به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام سید ضامن عباس جعفری نجفی روحانی هندی مقیم نجف اشرف، در گفتوگو با خبرگزاری حوزه، با تأکید بر ضرورت توجه به نسل جوان و حضور طلاب در صف نخست تبیین معارف دینی، اظهار داشت: معرفی صحیح معارف اسلامی، بهرهگیری از ظرفیت فناوریهای نوین و هدایت جوانان به منابع معتبر و علما، از مهمترین راهکارهای تقویت ارتباط آنان با دین و پاسخگویی به شبهات دینی است.
در ادامه، شرح این گفت وگو را می خوانید:
وضعیت علمی و آموزشی طلاب اردوزبان در نجف اشرف را در شرایط کنونی چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سید ضامن عباس جعفری: طلاب اردوزبان که از هند و پاکستان برای تحصیل علوم دینی به نجف اشرف میآیند، همواره مورد توجه و حمایت ویژه آیتالله العظمی حافظ بشیر حسین نجفی قرار داشتهاند و به برکت حمایت و هدایت ایشان، زمینه تحصیل و فعالیت علمی برای این طلاب فراهم شده است.
بنده نیز در سال ۲۰۰۶ میلادی توفیق حضور در نجف اشرف و بهرهمندی از حوزه علمیه این شهر را پیدا کردم. پس از آن، در دورههای مختلف، طلاب متعددی از هند و پاکستان وارد نجف اشرف شدند و به فراگیری علوم دینی پرداختند. در طول حدود یک دهه گذشته نیز بهویژه از طریق برگزاری آزمونهای علمی، فرصت حضور و تحصیل برای شمار قابل توجهی از طلاب اردوزبان فراهم شده است.
بسیاری از این طلاب با تلاش و پشتکار فراوان مسیر علمی خود را طی کردهاند و امروز برخی از آنان در حوزه علمیه نجف اشرف، به تدریس کتابهای سطح عالی همچون «کفایةالاصول» و دیگر متون تخصصی حوزوی مشغول هستند. شماری نیز در مدارس و مراکز دینی مختلف بهعنوان استاد فعالیت میکنند و برخی دیگر به تدریس «کفایه»، «مکاسب» و دیگر دروس حوزوی اشتغال دارند.
ازاینرو، نباید سطح علمی طلاب اردوزبان را پایین ارزیابی کرد؛ چراکه بسیاری از آنان با تلاش، استعداد و پشتکار خود توانستهاند به جایگاههای علمی قابل توجهی دست یابند. افزون بر این، عالمان، استادان، سخنرانان، خطیبان و نویسندگان اردوزبان بسیاری نیز در عرصههای مختلف علمی، تبلیغی و فرهنگی فعالیت دارند و به جامعه مؤمنان خدمت میکنند.
الحمدلله، نمیتوان گفت که عرصه علمی برای طلاب و علمای اردوزبان خالی است. آنان در حد توان و ظرفیت خود تلاش کردهاند و امروز نیز در نقاط مختلف جهان، در زمینه ترویج معارف دینی، هدایت و پاسخگویی به نیازهای فکری و دینی مؤمنان اردوزبان نقشآفرینی میکنند.
در عصر فناوریهای نوین، ارتباط میان مؤمنان و مرجعیت را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سید ضامن عباس جعفری: ارتباط سنتی میان مرجعیت و مؤمنان همچنان جایگاه خود را حفظ کرده و انشاءالله در آینده نیز ادامه خواهد داشت؛ اما فناوریهای نوین توانستهاند این ارتباط را آسانتر، سریعتر و گستردهتر کنند.
بهویژه در بخش اردوزبان دفتر، امکان ارتباط مستقیم مؤمنان از طریق شبکه اجتماعی واتساپ فراهم شده است و مؤمنان در سراسر جهان میتوانند از این طریق با ما در ارتباط باشند و پرسشها و مسائل خود را مطرح کنند. همچنین برای پاسخگویی به سؤالات شرعی و دینی، شماره اختصاصی واتساپ در نظر گرفته شده است تا مؤمنان بتوانند پرسشهای خود را ارسال و پاسخ دریافت کنند.
علاوه بر واتساپ، از دیگر ظرفیتهای فضای مجازی، از جمله فیسبوک و سایر شبکههای اجتماعی، نیز برای انتقال پیامها، بیانیهها و اطلاعیههای دفتر به مؤمنان استفاده میشود. صفحات و گروههای ارتباطی به زبانهای مختلف نیز فعال است و اخبار، اطلاعیهها و مطالب مهم منتشرشده از سوی دفتر را در اختیار مخاطبان قرار میدهد.
امروز شبکههای اجتماعی و بهویژه واتساپ، ارتباط میان مرجعیت و مؤمنان را بسیار آسانتر از گذشته کردهاند و امکان دسترسی سریعتر به پیامها، پاسخها و راهنماییهای دینی را فراهم ساختهاند. طبیعی است که با پیشرفت فناوری و در دسترس قرار گرفتن ابزارهای ارتباطی جدید و کارآمدتر، انشاءالله از ظرفیتهای آنها نیز برای تقویت ارتباط میان مرجعیت و مؤمنان بهره خواهیم گرفت.
در شرایط کنونی، بهویژه در هند و پاکستان، توجه به معارف عاشورا و اهمیت خطابه و سخنرانی پیرامون آن را چگونه ارزیابی می کنید ؟
حجتالاسلام سید ضامن عباس جعفری: منبر امام حسین(ع) در همه دورهها از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و انشاءالله این جایگاه همواره حفظ خواهد شد. اینکه خداوند متعال ما را با منبر امام حسین(ع) پیوند داده است، نعمت بزرگی است و باید قدر آن را بدانیم. دعا میکنیم خداوند متعال جوانان، مادران، بانوان و نسلهای آینده ما را نیز با این منبر نورانی پیوند دهد و آنان را از این مسیر جدا نکند.
مسئولیت خطیبی که بر منبر امام حسین(ع) مینشیند، بسیار سنگین و مهم است. او باید همواره به این نکته توجه داشته باشد که بر منبری قرار گرفته است که با پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) و ائمه اطهار(ع) ارتباط و انتساب دارد.
اگر خطیب با چنین نگاه و احساس مسئولیتی بر منبر بنشیند، خودبهخود متوجه خواهد شد که چه مطالبی را باید بیان کند و از چه سخنانی باید پرهیز نماید. هدف اصلی او باید جلب رضایت خداوند متعال، پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) باشد.
نباید هدف از منبر صرفاً جلب رضایت مردم، محبوبیت در میان مخاطبان یا دریافت تعریف و تمجید آنان باشد. اگر منبر به وسیلهای برای جلب توجه مردم، خودنمایی یا کسب رضایت مخاطبان تبدیل شود، روح و حقیقت آن آسیب خواهد دید. ازاینرو، هر فردی که با منبر حسینی ارتباط دارد، باید با اخلاص، احساس مسئولیت و توجه به جایگاه والای این منبر، معارف دینی و پیام اهلبیت(ع) را به مردم منتقل کند.
دفتر مرکزی حضرت آیتالله العظمی حافظ بشیر حسین نجفی در ایام اربعین حسینی چه خدماتی به زائران ارائه میکند؟
حجتالاسلام سید ضامن عباس جعفری: دفتر آیتالله العظمی حافظ بشیر حسین نجفی در ایام اربعین، به شیوههای مختلف در خدمت زائران و مواکب حسینی قرار دارد. یکی از برنامههای اصلی دفتر، تهیه و توزیع تبرک میان زائران است که کارکنان دفتر شخصاً در آمادهسازی و توزیع آن مشارکت میکنند. همچنین تلاش میشود برای مؤمنانی که در اطراف دفتر اقامت دارند، امکانات مناسب پذیرایی و غذای مورد نیاز فراهم شود.
در سالهای گذشته نیز در نقاط مختلف مسیر نجف اشرف به کربلای معلی، مراکزی با هدف خدمترسانی به زائران با نام و یاد حضرت اباعبدالله الحسین(ع) برپا میشد و در حد توان، نیازهای مختلف زائران در این مراکز پاسخ داده میشد. همچنین بخش اردو دفتر در سالهای گذشته، در مسیر نجف ـ کربلا چندین پایگاه خدمترسانی ایجاد میکرد تا زائران اردوزبان بتوانند در صورت نیاز از خدمات و راهنماییهای لازم بهرهمند شوند.
با این حال، امسال با توجه به شرایط موجود و تغییر شیوههای ارتباطی و همچنین گسترش ظرفیتهای فناوریهای نوین، تصمیم گرفته شد بهجای برپایی پایگاههای ثابت، یک شماره اختصاصی در شبکه اجتماعی واتساپ راهاندازی شود تا مؤمنان بتوانند بهصورت شبانهروزی با دفتر در ارتباط باشند و مشکلات و نیازهای خود را مطرح کنند.
در موارد مختلف نیز تلاش شد مشکلات زائران تا حد امکان پیگیری و برطرف شود. برای نمونه، اگر زائری با مشکل پلیس مواجه میشد، فردی گم میشد یا زائری با مشکل دیگری روبهرو میگردید، همکاران دفتر برای کمک به او وارد عمل میشدند. در برخی موارد، زائران کیف پول یا مدارک ضروری خود را گم کرده بودند که افراد مسئول در دفتر، از مرحله ثبت گزارش در پلیس تا برقراری ارتباط با سفارتخانههای هند یا پاکستان، آنان را همراهی میکردند تا در صورت نیاز، مدارک موقت و اضطراری سفر دریافت کرده و امکان بازگشت آنان به کشورشان فراهم شود.
از سوی دیگر، در سراسر عراق هزاران موکب حسینی به خدمترسانی به زائران مشغول هستند. دفتر مرکزی آیتالله العظمی حافظ بشیر حسین نجفی نیز هر ساله برای پشتیبانی از این مواکب، مقادیر قابل توجهی برنج و دیگر اقلام مورد نیاز را در اختیار آنان قرار میدهد تا بتوانند با امکانات بهتر از زائران پذیرایی کنند. این اقدام، افزون بر آنکه بخشی از مسئولیت دینی ماست، زمینهای برای خدمت به مؤمنان و مشارکت در حماسه بزرگ اربعین حسینی به شمار میرود.
برای اینکه نسل جوان و بانوان از دین فاصله نگیرند، چه اقداماتی باید انجام شود؟
حجتالاسلام سید ضامن عباس جعفری: مهمترین نکته این است که اسلام و مکتب تشیع را نباید بهگونهای به نسل جوان معرفی کنیم که آنان از دین هراس پیدا کنند یا احساس کنند دین مجموعهای از محدودیتهای بیدلیل است. اسلام چنین دینی نیست؛ بلکه برای انسان آزادی و اختیار قائل شده است، البته هر آزادی دارای حدود و چارچوبهایی است که انسان باید آنها را رعایت کند.
امروز در عصر فناوری و ارتباطات قرار داریم و جوانان، مادران و بانوان ما باید از این امکانات به شکل صحیح و سازنده استفاده کنند. در گذشته، برای دستیابی به اطلاعات درباره یک موضوع، فرد ناچار بود به کتابخانه مراجعه کند، کتابهای مختلف را جستوجو کند و زمان زیادی برای یافتن اطلاعات مورد نیاز صرف نماید؛ اما امروز بخش قابل توجهی از اطلاعات از طریق تلفن همراه و اینترنت در دسترس است.
با این حال، باید توجه داشت که هر مطلبی که در فضای مجازی و اینترنت منتشر میشود، لزوماً حقیقت قطعی و قابل اعتماد نیست. بنابراین، اگر درباره یک مسئله دینی پرسش یا شبههای برای انسان ایجاد شد، نباید صرفاً به مطالب موجود در اینترنت اکتفا کرد، بلکه باید به علما و کارشناسان دینی مراجعه نمود.
اگر شبهه یا اشکالی درباره اسلام یا تشیع برای یک جوان مطرح شد و او پاسخ آن را میداند، باید با آرامش، منطق و شیوهای مناسب پاسخ دهد؛ اما اگر پاسخ را نمیداند، نباید بدون آگاهی اظهار نظر کند. در چنین مواردی لازم است ابتدا درباره موضوع تحقیق کرده، اطلاعات را از منابع معتبر به دست آورد و در صورت نیاز از علما و اهل دانش راهنمایی بگیرد.
بهویژه در شرایط کنونی، ضروری است جوانان نسبت به مسائل و معارف دینی آگاهی و شناخت بیشتری پیدا کنند و شیوه مواجهه علمی و منطقی با شبهات و پرسشهای مختلف را بیاموزند. این امر میتواند نقش مهمی در تقویت باورهای دینی و جلوگیری از فاصله گرفتن نسل جوان از دین داشته باشد.
امروزه دفاتر مراجع عظام نیز راههای مختلفی برای ارتباط مستقیم با مؤمنان فراهم کردهاند. همانطور که پیشتر عرض کردم، دفتر آیتالله العظمی حافظ بشیر حسین نجفی نیز از طریق واتساپ با مؤمنان در ارتباط است و آنان میتوانند پرسشها و مشکلات دینی خود را با ما در میان بگذارند. مراجعه مؤمنان به دفتر برای دریافت پاسخ و راهنمایی، برای ما نهتنها موجب خوشحالی، بلکه افتخار و مایه خرسندی است.
نظر شما