حجت الاسلام و المسلمین رضا خیبری از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با تبریک فرا رسیدن سالروز میلاد منجی عالم بشریت، حضرت مهدی (عج)، به موضوع «ویژگیهای منتظران حضرت مهدی (عج) بر اساس دعای عهد» پرداخت و اظهار داشت: انتظار در فرهنگ شیعی، مفهومی پرمعنا و سرنوشتساز است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «خوشا به حال صابران در ایام غیبتش» و امام جواد (ع) نیز انتظار فرج را «برترین اعمال شیعیان ما» دانستهاند. این نشاندهنده جایگاه رفیع انتظار فعال در منظومه معارف دینی ماست.
استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم افزود: انتظار دارای دو بُعد اعتقادی و عملی است که بُعد اعتقادی، روح و اساس آن محسوب میشود. یکی از ادعیه بسیار غنی که بهویژه بر بعد اعتقادی انتظار تأکید دارد، «دعای عهد» است. فضیلت این دعا چنان است که امام صادق (ع) فرمودند: هر کس چهل صبح آن را بخواند، از یاوران قائم (عج) خواهد بود و اگر پیش از ظهور بمیرد، خداوند او را از قبر بیرون میآورد تا در رکاب حضرت باشد. این وعده، اشاره به عقیده «رجعت» دارد که از اعتقادات ویژه شیعه است.
ویژگی اول: تجدید بیعت روزانه و پیوند معنوی ناگسستنی
کارشناس دینی خاطرنشان کرد: بر اساس مضامین دعای عهد، میتوان سه ویژگی اساسی برای منتظر واقعی برشمرد. نخستین و بنیادیترین ویژگی، تجدید بیعت روزانه و احساس پیوند دائمی با امام غایب (عج) است. منتظر هر صبح با گفتن «اَللّـهُمَّ اِنّی اُجَدِّدُ لَهُ فی صَبیحَةِ یَوْمی هذا... عَهْداً وَعَقْداً وَبَیْعَةً لَهُ فی عُنُقی» عهد و پیمان خود را با حضرت تجدید میکند و اعلام میدارد که هرگز از این بیعت رویگردان نخواهد شد. این بیعت دو رکن دارد: اعتقاد قلبی به مقام امامت ایشان و التزام عملی به اطاعت از اوامر و نواهی آن حضرت. این عمل، آغاز روز را با یاد و عهد با امام معصوم (ع) رقم میزند و جهتگیری تمام فعالیتهای روزانه را تحت ولایت او قرار میدهد.
ویژگی دوم: آرزوی یاری، اطاعت و شهادت در راه امام
استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: دومین ویژگی منتظران، داشتن اشتیاق عملی برای یاری و فداکاری در راه امام است. آنان در دعای خود از خدا میخواهند که از «اَنْصارِهِ وَ اَعْوانِهِ» و از «الذّابّینَ عَنْهُ» (مدافعان از او) و از «الْمُسْتَشْهَدینَ بَیْنَ یَدَیْهِ» (کشتهشدگان در پیشگاهش) باشند. این فرازها نشان میدهد منتظر واقعی، منفعل و منتظرِ صرف نیست، بلکه روحیهای جهادی و آمادهی فداکاری دارد. او آرزو میکند در زمره کسانی باشد که برای برآوردن حاجات امام و اجرای فرمانهایش پیشگام بوده و حتی جان خویش را در این مسیر فدا کند. این، همان تجلی عملی بیعت صبحگاهی است.
ویژگی سوم: درخواست زندهشدن برای درک ظهور و یاری حکومت عدل
حجت الاسلام و المسلمین خیبری در توضیح سومین ویژگی گفت: منتظر واقعی، چنان اشتیاقی برای درک ظهور و خدمت در دولت کریمه دارد که حتی مرگ را هم پایان راه خود نمیداند. او از خداوند درخواست میکند: «اَللّٰهُمَّ إِنْ حالَ بَیْنِی وَبَیْنَهُ الْمَوْتُ... فَأَخْرِجْنِی مِنْ قَبْرِی مُؤْتَزِراً کَفَنِی، شاهِراً سَیْفِی...». یعنی اگر مرگ فرا رسید و ظهور را درک نکردم، مرا از قبر بیرون آور، در حالی که کفنم را بر تن دارم، شمشیرم را کشیده و نیزهام را برهنه، تا پاسخگوی ندای دعوتکننده (امام زمان) باشم. این فراز، اوج عشق و اشتیاق یک منتظر را نشان میدهد و کاملاً با وعده رجعت در روایت چهل صبح هماهنگ است. منتظر، آرزوهایش را با خود به گور نمیبرد، بلکه برای تحقق آنها حتی به زندهشدن دوباره امید دارد.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به حال و هوای امام صادق (ع) هنگام قرائت این دعا، خاطرنشان کرد: نقل شده که حضرت پس از خواندن دعای عهد، سه بار با دست بر ران میزدند و میفرمودند: «عَجِّل عَجِّل یا مَولای یا صاحِبَ الزَّمان». این رفتار، بیانگر عمق اشتیاق و حالت انتظار فرج در وجود مقدس معصوم (ع) است. بنابراین، منتظر واقعی کسی است که این دعا را نه صرفاً به عنوان الفاظی زیبا، بلکه به عنوان ترجمان اعتقاد و اشتیاق درونی خود بخواند و برای تحقق محتوای آن، در خودسازی و آمادگی عملی بکوشد.
نظر شما