به گزارش خبرگزاری حوزه، به مناسبت صدور پیام امام شهید، آیتاللهالعظمی شهید خامنهای به همایش بینالمللی یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزهی علمیهی قم، قسمتی از متن گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین سید علی حسینی آملی، استاد حوزه علمیه قم در رابطه با بحث و بررسی پیرامون قدرشناسی از سرمایههای علمی و معنوی حوزه علمیه و ضرورت حرکت در مسیر آینده برای تحقق حوزه سرآمد و پیشرو تقدیم شما فرهیختگان می شود.
اهمیت صدور پیام حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای به همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم و تأثیر آن در حوزههای علمیه
یکی از بخشهای مهم پیام رهبر انقلاب اسلامی، توجه به داراییهای حوزه علمیه بود. حوزویان باید به ارزشهایی که در این حوزه نهفته است، از نسل قبل از دوران امام صادق (علیهالسلام) تا امروز، توجه کنند. شخصیتهای ممتازی در تاریخ شیعه در قم وجود داشتهاند و ما باید این را غنیمت بشماریم.
بهعنوان مثال، در رجال، فردی به نام علی ابن ابراهیم داریم که از شخصیتهای معتبر تاریخ اسلام است و پدر او ابراهیم ابن هاشم است. این آقای ابراهیم ابن هاشم در سلسله سند روایی توثیق خاص ندارد، اما وقتی روایات ایشان را میخواهند بر مقبولیت حمل کنند، یکی از توجیهاتی که برخی از اساتید ما مطرح کردهاند این است که در آن روزگار، افراد غیرمعتبر را از قم تبعید میکردند.
افرادی که روایاتی از ائمه نقل میکردند و دارای اعتبار شخصیتی و مقبولیت روایی نبودند، از قم بیرون میشدند. بنابراین، قم بهعنوان یک مجمع از موثقین شناخته میشد و این آقای ابراهیم ابن هاشم از قم تبعید نشده و در بین علمای آن روزگار قم باقی مانده است. همین که ایشان را از قم بیرون نکردند، خود نوعی مقبولیت روایات اوست و نشاندهنده موقعیت ویژه قم در آن زمان است.
فقه و فلسفه باید همچون دو بال در حوزههای علمیه، هماهنگ و همراه یکدیگر حرکت کنند تا هم خود را به کمال رسانند و هم پاسخگوی نیازهای علمی جامعه امروز جهان باشند.
اگر امام علیهالسلام فرمودند قم، حرم آل پیغمبر است، این خود قرائن و حتی ادلهای بر وثاقت و اهمیت و اعتبار قم از دیرباز به شمار میآید. بنابراین، قم قبل از تشریففرمایی حضرت فاطمه معصومه (سلامالله علیها) نیز چنین وضعیتی داشت. حضرت معصومه در سال ۱۷۳ هجری متولد شدند و شهادت امام صادق (علیهالسلام) در سال ۱۴۸ هجری اتفاق افتاد.
فاصله بین شهادت امام صادق (علیهالسلام) و تولد حضرت معصومه (سلامالله علیها) ۲۵ سال است. حضرت امام صادق (علیهالسلام) در آن زمان، قبل از تولد حضرت معصومه (سلامالله علیها)، برای قم اعتبار خاصی قائل بودند. اینکه حضرت معصومه (سلامالله علیها) نیز به قم تشریف آوردند، نشاندهنده اعتباری است که قم در نزد اهل بیت (علیهمالسلام) داشت. ایشان از ساوه خواستند که آنها را به قم ببرند. بنابراین، قبل از تشریففرمایی حضرت معصومه (سلامالله علیها)، قم از نظر اولیاء و ائمه (علیهمالسلام) اعتبار خاصی برخوردار بود و این اعتبار همچنان باقی و برقرار ماند.
حوزویان باید قدر عظمت این حوزه را بدانند، حتی اگر در بیرون از مرزها برخی به این عظمت اعتراف نداشته باشند. این حوزه که چندین دهه و بلکه بیش از هزار ساله است، دارای دارایی با ارزش و اعتباری مهم است. بعد دوم در پیام رهبر انقلاب اسلامی به حوزههای علمیه، توجه به قلههایی است که در آینده پیش رو داریم.
رهبری بزرگوار در این پیام، دریچهای به آیندهمان باز کردهاند و بر این نکته تأکید دارند که محصلین و مدیران حوزه باید در فکر آینده حوزه باشند. ما قلههایی در پیش داریم و باید دقت کنیم که بار و بنهمان را به گونهای آماده کنیم که بتوانیم این قلهها را طی کنیم. مدیران حوزه باید در عرصه تدبیر زمینهسازی کنند و حوزویان نیز باید همتی بالا داشته باشند تا در عرصه فکر و اندیشه، کارهای در خور و شایسته انجام دهند.
چگونگی موفقیت حوزویان در امر تبلیغ دینی
ابتدا از چشمهی علوم آل پیغمبر و قرآن، جان خود را سیراب کنیم تا بهعنوان نموداری از حوزه در بیرون از حوزه ظاهر شویم. سپس میتوانیم دشت تشنهی جانهای مشتاقان را از این چشمهی علوم سیراب نماییم. بنابراین، در گام نخست باید خودمان گویای عملی اسلام ناب باشیم و مصداق عینی آن قرار گیریم. پیش از هر چیز، باید علوم آل پیغمبر را در جان و دل خود پیاده کنیم و به آن حدیث شریف «کونوا دعاة الناس بغیر السنتکم» (مردم را به غیر از زبانهایتان دعوت کنید) عمل نماییم. روایات و آیات بسیاری در این زمینه وجود دارد که تأکید میکنند ما باید نخست خودمان تجسم عملی اسلام باشیم تا الگویی برای دیگران شویم. طلاب باید با تمام وجود و از سر وجدان به تحصیل علم بپردازند. بسیاری از مردم خارج از حوزههای علمیه، مشتاقانه در انتظار دریافت معارف دینی هستند و تنها یک طلبهی شایسته و برجسته میتواند این نیاز را برطرف سازد. در وجود یک طلبه، هم «عالمیت» (دانش عمیق) و هم «عاملیت» (عمل به علم) باید تحقق یابد. تاریخ نشان داده است افراد بسیاری با وجود تحصیلات عالی، به دلیل فقدان تقوا، به جایی نرسیدهاند. در مقابل، برخی با اخلاص و تقوای مثالزدنی، اما به دلیل کمتوجهی به تحصیل علم، نتوانستهاند نقش مؤثری در هدایت جامعه ایفا کنند.
پیام رهبر انقلاب اسلامی به حوزههای علمیه، توجه به قلههایی است که در آینده پیش رو داریم. رهبری بزرگوار در این پیام، دریچهای به آیندهمان باز کردهاند و بر این نکته تأکید دارند که محصلین و مدیران حوزه باید در فکر آینده حوزه باشند.
نقش حوزه در تبلیغ و تشویق مردم به اصول دین بسیار حائز اهمیت است. بهعنوان مثال، در مورد سوم خرداد و آزادسازی خرمشهر، ما حوزویان باید به جامعه بشری توضیح دهیم که معنای «خدا خرمشهر را آزاد کرد» چیست. این بیان، اشاره به توحید افعالی دارد که در «لا اله الا الله» نهفته است؛ یعنی «لا مؤثر فی الوجود الا الله» (هیچ تأثیری در هستی جز خداوند نیست). ما باید این مفهوم را به جهانیان و تحصیلکردگان جامعه منتقل کنیم و توحید ذاتی، صفاتی و افعالی را برای مردم تبیین نماییم. همچنین، در مورد توحید صفاتی و نظارت الهی، همانگونه که امام راحل (رضواناللهتعالیعلیه) فرمودند: «عالم محضر خداست؛ در محضر خدا معصیت نکنید»، این مفاهیم باید از زبان ما حوزویان در جامعه روشن شود تا مردم خود را همواره در محضر خدا ببینند.
این نگاه توحیدی در تمام شئون زندگی جاری است. برای مثال، همسران در زندگی مشترک، حقوق متقابلی نسبت به یکدیگر دارند و هر دو در برابر خدا مسئولاند. در ادارات نیز، مراجعین و مسئولان در تعامل با یکدیگر، باید خود را تحت اشراف الهی بدانند. روابط انسانها تنها دوبعدی نیست، بلکه سهبعدی است؛ یعنی علاوه بر حقوق متقابل، باید حضور و نظارت خداوند را نیز در نظر بگیرند.
زن و مرد در انجام وظایف زنانه و مردانهی خود در منزل، کارمندان در انجام مسئولیتهای اداری، و مراجعین در رفتارشان با مسئولان، همگی باید بدانند که خداوند چارچوب این روابط را تعیین کرده است. مراجعین نباید به رشوه متوسل شوند، و مسئولان نیز نباید در انجام وظایف خود کوتاهی کنند. ما حوزویان موظفیم این دیدگاه توحیدی را به جامعه ارائه دهیم و مردم را از معارف دینی سیراب کنیم.
همانطور که از فرمایشات مقام معظم رهبری استنباط میشود، وظیفهی ما این است که اصول دین، فروع دین، احکام فقهی و مباحث عقلی را در جامعه ترویج داده و مردم را با معارف الهی آشنا سازیم. در حقیقت، این رسالت اصلی حوزههای علمیه است.
منبع: سایت رهبر شهید
نظر شما