جامعه بدون حیا و ایمان به‌تدریج دچار فروپاشی می‌شود

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالعلی تهرانی، استاد حوزه علمیه در جلسه درس اخلاق که روز پنجشنبه در حسینیه آیت‌الله مرتضی تهرانی برگزار شد، در ادامه سلسله مباحث «حیات معنوی»، به تبیین ابعاد مختلف حیا، نسبت آن با ایمان و آثار فردی و اجتماعی آن پرداخت.

حیات حقیقی و ثمرات آن از نگاه پیامبر(ص)

وی با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره حیات معنوی انسان، اظهار داشت: پیامبر(ص) در این روایت، آثار و نشانه‌های حیات حقیقی را بیان می‌کنند. در جلسات گذشته، یکی از این ثمرات یعنی «ظفر و پیروزی» تبیین شد و در ادامه روایت، پیامبر(ص) می‌فرمایند: «حُسنای علی‌المرء فی الناس»؛ یعنی خوشنامی انسان در میان مردم است.

حجت‌الاسلام والمسلمین تهرانی افزود: اینجا یک پرسش جدی مطرح می‌شود؛ در تاریخ اسلام، انسان‌های بسیار وارسته و باتقوایی داشته‌ایم که نه‌تنها محبوب اکثریت جامعه نبودند، بلکه طرد، تبعید یا حتی به شهادت رسیدند. اگر معیار خوشنامی، نظر مردم است، پس جایگاه ابوذر، میثم تمار و حتی امیرالمؤمنین علی(ع) چه می‌شود؟

آیا محبوب نبودن نشانه بی‌حیایی است؟

وی ادامه داد: ابوذر را به ربذه تبعید کردند، میثم را به دار آویختند و زبانش را بریدند، امیرالمؤمنین علی(ع) را در جامعه‌ای که پیامبر(ص) را دیده بودند، تارک‌الصلوة خواندند. آیا این‌ها بی‌حیا بودند؟ آیا تقوای الهی را رعایت نمی‌کردند؟ پاسخ روشن است: خیر.

این استاد حوزه تصریح کرد: پیامبر(ص) نگفتند انسان باحیا نزد «همه مردم» خوشنام است. ایشان فرمودند این معنا را «عاقل» درک می‌کند. خوشنامیِ اهل حیا، نزد عقلای جامعه است، نه نزد هر انسانی.

عقلای الهی چه کسانی‌اند؟

حجت‌الاسلام والمسلمین تهرانی گفت: عقلای الهی کسانی‌اند که تفکر دارند، قدرت تشخیص حق و باطل دارند و عقل خود را در مسیر سعادت و کمال به‌کار می‌گیرند. این افراد می‌فهمند چه مسیری انسان را به کمال می‌رساند و به همین دلیل، سرسپرده حق تعالی می‌شوند.

وی افزود: چنین انسان‌هایی قدر سلمان، ابوذر، مالک اشتر و میثم تمار را می‌دانند؛ حتی اگر در اقلیت باشند. اما کسانی که عقل خود را به شیطان، شهوت، جاه‌طلبی و دنیاطلبی سپرده‌اند، نه‌تنها اهل حق را تأیید نمی‌کنند، بلکه با آنان دشمنی می‌ورزند.

اکثریت جامعه معیار حق نیست

این استاد اخلاق با اشاره به آیات قرآن کریم، گفت: خداوند صریح می‌فرماید «اکثرهم لا یعقلون». اکثریت جامعه از عقلانیتی که خدا در اختیارشان گذاشته، استفاده نمی‌کنند؛ بنابراین انتظار درک انسان‌های وارسته از سوی اکثریت، انتظار نادرستی است.

وی تأکید کرد: اگر امروز انسانی در جامعه محبوب نیست، نباید فوراً نتیجه گرفت که او بی‌حیاست یا راه را اشتباه می‌رود. باید دید آیا نزد انسان‌های خداباور، منصف و عاقل محبوب است یا نه.

حیا و ایمان؛ دو حقیقت به‌هم‌پیوسته

حجت‌الاسلام والمسلمین تهرانی با اشاره به روایتی از امام باقر(ع) «الحیا و الایمان مقرونان»، بیان کرد: حیا و ایمان مانند دو موجود به‌هم‌بسته‌اند؛ اگر یکی از بین برود، دیگری نیز از بین می‌رود.

وی ادامه داد: اگر کسی ایمان به خدا را کنار بگذارد، دلیلی برای رعایت حیا ندارد. و اگر حیا را کنار بگذارد و مدام عقب‌نشینی کند، ایمان او نیز به‌تدریج فرسوده و نابود می‌شود.

فروپاشی خانواده از همین‌جا آغاز می‌شود

این استاد حوزه با اشاره به نمونه‌های عینی اجتماعی، گفت: در بسیاری از خانواده‌ها می‌بینیم که یا زن ایمان خانواده را تضعیف می‌کند یا مرد ساختار اخلاقی خانواده را از بین می‌برد. نتیجه آن، انحراف فرزندان و فروپاشی تدریجی خانواده است.

وی افزود: وقتی ورودی‌های ذهنی بدون پالایش وارد ذهن فرزند شود و والدین قدرت تفکیک حق و باطل را نداشته باشند، این اطلاعات فاسد ته‌نشین می‌شود و جمع‌کردن آن بسیار دشوار خواهد بود.

تکنولوژی بدون آمادگی، سیلاب است

حجت‌الاسلام والمسلمین تهرانی با اشاره به تجربه‌های گذشته درباره ویدئو، ماهواره و رسانه‌ها تصریح کرد: اگر جامعه و خانواده آمادگی فرهنگی نداشته باشند، تکنولوژی به‌جای ابزار رشد، به عامل انحراف تبدیل می‌شود. کسی که شنا بلد نیست، اگر وارد آب متلاطم شود، غرق خواهد شد.

راه نجات؛ اعتصام به حبل‌الله

وی در پایان تأکید کرد: تنها راه نجات فرد و جامعه، تمسک عملی به «حبل‌الله»، حفظ حیا، تقویت ایمان و اتحاد حول محور حق تعالی است. جامعه‌ای که این محوریت را از دست بدهد، دیر یا زود به ذلت، فساد و فروپاشی کشیده می‌شود.

انتهای پیام/