به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین احمدحسین شریفی در نشست کرسی آزاداندیشی با محوریت «سبک زندگی» که در دانشگاه قم برگزار شد، با ارائه تحلیلی صریح از وضعیت فرهنگی کشور، از وجود «بنبست اجرایی» در مدیریت سبک زندگی در سطح حاکمیتی سخن گفت و تأکید کرد: علیرغم تولید اسناد متعدد، ارادهای جدی برای اجرای آنها مشاهده نمیشود.
رئیس دانشگاه قم با اشاره به طرح گسترده موضوع سبک زندگی در سالهای اخیر، یادآور شد که از اوایل دهه ۱۳۹۰ و پس از طرح این مسئله در سخنرانی مقام معظم رهبری در خراسان شمالی، توجه علمی و پژوهشی به مقوله سبک زندگی اسلامی افزایش یافته است. طی این سالها مراکز پژوهشی متعددی تأسیس شده، پایاننامهها و رسالههای دانشگاهی متنوعی تدوین شده و همایشهای ملی در این حوزه برگزار شده است.
حجتالاسلام والمسلمین شریفی این روند را نشاندهنده شکلگیری «ادبیات قابل توجهی» در حوزه سبک زندگی اسلامی دانست و تصریح کرد: همچنان تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله قابل توجهی وجود دارد، بهویژه در محیطهای رسمی و آکادمیک که هنوز این موضوع بهصورت عمیق و نظاممند مورد توجه قرار نگرفته است.
وی با تأکید بر پرهیز از «سیاهنمایی»، به ظرفیتهای مثبت جامعه ایرانی اشاره کرد و گفت: در بحرانهایی همچون همهگیری کرونا و نیز «جنگ تحمیلی دوازدهروزه»، جلوههایی از همدلی، ایثار و سازگاری اجتماعی در میان مردم ایران بروز یافته که کمنظیر بوده است.
رئیس دانشگاه قم با استناد به آمارهای رسمی اعلامشده از سوی پلیس، از جانباختن حدود ۱۵ هزار نفر در حوادث رانندگی طی نهماهه نخست سال جاری خبر داد و این آمار را نشانهای از ضعف جدی در نظم اجتماعی و مدیریت سبک زندگی دانست. چنین آماری بیانگر آن است که در رعایت نظم و انضباط ترافیکی با چالشهای اساسی مواجه هستیم.
رئیس دانشگاه قم به وضعیت پوشش، معماری، شهرسازی، تغذیه، اوقات فراغت و نظم اجتماعی اشاره کرد و گفت: در بسیاری از این حوزهها «الگوی هدفمند و روشنی» حاکم نیست و عرصه سبک زندگی عملاً در اختیار فرهنگ غربی قرار گرفته است.
رد بنبست مفهومی؛ تأکید بر بنبست اجرایی
حجتالاسلام والمسلمین شریفی در پاسخ به پرسشی درباره دلایل بنبست در حوزه سبک زندگی، تصریح کرد : در سطح مفهومی با بنبست مواجه نیستیم و روند تولید فکر و نظریه در این حوزه بهصورت طبیعی در حال پیشرفت است. تولید مفهوم و گفتمان، فرآیندی زمانبر است و با آییننامه و دستور اداری شکل نمیگیرد.
رئیس دانشگاه قم در سطح اجرایی وضعیت را متفاوت توصیف کرد و گفت: ارادهای جدی برای مدیریت سبک زندگی در دستگاههای فرهنگی دیده نمیشود و بسیاری از نهادهای متولی فرهنگ درگیر امور روزمره و غیرراهبردی هستند.
انتقاد از فقدان نظارت و پاسخگویی
وی با طرح این پرسش که چه سازوکار نظارتی برای ارزیابی عملکرد مدیران در حوزه سبک زندگی وجود دارد، اظهار داشت: هیچ مدیری بابت عملکرد خود در حوزه سبک زندگی مورد بازخواست قرار نگرفته است. مسئولیت مدیران در این زمینه تعریف نشده و به همین دلیل دستگاههای نظارتی نیز ابزار و شاخصی برای ارزیابی ندارند.
حجتالاسلام والمسلمین شریفی این وضعیت را به معنای عدم نظارت در مهمترین حوزه حکمرانی یعنی فرهنگ دانست و افزود: نظام حکمرانی فرهنگی ما در موضوع سبک زندگی، در حد سندنویسی بدون پشتوانه اجرایی باقی مانده است.
اسناد مصوب و پرسش از سرنوشت اجرا
وی در ادامه به برخی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره کرد؛ از جمله «سند مبانی، اصول و الزامات پیادهسازی برنامه جامع سبک زندگی اسلامی» مصوب ۱۰ آبان ۱۴۰۱ و «سند ملی سبک پوشش اسلامی ـ ایرانی» مصوب ۸ مرداد ۱۴۰۳. وی با طرح این پرسش که این اسناد چه میزان در عرصه عمل اجرایی شدهاند، تأکید کرد : بدون نظارت، پیگیری و اراده معطوف به اجرا، حتی بهترین اسناد نیز به نتیجه نخواهند رسید.
رئیس دانشگاه قم همچنین به «نظامنامه پیوست فرهنگی طرحهای مهم و کلان کشور» مصوب سال ۱۳۹۲ اشاره کرد و گفت: در عمل، کمتر مدیری به دلیل اجرا نکردن پیوست فرهنگی طرحهای کلان مورد سؤال یا بازخواست قرار گرفته است.
تأکید بر ضرورت اراده عملی
حجت الاسلام والمسلمین شریفی با بیان اینکه کار فرهنگی زمانبر و دیربازده است، تغییرات سریع مدیریتی در نهادهای فرهنگی را از موانع تحقق برنامههای بلندمدت دانست.
وی در پایان گفت: مدیرانی که دوره مسئولیت کوتاه دارند، معمولاً ترجیح میدهند اقداماتی انجام دهند که نتایج آن در کوتاهمدت قابل مشاهده باشد، در حالی که اصلاح سبک زندگی نیازمند برنامهریزی مستمر، نظارت دقیق و پاسخگویی روشن است.
انتهای پیام
نظر شما