سه‌شنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ - ۱۲:۴۸
شیوه‌های آموزنده امام صادق(ع) در تربیت شاگردان تحول‌آفرین و جهاد تبیین

تربیت صدها شاگرد تراز اول که خود منشأ تحولات بسیاری در جهان اسلام بوده‌اند، تنها اندکی از برکات و ثمرات مجاهدت علمی و فرهنگی امام جعفرصادق(ع) بوده است.

به گزارش خبرگزاری حوزه، سالروز شهادت مظلومانه رئیس مذهب جعفری، امام صادق(ع) به‌یقین نیکوترین فرصت ممکن برای تبیین اندکی از علوم و معارف حقه‌ای است که ایشان با مجاهدت علمی و فرهنگی خویش برای ما به یادگار گذاشتند و قطعاً یکی از پرثمرترین برکات نهضت ایشان همانا تربیت صدها شاگرد تراز اول و تحول آفرین در چنین مکتب گرانسنگی بوده به نحوی که نه تنها شیعیان و مسلمانان بلکه بشریت همچنان از آن علوم و معارف، متنعم و بهره‌مند است.

نقطه عطف مهمی به نام دوران امامت صادق آل‌محمد(ص)

حجت الاسلام والمسلمین حسین بنیادی، عضو مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به برکات فراوان دوران حیات و به خصوص امامت حضرت صادق(ع) ابراز داشت: پس از شهادت مظلومانه حضرت سیدالشهدا(ع) که احیاگر اسلام در میدان سخت مبارزه با انحرافات و ظلم و بی‌عدالتی و حق‌کشی بودند، نهضت احیاگری و بیداری امت‌ها از دوره امامت امام سجاد(ع) آغاز شد و پس از شهادت ایشان، این حرکت ناب توحیدی تا آغاز غیبت امام زمان(عج) همچنان ادامه پیدا کرد و در این میان، دوران امام صادق(ع) به جهت شرایط خاص زمانی یک نقطه عطف در مسیر هدایت امت و به ویژه تبیین و نشر علوم و معارف اهل بیت(ع) به شمار می رود.

وی افزود: دو عامل کلیدی یعنی واقعه‌ی کربلا و همچنین نهضت فرهنگی، علمی و اعتقادی ائمه اطهار(ع) موجب زنده ماندن اسلام و رشد دینی و عقلانی جامعه شد به نحوی که گستره‌ی مباحث و شکل اقدامات حضرات معصومین(ع) و صبر و استقامتی که در این راه نشان دادند، زمینه ساز بروز تحولات اجتماعی در دوره‌ای دویست و پنجاه ساله شد که خود موجب پایداری و قوت منطق مذهب اسلام در حوادث مختلف و در برابر حکومت‌های ظالم و جائر زمانه بوده است.

تربیت شاگردان ممتاز در مسیر دفاع از حقانیت اسلام ناب

استاد درس علمیه قم همچنین با اشاره به تأثیر اساسی امام جعفرصادق(ع) در تبیین و نیز دفاع از مباحث معرفتی و احکام دین مبین اسلام گفت: بزرگترین اقدام حضرت در زمان امامت، پیگیری رویکردی توسعه‌گرایانه در بیان حقایق قرآن کریم و سیره نبوی و ائمه معصومین (ع) می‌باشد که در قالب تربیت شاگردان ممتاز، مناظرات، بیان تحلیلی مباحث دین و شریعت، مقابله استدلالی با تفکرات ضد دین، صورت گرفته به نحوی که حقیقتاً شرح جهاد علمی این امام هُمام و تبیین اصول و ارکان دین و بیان فروع و حل مسائل، پاسخ به شبهات و دفع فتنه‌های گروه‌های معاند و دشمنان اهل‌بیت (ع) در دوران ایشان از جذاب‌ترین مباحث دینی و تاریخی است که باید این ها به درستی برای عموم مردم و به خصوص نسل جوان تبیین شود.

وی با بیان این که رصد و شناخت تحرکات فریبنده و سخنان اغواگرایانه دشمنان، یکی از صدها اقدام مؤثر امام جعفر صادق(ع) در مقام دفع انحرافات و شبهات در بستر جامعه بوده است، خاطرنشان کرد: واضح است که اگر انحرافات در جامعه‌ای نهادینه شود، رفع آن موجب هزینه‌های بسیار سنگین می‌شود، از این رو می‌توان شیوه و سیره امام صادق (ع) در برابر دشمنان فرهنگ و عقیده اسلامی را شیوه‌ای فعال و دفع‌گرایانه بوده هرچند بدخواهان و منفعت‌طلبان دست از استمرار دشمنی و روش‌های مادی برنمی‌داشتند اما غالباً در این میدان، مقهور استحکام معارف حقه‌ی شیعه و روش مستند شاگردان درس‌آموخته در مکتب جعفری می‌شدند.

الگوی جامع حق‌گویی و حق‌طلبی

حجت‌الاسلام حبیب بابایی، کارشناس دینی و فعال فرهنگی نیز با بیان این که سیره و سبک زندگی حضرات معصومین(ع) بهترین و جامع‌ترین الگو برای همه شیعیان و مسلمین و بلکه حق طلبان عالم است، گفت: با عنایت به شرایط و اقتضائات زمانه‌ی امام جعفر صادق(ع) آنچه ما می توانیم از ایشان درس بگیریم ناظر به مجاهدت علمی حضرت چه در زمینه تربیت شاگردان و چه پاسخ به سوالات و شبهات است و این که به طور خاص بدانیم همانا سیره روش حضرات معصومین(ع) مبتنی بر پاسخگویی علمی و اقناعی به شبهات بوده و نه برخورد سلبی و لذا در بحث عمل به فریضه جهاد تبیین ما نیازمند تبیین شاخصه های سیره و روش ائمه اطهار(ع) به ویژه امام صادق(ع) هستیم.

وی افزود: در دوران زندگی و به خصوص امامت حضرت صادق(ع) به لطف الهی زمینه مساعدی فراهم گردید تا ایشان با برپایی کلاس‌های درس بسیار و نیز تربیت شاگردان فراوان که هر کدام متخصص در یک عرصه مهم علمی و فکری بودند، پایه‌های علمی تشیع و مکتب اهل بیت(ع) را تحکیم نموده و به تبیین معارف اصیل اسلام و قرآن بپردازند.

فعال فرهنگی بیان داشت: در بحث گفتگو و حتی نوع مواجهه با مخالفان در سیره امام جعفر صادق (ع) می‌بینیم که ایشان در برخورد با ملحدین و صاحبان اندیشه‌های انحرافی حتی زمانی که آنان در مسجدالحرام حضور داشتند، با آرامش و منطق به گفتگو می‌پرداختند و هرگز رویکردی سلبی و حذفی اتخاذ نمی‌کردند، که این سیره به‌روشنی حاکی از آن است که رویکرد اهل‌بیت(ع) در برابر انحرافات، اساساً ایجابی و اقناعی بوده است.

شیوه آموزنده امام صادق(ع) در عمل به فریضه جهاد تبیین

این کارشناس فرهنگی با اشاره به اهمیت پرداختن به جهاد تبیین در روزگار کنونی خاطرنشان کرد: جهاد تبیین، مسأله‌ای است که امام و رهبر شهیدمان نیز همواره بر آن تأکید داشتند و با بررسی سیره امام صادق (ع) می‌شود دید که ایشان نیز دقیقاً از همین روش بهره برده‌اند؛ روشی که مبتنی بر تبیین، روشنگری، استدلال و مناظره علمی بوده است. یکی از جلوه‌های روشن این سیره، تربیت بیش از ۴ هزار شاگرد از سوی امام صادق (ع) است؛ شاگردانی از اقشار و گرایش‌های فکری مختلف، که بخشی از آنان از میان اهل سنت و حتی غیرشیعیان بودند، این امر نشان می‌دهد که امام با گشاده‌رویی و سعه صدر، میدان تعلیم و تربیت را برای همگان باز گذاشته بودند و از هر فرصتی برای انتقال معارف ناب اسلامی بهره می‌بردند.

وی با بیان این که دوران امام صادق(ع) حقیقتاً به لحاظ تاریخی، فرهنگی و اجتماعی عصر ویژه‌ای به شمار می‌رود، گفت: امام صادق(ع) میراث‌دار تلاش ها و مجاهدت های امام سجاد(ع) و امام باقر(ع) است کما این که به برکت همین تلاش ها در دوران امام جعفر بن محمد(ع) به لحاظ تعداد شاگردان امام و روایت حدیث، تحول عظیمی شکل گرفته و همین مساله زمینه ساز شکوفایی علمی و فرهنگی در این دوران شده است. برخی از یاران و اصحاب حضرت چیزی در حدود ۳۰ هزار حدیث از ایشان نقل کرده اند که در کتب رجال موجود است و بر این اساس ما معتقدیم که امروز چنانچه شیعه و فقهای شیعه قدرت پاسخگویی به مسائل جدید جامعه بشری را دارند، به برکت فقهی است که به همت امام صادق (ع) و به واسطه شاگردان ایشان به دست ما رسیده است.

انتهای پیام

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha