به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام والمسلمین ناصر خلج، کارشناس دینی، روز شنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با اشاره به دومین ویژگی متقین در خطبه متقین، اظهار داشت: امیرالمؤمنین علی(ع) درباره سبک زندگی متقین میفرمایند «وَ مَلْبَسُهُمُ الاقْتِصادُ»؛ واژه «اقتصاد» از ماده «قصد» به معنای میانهروی و حرکت در حد وسط است و در معنای ظاهری، این عبارت به این معناست که لباس متقین، لباسی متعادل است.
وی با بیان اینکه مفهوم لباس در قرآن کریم گستردهتر از پوشش ظاهری است، افزود: خداوند متعال در قرآن، شب را لباس معرفی کرده و درباره همسران نیز میفرماید «هُنَّ لِباسٌ لَکُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ»؛ یعنی زن و شوهر برای یکدیگر همچون لباس هستند. همچنین خداوند در سوره اعراف از «لباس تقوا» سخن گفته است. بنابراین میتوان ویژگیهای لباس ظاهری را در نسبت با همسر، خانواده و تقوا نیز مورد توجه قرار داد.
لباس باید متناسب، زینتبخش و پوشاننده عیوب باشد
حجتالاسلام والمسلمین خلج ادامه داد: لباس باید از نظر طرح، رنگ و جنس، متناسب با شخصیت و شرایط انسان باشد. همین مسئله درباره انتخاب همسر نیز اهمیت دارد و زن و شوهر باید از نظر فکری، فرهنگی و شخصیتی تناسب لازم را با یکدیگر داشته باشند.
وی یکی دیگر از ویژگیهای لباس را ایجاد زینت و آرامش دانست و گفت: انسان لباس میپوشد تا آراسته باشد و احساس آرامش کند. همسران نیز باید برای یکدیگر مایه زینت و آرامش باشند.
این کارشناس دینی با اشاره به اینکه لباس عیوب انسان را میپوشاند، تصریح کرد: زن و شوهر نیز باید عیوب یکدیگر را بپوشانند و نارساییهای هم را آشکار نکنند. همچنین همانگونه که لباس انسان را در برابر سرما و گرما حفظ میکند، همسران نیز باید در سختیها و فراز و نشیبهای زندگی پناه و پشتوانه یکدیگر باشند.
وی افزود: لباس نباید موجب رسوایی انسان شود و باید پاکیزه و مراقبتشده باشد. در زندگی خانوادگی نیز زن و شوهر باید مراقب خود و فرزندانشان باشند و اجازه ندهند در معرض گناه و آسیبهای اخلاقی قرار گیرند.
حجتالاسلام والمسلمین خلج با اشاره به آیه ۲۶ سوره اعراف، اظهار داشت: خداوند میفرماید «یَا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَیْکُمْ لِبَاسًا یُوَارِی سَوْآتِکُمْ وَرِیشًا»؛ لباس هم عیوب و آنچه را نباید آشکار شود میپوشاند و هم وسیله زینت است. در ادامه نیز خداوند «لباس تقوا» را بهتر معرفی میکند و لباس ظاهری را یکی از آیات و نشانههای الهی میداند.
لباس شهرت با سبک زندگی متقین سازگار نیست
وی با تأکید بر اینکه لباس نباید وسیله شهرت، خودنمایی، تکبر، اسراف یا تحریک شهوت باشد، گفت: ملاک در اینجا صرفاً ارزان یا گران بودن لباس نیست؛ ممکن است فردی لباس مناسبی، متناسب با جایگاه اجتماعی خود بپوشد و قیمت آن نیز بالا باشد، اما هدفش خودنمایی و شهرت نباشد.
حجتالاسلام والمسلمین خلج خاطرنشان کرد: نباید با مشاهده لباس گرانقیمت یک فرد، او را بیتقوا بدانیم. انسان باید از قضاوتهای عجولانه پرهیز کند؛ چرا که هر فردی متناسب با شخصیت، شغل و جایگاه اجتماعی خود به پوشش خاصی نیاز دارد.
وی در ادامه با اشاره به دو تفسیر از عبارت «وَ مَلْبَسُهُمُ الاقْتِصادُ»، اظهار داشت: معنای نخست، اعتدال در پوشش ظاهری است؛ یعنی متقین نه لباسهای تجملاتی و بسیار گرانقیمت میپوشند و نه چنان لباس نامناسبی انتخاب میکنند که موجب تحقیر یا شرمندگی آنان شود. در سیره برخی علمای بزرگ نیز میبینیم که لباس آنان تمیز، زیبا و شکیل بود، اما به دنبال تجمل و لباسهای بسیار گرانقیمت نبودند.
وی افزود: معنای دوم، عامتر است و تنها به لباس ظاهری محدود نمیشود؛ بلکه اعتدال، «لباس» و شیوه زندگی متقین است. یعنی انسان مؤمن در خوردن، آشامیدن، انفاق، عبادت، کار، روابط خانوادگی و سایر امور زندگی، میانهروی را رعایت میکند.
اعتدال در خوردن، انفاق، عبادت و کار
حجتالاسلام والمسلمین خلج با اشاره به اهمیت رعایت اعتدال در تغذیه، گفت: خداوند در قرآن میفرماید «کُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا»؛ انسان باید در خوردن و آشامیدن اندازه را رعایت کند. نه پرخوری مطلوب است و نه آنقدر کمخوری که توان انجام مسئولیتهای روزمره از انسان گرفته شود.
وی همچنین درباره انفاق، تصریح کرد: همانگونه که بخل نادرست است، انسان نباید بهگونهای انفاق کند که خانواده خودش دچار مشکل شوند. قرآن کریم در سوره اسراء از یک سو نسبت به بستن دست و بخل هشدار میدهد و از سوی دیگر از گشودن کامل دست و اسراف نهی میکند. بنابراین در انفاق نیز باید حد اعتدال رعایت شود.
این کارشناس دینی ادامه داد: در عبادت نیز انسان باید شرایط جسمی و روحی خود را در نظر بگیرد. نماز، روزه، تلاوت قرآن و دیگر عبادات باید به اندازهای باشد که انسان بتواند با استمرار و کیفیت مناسب آنها را انجام دهد؛ عبادت شدید و بدون توجه به توان انسان نیز ممکن است به آسیب منجر شود.
وی درباره فعالیت اقتصادی و اشتغال نیز گفت: انسان باید برای تأمین معیشت تلاش کند، اما نباید آنقدر در کار غرق شود که فرصتی برای خانواده، فرزندان، عبادت و سایر مسئولیتهای خود نداشته باشد. متقین در کسبوکار نیز اعتدال را رعایت میکنند.
اعتدال میان اسباب مادی و معنوی
حجتالاسلام والمسلمین خلج یکی دیگر از جلوههای اعتدال را توجه همزمان به اسباب ظاهری و باطنی دانست و گفت: برخی افراد فقط به عوامل مادی توجه میکنند و نقش دعا، توکل، توسل، صدقه و صله رحم را نادیده میگیرند؛ در مقابل، برخی فقط به دعا و توکل توجه دارند و از تلاش و انجام وظیفه غافل میشوند. سبک زندگی متقین، جمع میان این دو است.
وی به آیه ۶۷ سوره یوسف اشاره کرد و افزود: حضرت یعقوب(ع) به فرزندان خود توصیه میکند از درهای مختلف وارد مصر شوند و در عین حال میفرماید «وَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ»؛ یعنی هم باید اسباب ظاهری را رعایت کرد و هم به خداوند توکل داشت.
اعتدال در همه امور، نه در فضایل
این کارشناس دینی در پایان با تأکید بر اینکه «خیرالامور اوسطها» به معنای میانهروی در همه چیز نیست، اظهار داشت: در امور مادی و سبک زندگی، اعتدال اصل مهمی است؛ اما در فضایل و کمالات معنوی مانند ایمان، تقوا، معرفت خداوند، معرفت نفس، محبت به خدا و اولیای الهی، قرب الهی و عدالت، هرچه انسان در مراتب بالاتری قرار گیرد، مطلوبتر است.
وی خاطرنشان کرد: انسان در معرفت خدا و خودشناسی نباید به حد وسط قانع باشد؛ در ایمان و محبت نیز قرآن از شدت ایمان و محبت مؤمنان سخن میگوید. همچنین در عدالت نیز اگر دو نفر در یک سطح قرار داشته باشند، فرد عادلتر بر دیگری ترجیح داده میشود.
حجتالاسلام والمسلمین خلج تأکید کرد: «ملبسهم الاقتصاد» یعنی اعتدال باید در شیوه زندگی انسان حاکم باشد، اما این اصل نباید با کمکردن از فضایل معنوی اشتباه گرفته شود؛ متقی در امور زندگی اهل افراط و تفریط نیست، اما در ایمان، تقوا، معرفت، محبت، عدالت و قرب الهی، همواره به دنبال رسیدن به مراتب بالاتر است.
انتهای پیام/
نظر شما