به گزارش خبرگزاری حوزه، در این نشست که با حضور جمعی از استادان و پژوهشگران به همت انتشارات شناخت پژوه و مشارکت رسانه فکرت در مؤسسه شناخت برگزار شد، ابراهیم سالاروند، نویسنده کتاب به تبیین چارچوبهای مفهومی اثر، به بررسی ابعاد مختلف پدیده آشوب، نقش رسانهها در شکلدهی و تشدید آن و همچنین نسبت میدان و رسانه در تحولات معاصر پرداخت.
فتنهای فراتر از آشوب و اغتشاش
وی در این نشست گفت: قبل از هر چیز باید توجه داشت که اصطلاح "آشوب" یا در واقع "اغتشاش" ذیل یک مفهوم کلیتر تحت عنوان کنشهای اجتماعی تعریف میشود. البته باید توجه داشت که وجوهی از اتفاقات اخیر اساساً فراتر از بحث آشوب و خشونت بود و چه بسا بتوانیم از آن به عنوان یک جنگ تروریستی در مقیاس شهری یاد کنیم چرا که به هر حال آشوب واجد شاخصهها و مؤلفههایی است که در فتنه اخیر فراتر از این ها را شاهد و ناظر بودیم.
وی افزود: در هر پدیدهای ما با سه عامل مواجه هستیم که شامل عامل بسترساز، عامل راه انداز و همچنین عامل تداوم بخش میشود. نوع کنشهای جمعی، مشکلات فرهنگی، اقتصادی و معیشتی و گسست و انشقاق اجتماعی از جمله عوامل و زمینههایی است که در شکل گیری اعتراض و اغتشاش دخیل بوده است.
وی همچنین گفت: ما در تحلیل و تبیین صحیح این وقایع و مسایل باید هم از علم روانشناسی استفاده کنیم و هم از داده های علم ارتباطات و جامعه شناسی، ضمن آن که باید از علوم اجتماعی و علوم سیاسی نیز در تحلیل درست ماجرا بهره ببریم.
لزوم بهرهگیری از دیدگاه کارشناسان و نخبگان
دکتر امیرحسین هدایتی از پژوهشگران علوم انسانی نیز در این نشست با اشاره به این که عوامل دشمن با سوءاستفاده از اعتراض به حق مردم، زمینه اغتشاش و ناامنی و فعالیتهای تروریستی را فراهم کردند، گفت: محققان و اساتید و پژوهشگران به همت مؤسسه هایی همچون مؤسسه شناخت باید در چنین جلساتی به تحلیل عمیق از قضایا بپردازند و کارشناسان ایده ها و دیدگاه های خود را مطرح کنند تا در نهایت ما در مواجهه با آشوب ها و فتنه های بعدی، بتوانیم عملکرد مؤثر و بهتری در مدیریت میدان و کاهش تبعات آن داشته باشیم.
وی با اشاره به تلاش های پیدا و پنهان آمریکا و اسرائیل برای تضعیف وحدت ملی در کشور ما و راه اندازی بلواها و فتنههای گوناگون افزود: ما نمی خواهیم بگوییم که در داخل مشکلی نداریم اما این واقعیت وجود دارد که دشمن از ایران اسلامی می ترسد اما ما باید مسایل مربوط به اقتصادمان را حل کنیم و به آرمان های والای انقلاب اسلامی در این زمینه رجوع کنیم.
ذهنیت غربزده باید اصلاح شود
هدایتی خاطرنشان کرد: ذهنیت غرب زده برخی از مردم و جوانان ما باید شکسته شود تا بتوانیم بر غرب و آمریکا غلبه پیدا کنیم. طبعاً وقتی این ذهنیت و تصویر شکسته شد دشمن ناخودآگاه عقبه تأثیرگذارش در جامعه ما را از دست می دهد.
وی گفت: واقعیت آن است که کشور ما دارای قوت و قدرت نظامی بالایی است که دشمن هم از آن تا حدودی اطلاع دارد اما مهم این است که در عرصه های فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی نیز بر مشکلات خود فائق آییم و در برهه کنونی به اصلاح وضع معیشت مردم برسیم.
هدایتی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن تقدیر از تلاش های ارزشمند نویسنده کتاب، به نقد جدی وضعیت "نه جنگ، نه صلح" پرداخت و افزود: همین وضعیت عامل اصلی تحمیل هزینهها و شهادتها به کشور بوده است، ضمن آن که باید دانست رویکرد تدافعی و مبتنی بر تحلیل هزینه-فایده نیز در این قضیه، ناکافی بوده است.
رویکرد خطرناک در محاسبه توان دشمن
وی همچنین رویکرد محاسبه تلفات دشمن را خطرناک توصیف کرد و گفت: اینکه ما بیاییم بگوییم ما یک ارتشی داریم، خب او هم مثلاً دههزار تا از ما کشته میگیرد و ما حتماً باید آن پانصد تا را از آنها بگیریم، این نگاه خطرناکتر از نگاه قبل است.
برآوردی مبتنی بر تحلیل سود و زیان
دکتر فواد ایزدی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران نیز به عنوان سخنران اصلی این جلسه ضمن تأکید بر اینکه تصمیمگیری برای جنگ در واشنگتن یک فرآیند مبتنی بر تحلیل سود و زیان است، ابراز داشت: بازدارندگی مؤثر ایران نه از طریق شعار، بلکه با ایجاد یک برآورد معتبر از تلفات انسانی بالا برای طرف آمریکایی میسر میشود.
وی با طرح این سوال که آیا آمریکا به سراغ حمله نظامی میرود یا خیر، گفت: یک ذهنیتی در میان مقامات آمریکایی وجود دارد که اگر ایران نباشد، این منطقه به محیطی برای حل مشکلات آمریکا تبدیل خواهد شد و لذا بر این نکته تأکید دارند که ایران باید کنار برود.
نقش کنگره آمریکا در تشدید جنگافروزی
ایزدی با رد این تصور که رئیسجمهور آمریکا به تنهایی برای جنگ تصمیم میگیرد، به تشریح سازوکار پیچیده داخلی این کشور پرداخت و گفت: ۱۸ نهاد اطلاعاتی آمریکا به صورت مداوم، و در شرایط کنونی یک برآورد روزانه به رئیسجمهور ارایه میدهند که در آن تحلیل سود و زیان یک حمله نظامی به ایران سنجیده میشود.
وی اضافه کرد: نقطه عطف این تحلیل زمانی است که هزینهها، به ویژه هزینه انسانی، از یک آستانه مشخص فراتر رود و لذا اگر برآوردها نشان دهد جنگ بیش از ۶۰ روز به طول خواهد انجامید یا تلفات جانی بالایی خواهد داشت، مکانیزمهای حقوقی داخلی آمریکا فعال میشوند.
تحلیلگر مسایل آمریکا اداماه داد: برآورد شخصی بنده این است که اگر نهاد اطلاعاتی آمریکا به رئیسجمهور بگوید که حمله به ایران ۵۰۰ تا ۶۰۰ کشته در پی خواهد داشت، قانون اختیارات جنگ فعال میشود، رئیسجمهور نیازمند تأیید کنگره خواهد شد و به نظر نمیرسد کنگره برای حمله به ایران رأی داشته باشد.
وی برای اثبات این مدعا به رأیگیری اخیر در سنای آمریکا برای محدود کردن اختیارات نظامی رئیسجمهور در قبال ونزوئلا اشاره کرد که نشان داد حتی در میان جمهوریخواهان نیز ارادهای برای ورود به جنگ جدید وجود ندارد و کسب چنین مجوزی برای جنگ با ایران، که به مراتب قدرتمندتر است، تقریباً غیرممکن خواهد بود.
۴ اقدام ضروری برای قفل کردن ماشین جنگی آمریکا
استاد دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنان خود، چهار راهکار عملی را برای جلوگیری از وقوع جنگ ضروری دانست که به اجمال بدین قرار است؛
۱- درک و استفاده از ساختار حکمرانی آمریکا: اولین و مهمترین گام، بهرهبرداری هوشمندانه از قوانین و ساختارهای داخلی آمریکاست تا «این ماشین جنگی، خودش، خود را متوقف کند.» به گفته وی، اتکا به حقوق بینالملل که از سوی کاخ سفید نادیده گرفته میشود، راه به جایی نخواهد برد.
۲-تبدیل تهدید به توانمندی نظامی معتبر: ایزدی با انتقاد از اکتفا به تهدیدهای کلامی، تأکید کرد که صرفاً شعار کافی نیست. وی گفت: از این سخنان پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز گفته میشد؛ حرف کافی نیست. وی معتقد است که در حمله قبلی، آمریکا هشدارهای ایران را باور نکرد اما تحلیل نتانیاهو مبنی بر کمهزینه بودن حمله را پذیرفت. لذا باید تصمیمی قاطع در کشور گرفته شود تا توانمندی نظامی برای تحمیل "۵۰۰ عدد کشته" به یک واقعیت قابل اثبات برای نهادهای اطلاعاتی آمریکا تبدیل شود.
۳- تمرکز بر افکار عمومی داخل آمریکا: به گفته ایزدی، هیچ جنگ بزرگی در تاریخ آمریکا بدون همراهی اولیه افکار عمومی این کشور آغاز نشده است. ایران باید برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی آمریکا برنامه مدون داشته باشد تا از شکلگیری اجماع ملی برای جنگ جلوگیری کند.
۴- مقابله با ضعف قدرت نرم و جنگ رسانهای: این تحلیلگر مسایل آمریکا، بزرگترین ضعف ایران را در حوزه قدرت نرم و رسانه دانست و با اشاره به تجربه قطعی اینترنت در حوادث اخیر گفت: اگر میخواهید جنگی علیه ایران رخ ندهد، باید یک قیچی دو لبه داشته باشید؛ یک لبه آن قدرت سخت و لبه دیگر قدرت نرم است که ما در حوزه قدرت نرم مشکلات بسیاری داریم.
اهمیت و حساسیت روایتسازی در جنگ نرم
وی همچنین یادآور شد که در شرایط بحرانی، با قطع شدن ارتباطات، روایتسازی به طور کامل در اختیار طرف مقابل قرار میگیرد.
ایزدی در خاتمه صحبتهای خود نتیجهگیری کرد که راهبرد ایران برای جلوگیری از جنگ باید ترکیبی هوشمندانه از نمایش قدرت سختِ معتبر و یک دیپلماسی عمومی و رسانهای فعال باشد تا هزینه هرگونه ماجراجویی نظامی برای ایالات متحده، بر اساس سازوکارهای داخلی خودشان، به شکلی غیرقابل قبول بالا برود.
نظر شما