حجتالاسلام والمسلمین محمد سهیل بهرامنسب، از اساتید حوزه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به مجموعه ای از احادیث ناب و حکیمانه منتسب به حضرت حجتبن الحسن عسکری(عج)، اظهار داشت: این احادیث که میتوان آنها را «سخنان پای منبر امام زمان(عج)» نامید، چراغ راه و نقشه عملی شیعیان در دوران انتظار است. هر یک از این روایات، گوشهای از وظایف ما را در قبال امام عصر(عج) و سبک زندگی منتظرانه را تبیین میکند.
وی افزود: در حدیثی شریف از حضرت(عج) آمده است: «... پس باید هر یک از شما عملی کند که او را به دوستی ما نزدیک سازد و از آنچه موجب ناخوشایندی و خشم ما است دوری گزیند؛ زیرا (ممکن است) مرگ ناگهانی انسان را درگیرد، در زمانی که توبه برایش سودی ندارد و پشیمانی او را از کیفر ما به خاطر گناهش نجات نمیدهد.» (بحارالانوار، ج: ۵۳، ص: ۱۷۴).
استاد حوزه ابراز داشت: این کلام، دو محور کلیدی «جذب» و «دفع» را به ما میآموزد. وظیفه شیعه، شناسایی اعمال و اخلاقی است که محبت امام را جلب میکند و همچنین شناخت و ترک آنچه موجب خشنودی ایشان نیست. این یک دستورالعمل همیشگی و ضامن نجات است، چرا که هیچ کس از وقت مرگ آگاه نیست.
استغفار متقابل؛ نعمتی که جامعه شیعی را نگه میدارد
استاد حوزه گفت: امام (ع) می فرمایند: «اگر استغفار بعضی از شما برای بعضی دیگر نبود، هر کس که روی زمین است هلاک میشد، مگر شیعیان خاص که گفتارشان همانند کردارشان است.» (مستدرک الوسائل، ج ۵، ص ۲۴۷). این روایت، از یک نعمت بزرگ الهی و یک مسئولیت سنگین اجتماعی پرده برمی دارد. «استغفار برای یکدیگر» یک سنت مؤکد در جامعه شیعی است که مانند شبکهای محافظ، آن را از هلاکت جمعی حفظ میکند. این نشان میدهد که نجات ما منحصر در اعمال فردی نیست، بلکه در گرو دلسوزی و دعای خیر برای یکدیگر است. اما شرط بهرهمندی کامل از این فیض، هماهنگی «قول» و «عمل» است. شیعه خاص کسی است که زبانش برای استغفار دیگران باز است و قدمش در مسیر عمل صالح.
امام زمان(عج)، میراث همه انبیای اولوالعزم
حجت الاسلام بهرام نسب در تبیین حدیث سوم بیان کرد: حضرت در توصیف جایگاه خویش فرمودهاند: «... من باقیمانده (ذخیره) آدم، و اندوخته نوح، و برگزیده ابراهیم، و خلاصه محمد (صلوات الله علیهم اجمعین) هستم.» (البرهان، ج ۱، ص ۶۱۲). این بیان، عظمت وجودی امام زمان(عج) را نشان میدهد. ایشان وارث و مجمع کمالات همه پیامبران اولوالعزم هستند. محبت به آن حضرت، در واقع محبت به تمام سلسله انبیا و ادامه راه آنهاست. این شناخت، انتظار را از یک حالت انفعالی خارج میکند و آن را به حرکتی آگاهانه در مسیر تمام ادیان الهی تبدیل مینماید.
حقانیت انحصاری؛ هشدار درباره مدعیان دروغین
وی با اشاره به حدیث چهارم اظهار داشت: امام (ع) می فرمایند: «... حق با ماست و در میان ماست؛ کسی جز ما چنین ادعایی نکند، مگر آنکه دروغگو و افترازننده باشد.» (کمال الدین، ج ۲، ص ۵۱۰). این روایت، خط قرمز روشنی را ترسیم میکند. مسیر هدایت و حقیقت، منحصراً از مجرای اهل بیت(ع) میگذرد. هر ادعایی برای رهبری دینی خارج از این مسیر، ادعایی باطل و افتراست. این حدیث، وظیفه شیعیان را در هوشیاری نسبت به مدعیان دروغین و حفظ مرزهای اعتقادی روشن میسازد.
کلید تعجیل در فرج: وفای جمعی به عهد
کارشناس دینی در توضیح حدیث پنجم که از کلیدیترین روایات است، تأکید کرد: امام عصر (عج) می فرمایند: «اگر شیعیان ما که خداوند آنان را به طاعت خویش موفق بدارد، در وفای به عهدی که بر عهده دارند، اتحاد قلوب میداشتند، سعادت دیدار ما بر آنان تأخیر نمیافتاد و به زودی به مشاهده ما نائل میشدند.» (الوافی، ج ۲۶، ص ۲۸۶). این کلام نورانی، پاسخ مستقیم به پرسش همیشگی «چه باید کرد؟» است. شرط اصلی تعجیل در فرج، «اتحاد قلوب» شیعیان در «وفای به عهد» است. این عهد، پیمان ولایت، عمل به دستورات دین و التزام عملی به فرهنگ انتظار است. تأخیر در فرج، نه به خاطر اراده خداوند، که ناشی از قصور و اختلاف ما در عمل به تعهداتمان است. اگر جامعه شیعه در عمل صالح و وفاداری به مبانی دین متحد شود، راه برای ظهور هموارتر میگردد.
علم امام به همه احوال شیعیان
حجت الاسلام بهرام نسب با اشاره به حدیث ششم افزود: امام (ع) فرمودهاند: «... علم ما به اخبار شما احاطه دارد و چیزی از اخبار شما بر ما پنهان نمیماند.» (نوادر الاخبار، ج ۱، ص ۲۴۱). این آگاهی کامل امام از احوال شیعیان، هم مایه تسلی خاطر است و هم هشداری بزرگ. تسلی خاطر از این جهت که امام غایب، ناظر بر رنجها، دعاها و اعمال ماست. هشدار از این باب که هیچ عمل خیر و شرّی از دیدگان آن حضرت پنهان نمیماند. این شناخت، باید انگیزهای برای تقوا و مراقبت دائمی در اعمال باشد.
دعا برای فرج، عین فرج است
وی با تأکید بر حدیث هفتم خاطرنشان کرد: حضرت صاحبالامر (عج) به ما میفرمایند: «برای تعجیل در فرج بسیار دعا کنید، زیرا که همین دعا کردن، فرج شما است.» (بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۹۲). این حدیث، جایگاه رفیع «دعا» را در فلسفه انتظار نشان میدهد. دعا برای فرج، تنها یک درخواست برای تغییر شرایط خارجی نیست؛ بلکه خود، یک «فرج» و گشایش درونی است. دعا، دل را به امام متصل میکند، صفا و آمادگی ایجاد میکند و جامعه منتظر را زنده نگه میدارد. بنابراین، دعا کردن برای ظهور، عین عمل به انتظار و بخشی از فرآیند تحقق آن است.
حجت الاسلام بهرام نسب در جمعبندی سخنان خود تصریح کرد: این احادیث هفتگانه، در کنار هم، منظومه کاملی از «سبک زندگی منتظرانه» را ترسیم میکنند. این سبک زندگی مبتنی بر این موارد است:
۱. عمل به جاذبها و دافع های ولایت
۲. استغفار متقابل و همدلی اجتماعی
۳. شناخت عظمت امام به عنوان میراثدار انبیا
۴. دوری از مدعیان باطل
۵. وفای جمعی به عهد دین
۶. احساس حضور ناظر امام
۷. کثرت دعا برای فرج
وی افزود: اگر شیعیان این منشور عملی را سرلوحه زندگی خود قرار دهند، هم در دنیا به جامعهای نمونه تبدیل میشوند و هم زمینهساز ظهور منجی عالم بشریت خواهند بود.
نظر شما