به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام سید روحالله حسینی، کارشناس دینی و فعال حوزه بینالملل، شنبه ۱۹ اردیبهشتماه در سلسله نشستهای مجازی واکاوی ایستادگی مردم در برابر طوفان با عنوان سحرگاه سرخ به بررسی موضوع نتیجهمحوری یا تکلیفمحوری در دوران جنگ و پساجنگ پرداخت.
این نشست به همت روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، انجمن بینالمللی علوم اجتماعی ایران و انجمن علوم اجتماعی دانشگاه علوم اسلامی رضوی برگزار شد.
این کارشناس دینی با اشاره به فرازی از دعای کمیل بیان کرد: امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) در این دعا میفرمایند خدایا اعضا و جوارح مرا در خدمتت نیرومند ساز و اراده درونی مرا استوار گردان. در حقیقت تمام مباحث انسانی در همین جمله خلاصه میشود.
حجتالاسلام حسینی ادامه داد: اگر بخواهیم وجود انسان را خلاصه کنیم، میتوان گفت انسان چیزی جز ذهن، قلب و عمل نیست. عمل انسان وابسته به قلب و قلب نیز وابسته به ذهن است. بنابراین هر تحول بیرونی در رفتار انسان باید از تحول در ذهن و قلب آغاز شود.
وی افزود: عمل بیرونی همان چیزی است که دیگران بر اساس آن درباره ما قضاوت میکنند، اما بدون شکلگیری اراده، نیت و عزم درونی، این عمل هرگز تحقق پیدا نمیکند.
اقتضائات دوران نبرد
این فعال بینالملل با اشاره به شرایط جنگ و نبرد تصریح کرد: دوران نبرد اقتضائات خاص خود را دارد. یکی از مهمترین اقتضائات آن مسئله خبر و اطلاعرسانی است. انسان ذاتاً کنجکاو آفریده شده و به دنبال دانستن اخبار است.
وی گفت: اهمیت خبر به این دلیل است که انسان میخواهد از وضعیت موجود آگاه شود. حتی اگر خبر منفی باشد، باز هم انسان ترجیح میدهد آن را بداند؛ زیرا جهل و بیاطلاعی از یک وضعیت برای انسان آزاردهندهتر است.
حجتالاسلام حسینی خاطرنشان کرد: خبر فینفسه هدف نیست بلکه مقدمهای برای تحلیل و اقدام است. خبر باید از منابع موثق دریافت شود و از کانالهای متعدد بررسی شود تا بتوان بر اساس آن تحلیل درستی ارائه داد.
وی با اشاره به سخنی از رهبرشهید گفت: یک خبر زمانی قابل اعتماد است که از چندین کانال مختلف مورد بررسی قرار گیرد تا صحت آن احراز شود.
این کارشناس دینی ادامه داد: خبر باید به تحلیل منجر شود و تحلیل نیز باید به اقدام عملی بینجامد. اگر فردی فقط خبر مصرف کند اما تحلیل نداشته باشد و در نهایت اقدامی نیز انجام ندهد، عملاً در چرخه بیفایدهای گرفتار شده است.
وی افزود: افراد در جامعه نقشهای متفاوتی دارند. کسانی که در سطوح تصمیمگیری و مدیریت قرار دارند، طبیعتاً باید اخبار بیشتری را بررسی کنند، اما افراد عادی جامعه نیز باید متناسب با جایگاه خود به تحلیل و اقدام بپردازند.
تفاوت نتیجهمحوری و تکلیفمحوری
حجتالاسلام حسینی به تفاوت میان نتیجهمحوری و تکلیفمحوری اشاره کردو ادامه داد: البته تعبیر دقیقتر آن نتیجه و تکلیفمحوری است؛ به این معنا که انسان نباید صرفاً نتیجهمحور باشد، اما در عین حال باید نیمنگاهی نیز به نتیجه داشته باشد.
وی افزود: انسان مأمور به انجام وظیفه است نه مأمور به نتیجه، اما این به معنای بیتوجهی به چشمانداز و هدف نیست. نگاه به نتیجه به ما جهت میدهد، اما نباید معیار ارزشگذاری اقدامات ما باشد.
این پژوهشگر دینی با اشاره به واقعه جنگ احد بیان کرد: پیامبر اکرم(ص) پنجاه کماندار را بر تپه عینین مستقر کردند و فرمودند حتی اگر ما شکست خوردیم یا پیروز شدیم، این موقعیت را ترک نکنید.
وی ادامه داد: با وجود این دستور صریح، برخی از کمانداران پس از مشاهده پیروزی اولیه میدان را ترک کردند تا به جمعآوری غنائم بپردازند و همین مسئله باعث شد خالد بن ولید از پشت به مسلمانان حمله کند و شرایط جنگ تغییر کند.
حجتالاسلام حسینی گفت: این اتفاق نمونهای روشن از پیامدهای نتیجهمحوری است. وقتی افراد تنها به نتیجه ظاهری توجه کنند، ممکن است دستور و تکلیف اصلی را فراموش کنند.
وی تصریح کرد: نتیجهمحوری معمولاً به راحتطلبی، سستی و وابستگی به شرایط بیرونی منجر میشود. در این نگاه، ارزش اقدامات بر اساس پیروزی ظاهری، سود مادی یا آمار تلفات سنجیده میشود.
این کارشناس دینی افزود: در حالی که در نگاه تکلیفمحور، معیار اصلی انجام وظیفه است؛ حتی اگر نتیجه ظاهری بلافاصله حاصل نشود.
تکلیفمحوری در منطق قرآن
حجتالاسلام حسینی با اشاره به آموزههای قرآنی اظهار کرد: قرآن کریم بارها مؤمنان را به صبر، استقامت و انجام تکلیف دعوت میکند. عباراتی مانند سست نشوید، اندوهگین نباشید و از دشمن نترسید نشان میدهد که منطق دین بر تکلیفمحوری استوار است.
وی ادامه داد: در این نگاه، انسان وظیفه دارد در مسیر حق تلاش کند؛ چه به پیروزی ظاهری برسد و چه نرسد.
این فعال بینالملل خاطرنشان کرد: تکلیفمحوری جامعه را مقاوم میکند، زیرا امید افراد را به شرایط درونی و ایمان آنها گره میزند، نه به شرایط بیرونی.
وی افزود: در مقابل، نتیجهمحوری میتواند در صورت بروز شکستهای ظاهری، به فروپاشی روانی فرد و جامعه منجر شود.
حجتالاسلام حسینی در پایان تأکید کرد: پیروزی حقیقی زمانی حاصل میشود که جامعه با وجود تمام سختیها و فشارها از مسیر خود عقبنشینی نکند.
وی گفت: هنگامی که مقاومت به نقطه اوج برسد و جامعه استقامت خود را ثابت کند، نصرت الهی نیز فرا خواهد رسید.
انتهای پیام/
نظر شما