به گزارش خبرگزاری حوزه، در بخش نخست این مطلب که چند روز پیش منتشر شد، نگارنده ضمن اشاره به پیام و رویکرد کلی برخی فیلم های شاخص سینمای ایران با موضوع دفاع از وطن به این نکته کلیدی اشاره کرد که سینمای ایران، به عنوان یکی از استراتژیکترین ابزارهای تولید معنا در دنیای مدرن، به مفهوم وطن، هویت اجتماعی و سرزمین توجه ویژهای داشته است. در واقع هنر هفتم وطنی، برخلاف سینمای کلاسیک غرب که اغلب وطن را بر مدار فردگرایی، موفقیتهای شخصی یا ناسیونالیسم رمانتیک تعریف میکند، همواره گرایشی پیوسته به کلیتی اخلاقی و اجتماعی داشته است.
در ادامه این نوشتار، نیم نگاهی اجمالی داشتهایم به برخی دیگر از آثار شاخص سینمای کشور با همین رویکرد و موضوع که البته اسامی برخی از آنها به خاطره نوستالژیک ملت ما در عرصه هنر هفتم تبدیل شدهاند.
عقابها
این فیلم به کارگردانی "ساموئل خاچیکیان" از محصولات ساخته شده در سال ۱۳۶۳ سینمای ایران است که در آن بازیگران نام آشنایی چون سعید راد، جمشید هاشمپور، رضا رویگری و زری برومند به ایفای نقش پرداخته اند.
نکته جالب توجه این که این فیلم یکی از اولین آثار مربوط به حوزه دفاع مقدس است؛ فیلمی که با قهرمان اصلی سینمای ایران در سالهای میانی و انتهایی دهه شصت، یعنی جمشید هاشمپور تولید شد و با توجه به اینکه به حال و هوای آن سالها به شدت نزدیک بود، در زمان اکران نیز بسیار مورد توجه قرار گرفت. این اثر که برخی از آن به عنوان پرفروشترین و پرمخاطبترین فیلم سینمای ایران یاد می کنند، اثری اکشن و پر زد و خورد است که بر اساس داستانی واقعی شامل نجات خلبان ایرانی به نام یدالله شریفیراد ساخته شده است و در آن حس وطن دوستی خاصی به مخاطب سینما القا می شود.
از کرخه تا راین
در دیگر فیلم معروف ابراهیم حاتمیکیا که تولید آن مربوط به سال ۱۳۷۱ است، بازیگرانی چون علی دهکردی، هما روستا، هانس نویمن، صادق صفایی و اصغر نقیزاده به ایفای نقش پرداختهاند.
به اعتقاد بسیاری از منتقدین و کارشناسان، این فیلم یکی از خاصترین نمونههای آثار تولید شده در حوزه دفاع مقدس به شمار می رود چه آن که باید گفت"از کرخه تا راین" از زاویهای به جنگ نگاه میکند که پیش از این توجه چندانی به آن نشده بود یا در آثار قبلی حال و روز رزمنده جانبازی که شیمیایی شده است، در بطن هیچ داستانی نبود.
بر این اساس این فیلم را میتوان اثری درخشان و ماندگار در کارنامه سه نفر از هنرمندانش دانست، یکی حاتمیکیا که برایش سیمرغ دیگری از جشنواره را به ارمغان آورد، یکی دیگر علی دهکردی که با این فیلم به هنرهای نمایشی ورود درخشانی داشت و همچنان خیلیها او را به خاطر بازی در نقش «سعید» تحسین میکنند و سومین نفر مجید انتظامی است، آهنگساز این فیلم که اثر درخشانش رنگ و بوی فوقالعادهای به "از کرخه تا راین" داده و خیلیها این فیلم را با موسیقی اعجابانگیز او به یاد میآورند.
سفر به چزابه
فیلم معروف مرحوم رسول ملاقلیپور در مقام کارگردان، از دیگر آثار ارزشمند سینمای دفاع مقدس است که سال ۱۳۷۴ با حضور هنرپیشگانی همچون مسعود کرامتی، فرهاد اصلانی، حبیب دهقاننسب، مهدی فقیه و کیوان محمودنژاد ساخته شد.
مرحوم رسول ملاقلیپور نیز همچون حاتمیکیا کارهای شاخص فراوانی در این ژانر ساخته و نقش انکارناپذیری در آثار مرتبط با این حوزه دارد. در بین کارنامه هنری او البته "سفر به چزابه" جایگاه خاصی دارد. این فیلم نگاه جدیدی به مقوله جنگ دارد و چند تیپ شخصیتی و مدل مواجهه آنها با هشت سال دفاع مقدس را به تصویر میکشد. بازی خوب فرهاد اصلانی و مسعود کرامتی، به عنوان شخصیتهای اصلی داستان، از ویژگیهای مهم این فیلم به شمار می رود؛ سفری که تصویری واقعی از جنگ را ارائه میدهد، به ویژه برای کسانی که با آن روزهای سخت ارتباطی برقرار نمیکنند و فضای واقعیاش را درک نمیکنند.
دوئل
در فیلم "احمدرضا درویش" به تهیهکنندگی تقی علیقلیزاده بازیگران نام آشنایی همچون پژمان بازغی، سعید راد، پریوش نظریه، کامبیز دیرباز، انوشیروان ارجمند و پرویز پرستویی حضور دارند.
این فیلم که در سال ۱۳۸۲ تولید شده و در هنگام اکران با استقبال فوقالعادهای در سالنهای سینما مواجه شد، از آثار قابل توجه ژانر سینمای دفاع مقدس است که در آن رویکرد دفاع از وطن و آب و خاک بسیار پررنگ مورد توجه می باشد.
کارگردان برای ساخت این فیلم از همه ظرفیتهایی که داشته بهره برده است، چه ظرفیتهای فنی و امکانات تکنولوژیک در زمینه صدا و تصویر، چه ظرفیتهای بازیگری و استفاده از چهرههای مطرح سینما و تلویزیون برای نقشهای اصلی و فرعی. تمام این عوامل در کنار هم فیلم سینمایی «دوئل» را به یکی از محبوبترین آثار کارنامه هنرمندانش تبدیل کرده است.
ایستاده در غبار
شاید به جرأت بتوان گفت همچنان بهترین و قوی ترین فیلم محمدحسین مهدویان، همین فیلم است که سال ۹۴ به تهیهکنندگی حبیبالله والی نژاد تولید شد و در آن هنرپیشگانی همچون هادی حجازیفر، امیرحسین هاشمی، ابراهیم امینی و عماد محمدی به ایفای نقش پرداختند.
«ایستاده در غبار» را باید در جرگه آثار مستند درام و جنگی برشمرد که از چند منظر برای سینمای دفاع مقدس و فراتر از آن، سینمای ایران حائز اهمیت است. نکته اول ژانری که وارد این سبک میکند. در طول چند دهه اخیر مستندهای بسیاری درباره دفاع مقدس و قهرمانان آن ساخته شده اما زاویه نگاه مهدویان برای پرداختن به سوژه خاصی همچون زندگی جاویدالاثر حاج احمد متوسلیان، این اثر را چند سر و گردن از دیگر نمونههای قبلی بالاتر میبرد. نکته دیگر معرفی چند چهره جدید به سینمای ایران بود، محمدحسین مهدویان با اولین فیلمش توانست سه سیمرغ جشنواره را دشت کند و نامش را به عنوان کارگردانی خوشذوق سر زبانها بیندازد. هادی حجازیفر هم با حضور در نقش احمد متوسلیان، ورود پرقدرتی به سینما داشت و بعد از بازی در این فیلم بود که سیل پیشنهادات مختلف برای نقشهای گوناگون به سمت او روانه شد.
تنگه ابوقریب
این فیلم به کارگردان بهرام توکلی و تهیهکنندگی سعید ملکان در سال ۹۶ تولید شد و در آن بازیگرانی چون جواد عزتی، امیر جدیدی، حمیدرضا آذرنگ، علی سلیمانی و مهدی قربانی حضور داشتند.
این فیلم در واقع اثری است که تصویری تلخ و جدی از روزهای پایانی دفاع مقدس به نمایش میگذارد و مخاطبش را با کلمه «جنگ» بیش از پیش آشنا میکند. این فیلم روایتگر داستان واقعی قهرمانهایی است که در آن روزها، تنگه استراتژیکی که عراقیها قصد نفوذ از آن را داشتند، حفظ کردند و جاودانه شدند. کارگردانی خوب، جلوههای ویژه جذاب و البته بازیهای قابل قبول از نکات ویژه این فیلم است.
۲۳ نفر
این فیلم به کارگردانی مهدی جعفری و تهیه کنندگی مجتبی فرآورده که در آن ترکیبی از بازیگران نوجوان و بزرگسال ناشناخته و کمترشناخته شده به ایفای نقش پرداختند در سال ۹۷ ساخته شد. داستان فیلم از این قرار است که؛ ۲۳ نفر از رزمندگان نوجوان در دوران دفاع مقدس به اسارت نیروهای بعثی درمیآیند، صدام که از هر فرصتی برای هجمه علیه کشورمان استفاده میکرد آن ۲۳ نفر را در اردوگاهی تبلیغاتی نگهداری میکند تا بتواند با راه اندازی پروپاگاندای رسانهای، ایران را به استفاده از کودکان در جنگ متهم کند و حتی دیدار رسمی نیز با صدام داشتند، اما با هوشمندی آن رزمندگان صدام موفق به بهرهبرداری کامل نشد.
نظر شما