنش جلسات و میدان‌های سخت را آرام می‌کرد، بلکه باعث ایجاد صمیمیت و نزدیکی بیشتر میان او و اطرافیان می‌شد. در شرایطی که نیروها زیر فشار روحی و استرس شدید بودند، یک شوخی ساده از حاج قاسم می‌توانست فضای سنگین را بشکند و روحیه جمع را بالا ببرد. شوخی‌های او همیشه همراه با احترام بود؛ هیچ‌گاه کسی را تحقیر نمی‌کرد، بلکه باعث نزدیکی و همدلی بیشتر می‌شد. شوخی‌هایش اغلب پیام اخلاقی یا نکته‌ای ظریف داشت که افراد را به فکر فرو می‌برد.

وی خاطرنشان کرد: در جمع رزمندگان، وقتی یکی از نیروها از خستگی شکایت کرد، حاج قاسم با شوخی گفت: "اگر خسته‌ای، بیا جای من بنشین، من هم کمی استراحت کنم! " همین شوخی ساده باعث خنده جمع شد و روحیه نیروها بالا رفت.

معاون آموزش مدرسه علمیه فاطمیه ریگان در توصیف رفتار شهید سلیمانی با دشمن، تأکید کرد: شهید سلیمانی به عمل و قاطعیت نظامی مشهور بود، اما در برخورد با دشمنِ شکست‌خورده یا اسیر، رفتار انسانی و اخلاقی نشان می‌داد؛ ایشان همزمان سخت‌گیری در نبرد و رعایت کرامت انسانی پس از نبرد را ترکیب می‌کرد، در عملیات‌ها به شدت عمل و تصمیم‌گیری سریع معروف بود؛ حاج قاسم معتقد بود که در برابر دشمن باید بدون تردید ایستاد تا امنیت نیروها و مردم حفظ شود. در میدان جنگ، از روش‌های نظامی جدی و گاه بی‌رحمانه برای شکست دشمن استفاده می‌کرد، زیرا هدف اصلی‌اش پایان دادن سریع به تهدید بود.

پارسافر درباره برخورد حاج قاسم با خطا نیز گفت: حاج قاسم سلیمانی در مدیریت نیروهایش، نگاه تربیتی و اخلاقی داشت. ایشان خطا را امری انسانی می‌دانست و بیشتر بر عبرت گرفتن و جبران تأکید می‌کرد تا تنبیه صرف. اگر اشتباه ناشی از بی‌تجربگی یا شرایط سخت میدان بود، برخوردش آموزشی و اصلاحی بود؛ اما اگر خطا به خیانت یا بی‌مسئولیتی عمدی نزدیک می‌شد، قاطعانه برخورد می‌کرد.

وی ادامه داد: این شهید عزیز نیروها را به یادگیری از اشتباهات و تبدیل آن به تجربه تشویق می‌کرد تا در آینده تکرار نشود. بسیاری از خاطرات نشان می‌دهد که به نیروها فرصت می‌داد خطای خود را با عملکرد بهتر در عملیات‌های بعدی جبران کنند. وقتی خودش خطایی را می‌پذیرفت، صریحاً اعتراف می‌کرد و همین باعث می‌شد نیروها هم یاد بگیرند مسئولیت‌پذیر باشند.

وی با اشاره به اخلاق قدرت در وجود شهیدسلیمانی بیان کرد: حاج قاسم سلیمانی با وجود نفوذ و جایگاه بالایی که داشت، در برابر درخواست‌های شخصی مردم عادی رویکردی متواضعانه و خدمت‌محور داشت. او قدرت را وسیله‌ای برای رفع نیازهای مردم می‌دید، نه برای امتیازگیری شخصی یا نمایش.

پارسافر با اشاره به برخورد شهید در معاشرت با مدیران و خانواده‌ها خاطرنشان کرد: یک درس اخلاقی کلیدی که هم مدیران و هم خانواده‌ها امروز می‌توانند از معاشرت و روابط انسانی شهید سلیمانی بیاموزند این است که گوش دادن فعال، پایه‌ اعتماد و احترام است. برای مدیران اینکه در جلسات، فقط شنونده‌ کلمات نباشید؛ به احساسات و نگرانی‌های کارکنان هم توجه کنید. پرسش‌های باز بپرسید تا افراد احساس کنند نظرشان ارزشمند است. نتیجه‌ شنیده‌ها را در تصمیم‌گیری‌ها منعکس کنید.

وی اظهار کرد: این رفتار درسی برای خانواده‌ها نیز می باشد که هنگام گفت‌وگو با فرزندان یا همسر، گوشی و حواس‌پرتی‌ها را کنار بگذارید، با تکرار بخشی از حرف طرف مقابل نشان دهید که واقعاً شنیده‌اید و به جای قضاوت سریع، سعی کنید دیدگاه او را بفهمید.

انتهای پیام. /