حجتالاسلام واعظی وزنا از اساتید مؤسسه امام حسن عسکری (ع) شهرستان آمل، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به نوآوری های فکری امام خمینی (ره) از علم به عین، اظهار داشت: رهبر کبیر انقلاب (ره) دارای نوآوریهای فرهنگی و فکری بسیار گستردهای بودند و به واسطه همین بصیرت و نوآوری، رهبری ایشان در قلوب مردم جاری و دلها را به سوی حقیقت تسخیر گردد.
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور آمل گفت: امام راحل (ره) از افکار بلند و عمیقی برخوردار بودند؛ به گونه ای که آثار آن را میتوان در لابلای کتب و آثار علمی سلف صالح و بزرگان پیشین یافت؛ اما تفاوت بنیادین امام (ره) با دیگران در این بود که ایشان توانستند این اندیشهها را از مرحله علم به مرحله عین منتقل کنند، بسیاری از اندیشمندان و عالمان پیشین، تنها به تبیین نظری این مفاهیم بسنده کردند و توان آن را نداشتند که این اندیشههای بلند را در دنیای واقعیت ترسیم و عملاً اجرا نمایند، اما امام خمینی (ره) با عمل استراتژیک و الهی خود به همگان فهماند که میتوان به این ایدهها عینیت بخشید و آنها را در صحنه زندگی و مبارزه به حقیقت تبدیل کرد.
حجتالاسلام واعظی وزنا، با بررسی دیدگاههای رایج در مورد مفهوم جهاد خاطرنشان کرد: در نگاه متداول و پذیرفته شده میان بسیاری از تحلیلگران و دینپژوهان، جهاد به دو قسم اصغر و اکبر تقسیم میشود، جهاد اصغر را نبردی میدانند که انسان با دشمن بیرونی داشته باشد و در آن پیروز شود و جهاد اکبر را نبردی میدانند که انسان با دشمن درون خود داشته باشد تا به عدالت و تقوا برسد و بر هوسهای نفسانی غلبه کند، طبق این تعریف کسی که به اخلاق الهی متخلق شده و در برابر خواهشهای نفس پیروز گردد، پیروز میدان جهاد اکبر است.
کارشناس دینی، تصریح کرد: امام خمینی (ره) در اندیشههای خود، جهاد را نه دو، بلکه سه قسم تعریف کردند و گفتند، آنچه دیگران جهاد اکبر مینامند، در واقع «جهاد اوسط» است. ایشان با این تفکیک، افقهای جدیدی را پیش روی سالک گشودند و یادآور گردیدند که مسیر تکامل انسان در جهاد، بسیار فراتر از تصفیه نفس در سطح تقواست.
وی تصریح کرد: اگر کسی عادل و باتقوا شود، در واقع در مرحله جهاد اوسط موفق شده است، اما جهاد اکبر واقعی، زمانی است که انسان به مرتبهای برسد که از شر و محدودیتهای عقل نجات یابد، از بند استدلال رهایی یابد و از خطر برهان بگذرد تا بتواند با گامهایی استوار به وادی عشق وارد شود.
حجتالاسلام واعظی وزنا، در محور تبیین مفاهیم هجرت، با بیان اینکه همان الگوی سهگانه در مفهوم هجرت نیز جاری است، ابراز کرد: معمولاً هجرت را به دو نوع صغرا و کبرا تقسیم میکنند. هجرت صغرا، کوچ فیزیکی از مکانی است که در آن اقامه دین میسر نیست به مکانی که شعایر دینی احیا شود، هجرت کبری نیز دوری و پرهیز از هرگونه پلیدی و کوچ از خواستههای باطل نفس است.
وی تأکید کرد: در دیدگاه امام خمینی (ره)، آنچه هجرت کبری پنداشته میشد، در حقیقت هجرت وسطی است، ایشان تأکید کردند، کسانی که این مرتبه را کبری نامیدند، چون مراحل بالاتر را ندیده بودند و جلوتر نرفته بودند، این نقطه را پایان مسیر پنداشته بودند. اما اگر سالکی جسارت کند و پیش رود، خواهد دید که راه همچنان ادامه دارد.
استاد دانشگاه پیام نور آمل، با تبیین تفاوت میان تقوا و محبت، خاطرنشان کرد: رسیدن به عدالت و تقوا، موفقیت در هجرت وسطی است، اما هجرت کبری یعنی عبور از مرحله عدل و تقوا و رسیدن به مرتبه والای محبت، در این مرتبه انسان محب میشود و کسی که در مقام محبت قرار گیرد، دست و سر خود را در راه محبوب فدا میکند و دیگر با منطقهای مادی به مسائل نمینگرد.
عشق در برابر عقل؛ رهایی از زنجیر استدلال
حجتالاسلام واعظی با اشاره به تقابل عقلگرایی صِرف و عرفان عاشقانه، اظهار کرد: انسانی که همواره درصدد است با فکر و تحلیل عمل کند، در حقیقت در جهاد اوسط مانده و گرفتار عقل است. چنین فردی عاقل است، اما هنوز به مقام عارف و عاشق نرسیده، او هرچند توانسته از گزند جهل رهایی یابد، اما هنوز نتوانسته است عقل را رام کند و در مدار فکر باقی مانده است.
وی در تحلیل این وضعیت افزود: تفاوت میان عاقل و عاشق در این است که عاشق، هرگز نمیگوید این جنگ نابرابر است یا با دست خالی نمیتوان با طاغوتیان جنگید، عقل در برابر قدرت مطلق دشمن، ممکن است دچار تردید شود یا به دنبال محاسبات سود و زیان برود، اما عاشق در مرتبه هجرت کبری و جهاد اکبر، از تمام این زنجیرها رها است.
کارشناس دینی با بیان اینکه این سطح از بصیرت، همان مسیر امام حسین (علیهالسلام) و یاران ایشان است، ادامه داد: کسی که سالک کوی محبت است، هرگز نمی گوید من در زمین جایی ندارم یا یاوری ندارم که فریاد بزنم، چنین انسانی میگوید: من از دریایی به دریا و از فرودگاهی به فرودگاه سفر میکنم تا حقیقت را بازگو کنم، این همان زبان عاشقی است که از بند عقل رهیده و در مرحله جهاد اکبر و هجرت کبری به سر میبرد.
حجتالاسلام واعظی تصریح کرد: تفاوت بنیادین میان کسانی که در حصار عقل گرفتارند با عارفان عاشقان، در مواجهه با طاغوت است. کسانی که تنها با برهان و استدلال گام برمیدارند، در شرایطی که عِدّه و عُدّه ندارند و دشمن در اوج قدرت است، ممکن است به تقیه و سکوت روی آورند، اما کسانی که در مرتبه جهاد اکبر هستند، حتی در سختترین شرایط، مسیر حق را با عشق و فداکاری ادامه میدهند و از هیچ قدرت طاغوتی نمیهراسند.
انتهای پیام. /
نظر شما