معصومه احمدیان علیآبادی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در رابطه با تفاوتهای نقش بانوان مبلغ نسبت به گذشته عنوان کرد: اصل رسالت بانوان مبلغ نسبت به گذشته تغییر نکرده است اما شیوه تحقق رسالت تغییر کرده است. به عبارتی میدان رسالت او گستردهتر، مخاطب پیچیدهتر، ابزار متنوعتر و مسائل عمیقتر شده است.
وی ادامه داد: در تبلیغ هدف همچنان هدایت، تربیت، رشد انسان و نزدیک کردن جامعه به خداوند است اما میدان، مخاطب، ابزار، مسئله و سبک ارتباط تغییر کرده است. در گذشته ممکن بود یک مبلغ با سخنرانی هفتگی در مسجد میتوانست بخش بزرگی از نیاز مخاطبانش را پوشش دهد اما امروز مخاطب در طول هفته در معرض صدها پیام، تصویر، ویدئو، شبهه، روایت و الگوی رفتاری قرار دارد. بنابراین مبلغ امروز باید حاضر، مستمر، چندرسانهای و مسئلهمحور باشد.
تفاوت اول
معاون فرهنگی و تبلیغی مدرسه علمیه حضرت فاطمه الزهرا سلام الله علیها بیان کرد: در الگوی سنتی گاهی سؤال این بود «من چه چیزی برای گفتن دارم؟» اما مبلغ امروز باید بپرسد «مخاطب من چه مسئلهای دارد؟». این تغییر بسیار بنیادین است زیرا تبلیغ مؤثر از شناخت مخاطب شروع میشود.
تفاوت دوم
وی اضافه کرد: مبلغ گذشته بیشتر بر ابلاغ تأکید داشت اما مبلغ امروز باید ارتباط مؤثر ایجاد کند یعنی گوش بدهد، سؤال بپرسد، قضاوت عجولانه نکند، احساس مخاطب را بفهمد، زبان او را بشناسد و فضای امن گفتوگو ایجاد کند.
احمدیان علیآبادی اظهار کرد: در روانشناسی نیز رابطه سالم یکی از بسترهای مهم تغییر است. در نگاه دینی هم پیامبر صلواتاللهعلیهوآله با مردم فقط سخن نمیگفت بلکه با آنها زندگی میکرد، مشکلاتشان را میشناخت و با آنان ارتباط برقرار میکرد.
تفاوت سوم
وی با بیان اینکه مبلغ باید آیندهپژوه و آیندهنگر باشد، گفت: مبلغ امروز نباید فقط منتظر باشد مخاطب سؤال بپرسد بلکه باید بتواند آینده مسائل را ببیند. مثلاً: امروز شاید نوجوان درباره هوش مصنوعی سؤال نکند اما این فناوری فردای تربیت او را تغییر خواهد داد. امروز شاید خانوادهای درباره تنهایی سؤال نکند اما ممکن است درگیر بحران ارتباطی باشد.
تفاوت چهارم
پژوهشگر حوزوی ادامه داد: یک جلسه سخنرانی ممکن است اثرگذار باشد؛ اما تربیت معمولاً به تداوم نیاز دارد. مبلغ امروز باید بتواند دوره طراحی کند، کارگاه برگزار کند، حلقه تربیتی ایجاد کند، چالش طراحی کند، گروه تشکیل دهد، پیگیری کند و شبکه مخاطبان را حفظ کند؛ یعنی تبلیغ از یک «برنامه» به یک فرآیند تربیتی تبدیل شود.
تفاوت پنجم
وی اضافه کرد: مبلغ امروز باید بداند که کودک، نوجوان، جوان، مادر، همسر، دانشجو، طلبه و سالمند، زبان و نیاز یکسان ندارند. بنابراین تبلیغ باید تا حد امکان شخصیسازیشده، مخاطبمحور و متناسب با نیازهای واقعی باشد.
تفاوت ششم
مبلغ حوزوی بیان کرد: امروز یک مبلغ باید بتواند در دو میدان یعنی میدان واقعی (مسجد، مدرسه، دانشگاه، خانواده، محله، هیئت و گروههای اجتماعی) و میدان دیجیتال (شبکههای اجتماعی، پادکست، ویدئو، پیامرسانها، محتوای کوتاه و گفتوگوهای آنلاین) حضور داشته باشد.
وی یادآور شد: حضور رسانهای نباید صرفاً به تولید محتوای زیاد منجر شود. زیرا مسئله مهمتر این است آیا این محتوا توانسته است رابطه، اعتماد و تحول ایجاد کند؟
تفاوت هفتم
مدرس حوزوی شبکه سازی را یکی از بزرگترین تغییرات تبلیغ امروز دانست و افزود: مبلغ موفق الزاماً کسی نیست که همه کارها را خودش انجام دهد بلکه کسی است که افراد توانمند را پیدا کند، آموزش دهد، به هم متصل کند و یک شبکه اثرگذار بسازد. به عنوان مثال یک بانوی طلبه میتواند در یک محله مادران را شناسایی کند، مربیان را آموزش دهد، مشاوران را به شبکه اضافه کند، نوجوانان فعال را سازماندهی کند، از ظرفیت مسجد استفاده کند، با مدرسه ارتباط بگیرد و رسانه محلی ایجاد کند.
تفاوت هشتم
وی گفت: در الگوی جدید، مردم نباید فقط شنونده باشند بلکه باید به مشارکتکننده، همکار، روایتگر و کنشگر تبدیل شوند. مثلاً در یک طرح تربیتی به جای اینکه مبلغ فقط برای مادران سخنرانی کند، میتواند مادران فعال را تبدیل به مربی کند. این یعنی مبلغ به سوی، مربیسازی، شبکهسازی و جریانسازی حرکت کند و این دقیقاً یکی از مهمترین مراحل بلوغ تبلیغی است.
احمدیان علیآبادی تاکید کرد: این تغییرات به معنای کنار گذاشتن روشهای سنتی نیست زیرا دوگانه تبلیغ امروزی و تبلیغ سنتی غلط است؛ قرار نیست منبر، مسجد، روضه، کلاس و ارتباط چهرهبهچهره حذف شوند بلکه باید سنت با تخصص، فناوری، نیازشناسی و شبکهسازی در کنار هم قرار گیرند.
وی یادآور شد: یک مبلغ توانمند امروز باید هم بتواند در مسجد صحبت کند و هم یک محتوای مناسب برای فضای مجازی تولید کند؛ هم مادر را تربیت کند و هم نوجوان را بفهمد؛ هم از قرآن سخن بگوید و هم با زبان علوم انسانی با مخاطب گفتوگو کند و اینجا تفاوت مبلغ و مبلغ کنشگر مشخص میشود.
فعال فرهنگی ادامه داد: مبلغ معمولی ممکن است بگوید «من درباره این مسئله صحبت کردم» اما مبلغ کنشگر میپرسد «بعد از صحبت من چه تغییری اتفاق افتاد؟». مبلغ کنشگر به دنبال اثرگذاری است، نه فقط ارائه محتوا. برای مثال اگر درباره فرزندپروری صحبت میکند باید ببیند آیا رابطه مادر و فرزند بهتر شده است یا نه. اگر درباره حجاب صحبت میکند باید ببیند آیا دختر به فهم عمیقتری از هویت و کرامت خود رسیده است یا نه.
معاون فرهنگی و تبلیغی مدرسه علمیه حضرت فاطمه الزهرا سلام الله علیها با بیان اینکه معرفت، نگرش، مهارت، رفتار، رابطه و ساختار اجتماعی یک زنجیره مهم در تبلیغ است، تصریح کرد: اگر تبلیغ فقط در مرحله معرفت متوقف شود، هنوز به معنای کامل کلمه کنشگری اتفاق نیفتاده است.
وی با اشاره به اینکه در نگاه تمدنی نقش بانوان طلبه و مبلغ فراتر از نقش آنان در نگاه عادی است، گفت: تمدن فقط با ساختمان، فناوری و اقتصاد ساخته نمیشود بلکه انسان، خانواده، اخلاق، معرفت، تربیت، اعتماد، مسئولیت اجتماعی و فرهنگ نیز در ساخت تمدن مهم هستند. از این منظر یک بانوی طلبهای که مادر را توانمند میکند، نوجوان را از بحران هویت عبور میدهد، زوجی را از طلاق نجات میدهد، یک دختر را به معنای زندگی امیدوار میکند، یک گروه جهادی ایجاد میکند یا یک شبکه فرهنگی میسازد ممکن است در حال انجام کاری باشد که در ظاهر کوچک است اما اثر تمدنی دارد.
مدرس حوزوی اضافه کرد: نقش تمدنی بانوان طلبه از خودسازی به خانوادهسازی، انسانسازی، جامعهسازی و در نهایت به تمدنسازی میرسد.
وی گفت: امروز دیگر کافی نیست بپرسیم «چقدر میدانم؟» بلکه باید بپرسیم «با دانستههایم چه مسئلهای را حل میکنم؟» کافی نیست بگوییم«چقدر سخنرانی کردهام؟» باید بپرسیم«چند انسان را توانمند کردهام؟» کافی نیست بگوییم «چند مخاطب دارم؟ باید بپرسیم«چند کنشگر تربیت کردهام؟» و حتی فراتر از آن «آیا بعد از حضور من، یک خانواده، یک مدرسه، یک محله یا یک نسل، یک قدم به حیات طیبه نزدیکتر شده است؟»
احمدیان علیآبادی ادامه داد: قرآن کریم در آیه ۹۷ سوره نحل میفرماید: «مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَیٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً» این آیه زن و مرد را در میدان عمل صالح در کنار یکدیگر قرار میدهد. بنابراین زن طلبه امروز نباید خودش را فقط حامل دانش دینی ببیند؛ بلکه باید خود را حامل حیات طیبه بداند.
وی یادآور شد: بنابراین مبلغ امروز باید قرآن را عمیق بفهمد، انسان را بشناسد، جامعه را تحلیل کند، مسئله را تشخیص دهد، زبان مخاطب را بفهمد، از ظرفیت علوم تخصصی استفاده کند، روایتگری بداند، رسانه را بشناسد، شبکه بسازد و در نهایت، معرفت را به کنش اجتماعی تبدیل کند.
پژوهشگر حوزوی گفت: شاید مهمترین جمله این باشد «بانوی طلبه امروز نباید فقط پاسخگوی مسائل جامعه باشد بلکه باید بخشی از راهحل مسائل جامعه باشد». در نگاه تمدنی «بانوی طلبهای که انسان میسازد، خانواده را توانمند میکند، جامعه را به اخلاق و معنا نزدیک میسازد و شبکهای از کنشگران تربیت میکند، در حقیقت در حال ساختن بخشی از تمدن اسلامی است.»
انتهای پیام
نظر شما