مادران چگونه خانواده را از استرس اخبار ناخوشایند دور کنند؟

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، در ایام اخیر کشور دچار حوادث ناخوشایندی شده است که این حوادث موجی از اضطراب و استرس را برای افراد به ویژه جوانان و نوجوانان به همراه داشته است و باعث شده نسلی که آینده سازان کشور هستند و باید امیدوار به آینده و تلاش باشند دچار ترس و ناامیدی شوند که آیا در این مشکلات اقتصادی، فرهنگی و حوادث و اغتشاشاتی که رخ می‌دهد امید و تلاش برای آینده فایده و نتیجه دارد.

از سوی دیگر این اخبار علاوه بر اینکه نوجوانان و جوانان را دچار استرس کرده است برای مادرانی که آینده سازان این سرزمین را باردار هستند نیز ترس هایی را به ارمغان آورده است که آینده فرزندم در این شرایط چگونه می شود.

بی تردید روحیه مادر بر فرزندان حتی اگر در رحم مادر هم باشند اثر گذار است به همین خاطر آرامش آنان نقشی مهم در آرامش و امید به آینده اعضای خانواده دارد. به همین خاطر گفت‌وگویی با متخصص این عرصه داشتیم که مادران چگونه می توانند هم آرامش خود را حفظ کنند و هم خانواده را از آسیب های استرس دور کنند.

دکتر مائده پورقلی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، عنوان کرد: عوامل استرس به دو دسته فردی و اجتماعی تقسیم می‌شوند که مدیریت آن‌ها متفاوت است. گاهی مشکلاتی مانند شکست عاطفی، مالی و... رخ می‌دهد و فرد دچار استرس‌هایی می‌شود که فردی است اما گاهی شرایطی ایجاد می‌شود که فضای جامعه دچار استرس و التهاب است مانند آنچه در جنگ ۱۲ روزه رخ داد.

وی بیان کرد: در گام اول باید عوامل استرس و اضطراب را شناسایی کنیم تا بتوانیم آن را مدیریت می‌کنیم. در گام بعدی باید درک کنیم و بپذیریم شرایطی که ایجاد شده است منحصر به من نیست اگرچه فضا ملتهب، آینده مبهم و مشکلاتی وجود دارد اما همه جامعه با آن درگیر هستند.

استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: در گام بعدی باید افکار خود را مدیریت کنیم. وقتی نسبت به موضوعی دچار استرس و اضطراب هستیم ناخودآگاه وقت بیشتری را به آن موضوع اختصاص می‌دهیم و از زمانی که بیدار می‌شویم علاوه بر اطلاعات و اخباری که ناخواسته به ما می‌رسد خودمان نیز دائم به دنبال اخباری پیرامون آن موضوع می‌گردیم به همین خاطر غلبه ذهنی مان با افکار استرس زا می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه هرچقدر بیشتر به موضوعی که باعث استرس شده است فکر کنیم میزان استرس نیز افزایش میابد، گفت: خانم‌های باردار، نوجوانان و کسانی که زمینه اضطراب را دارند ممکن است با کمترین خبر علائم جسمانی زیادی مانند تپش قلب، مشکلات گوارشی، دل‌شوره و... را داشته باشند به همین خاطر این افراد و اطرافیانشان باید مدیریت بیشتری بر اخبار و گفت‌وگوهای خانوادگی داشته باشند.

درمانگر اختلالات خلقی در رابطه با اثر ذهن بر جسم گفت: زمانی که به خوراکی‌های ترش مانند لواشک فکر می‌کنیم ناخودآگاه دهان بزاق بیشتری ترشح می‌کند این نشان دهنده اثر فکر بر جسم است. پس زمانی که چند روز تمرکز خود را بر موضوعات استرس زا قرار می‌دهیم بدیهی است که جسم واکنش نشان دهد. علائم جسمانی اضطراب فریاد بدن هستند که نشان می‌دهند که فرد در سختی و مشکل قرار دارد.

وی اظهار کرد: وقتی یک فکر به این میزان بر فیزیولوژیک بدن اثر دارد باید فکر و ذهن خود را مدیریت کنیم. این امر دشوار هست زیرا به خاطر غلبه‌ای که شرایط به محیط دارد ناخواسته اطلاعاتی پیرامون آن موضوع به ما می‌رسد؛ مثلاً برنامه‌های تلویزیون حتی زیرنویس‌ها به آن مسئله اشاره می‌کند یا حتی بحث‌های خانوادگی نیز پیرامون آن مسئله می‌شوند اما ما باید تلاش کنیم ذهن خود و اخباری که به ما می‌رسد را مدیریت کنیم.

رواشناس ادامه داد: برای مثال اگر می‌دانیم در مهمانی جو حاکم مسائل سیاسی و اخبار استرس زا است با اینکه آن مهمانی و دیدار دوستان و اقوام ممکن است مقداری وضعیت روحی ما را خوب کند اما صحبت‌هایی که می‌شود بار منفی برای ذهن ما دارد و استرس ما را افزایش می‌دهد، از آن مهمانی صرف نظر کنیم.

وی گفت: در گام دوم باید برای ذهن خود افکار مثبت ایجاد کنیم و زمان‌هایی را برای تمرین ذهن آگاهی اختصاص بدهیم. زمانی که زنگ خطر اضطراب زده شد یعنی وقتی که دچار تپش قلب، سردرد و... شدیم نفس عمیق بکشیم و تلاش کنیم هدایت و فرمان ذهن را در کنترل خودمان قرار دهیم.

۳ تمرین برای هدایت ذهن

تنفس عمیق

پورقلی اضافه کرد: اولین تمرین، تنفس عمیق شکمی است. در زمان انجام این تمرین دقت کنیم آیا نفس به شکم می‌رسد یا خیر. این تمرین سه تا چهار دقیقه تمرکز ما را بر تنفس قرار می‌دهد و از افکار اضطراب زا دور می‌کند و باعث می‌شود اضطراب کمتر شود.

ذهن آگاهی

وی بیان کرد: در تمرین دوم باید تلاش کنیم که ذهن مجدد به سمت افکار استرس زا نرود مثلاً تلاش کنیم ۳ شی به رنگ آبی، سبز و... در اتاق را پیدا کنیم، با این روش مسیر ذهنمان را خودمان تعیین می‌کنیم تا به سمت اخبار ناخوشایند نرود.

مدیریت روابط

استاد حوزه و دانشگاه اظهار کرد: تمرین سوم مدیریت روابط است. یعنی برای مدتی روابط و افرادی را که باعث می‌شود اخبار استرس زا بیشتر به ما برسد را محدود کنیم.

مادران آرامش خانه را حفظ کنند

وی گفت: مادران تأثیر فراوانی بر روحیه و احوالات اعضای خانواده به ویژه کودکان و نوجوانان دارند. اگر مادر کوچک‌ترین ناراحتی و استرسی داشته باشد فرزندان به سرعت متوجه می‌شوند و از آن تأثیر می‌گیرند. به همان اندازه که آشفتگی آنان تأثیر دارد آرامش مادران نیز باعث آرامش فرزندان می‌شود. به همین خاطر مادران باید تلاش کنند که آرامش خود را بیشتر از گذشته حفظ کنند و منتقل کننده استرس به فرزندان نباشند.

این روانشناس ادامه داد: وقتی اخبار بر مادر و پدرها به این قدر آسیب دارد بر فرزندان چند برابر آسیب رسان‌تر است؛ زیرا نوجوانان در مسیر رشدی خودشان دچار درگیری‌های ذهنی و اضطراب هستند و این مسائل ترس و ابهام بیشتری از آینده پیش روی آنان می‌گذارد که باعث ناامیدی شان می‌شود که تلاش، درس خواندن و... فایده‌ای ندارد که این افکار باعث سردرگمی هویتی شان می‌شود.

وی اضافه کرد: مادران در این ایام تلاش کنند که فضای خانه را برای فرزندان جذاب‌تر کنند و به فرزندان امید و انرژی مثبت بدهند که بارها این وقایع را پشت سر گذاشتیم و همه چیز به خوبی تمام شده است. فرزندان را امیدوار کنند این وقایع ممکن است صدماتی را هم داشته باشد اما باید به دنبال راه حل برای رفع آن باشیم.

درمانگر اختلالات خلقی یادآور شد: شرایط و وضعیت موجود را برای فرزندان انکار نکنیم و نگوییم چرا ناامید حرف می‌زنی، این‌طور نیست و... بلکه باید آنان را تشویق برای یافتن راه حل برای مشکلات و ایجاد یک آینده بهتر کنیم.

وی عنوان کرد: امروزه نوجوانان و حتی والدین نیز دچار سندرم چکینگ شدیم یعنی دائم در حال چک کردم تلفن همراه هستیم که آیا پیامی آمده است یا خیر به همین خاطر حتی ثانیه‌ای نمی‌توانیم از گوشی همراهمان فاصله بگیریم.

پورقلی ادامه داد: این مسئله در نوجوانان شدیدتر است زیرا موبایل باهویت و شخصیتشان عجین شده است و زمانی که از آنها می‌خواهیم برای چند دقیقه گوشی شان را کنار بگذرند دچار سردرگمی و آشفتگی می‌شوند که الان باید چه کاری انجام دهند؛ زیرا برای جزئی‌ترین امور با هوش مصنوعی مشورت می‌کنند.

وی گفت: در شرایطی که دسترسی به اینترنت محدود شده است و مجبور به بازگشت به سبک زندگی سنتی شدیم خانواده‌ها باید خلاقیت داشته باشند تا فرزندان دچار مشکل نشوند. برای مثال در این ایام که شاید شب‌ها امکان حضور نوجوانان در بیرون از خانه فراهم نیست در طول روز سرگرمی‌های جذابی را برای آنان ایجاد کنند. نمی‌توان در این ایام که اینترنت‌ها قطع است هم فرزندان را از بیرون رفتن منع کنیم هم برنامه‌ای برای آنان نداشته باشیم.

استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: از نوجوانی که فعال است نمی‌توان هم اینترنت را از او گرفت هم از بیرون رفتن منعش کرد و به او بگوییم به جای آن‌ها کتاب بخواند. اگر جذابیتی مثل اینترنت از آنان گرفته شده است باید جذابیتی دیگر در همان سطح به آن‌ها بدهیم. در غیر این صورت شاهد دعوا و بحث فرزندان در خانه خواهیم بود. خلاقیت‌ها باید در محدودیت‌ها خود را نشان بدهد.

وی تاکید کرد: باید علائق فرزندان را شناسایی کنیم، صبر و شکیبایی خود را بیشتر کنیم و برای فرزندان وقت بیشتری نسبت به ایام گذشته بگذاریم. زیرا اغلب ارتباط نوجوانان در فضای مجازی است و در این ایام ارتباطشان قطع شده است و از دوستانشان کمتر اطلاع دارند و این قطع وابستگی‌ها آزارشان می‌دهد.

درمانگر اختلالات خلقی اظهار کرد: باید تلاش کنیم سطح انرژی، حوصله و انگیزه نوجوانان بالاتر بیاید تا در ایام امتحانات و پس از آن با مشکل مواجه نشوند زیرا کم تحرکی بر روی خلق افراد تأثیر دارد.

وی یادآور شد: بررسی‌هایی که بر روی نوجوانانی و جوانانی که در حوادث سال ۱۴۰۱ حضور داشتند انجام شد نشان می‌دهد که اغلب آنان دوره نوجوانی سالمی را نداشتند؛ یعنی دوران نوجوانی آنان پر از آسیب بوده و شخصیت و هویت منسجمی نداشتند به همین خاطر به والدین توصیه می‌کنم تلاش کنند که در دوران نوجوانانی با فرزندانشان دوست باشند و کمک کنند فرزندانشان راه درست را پیدا کنند.

استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: نوجوانان سردرگم هستند و نمی‌دانند چه مسیری را باید بروند و اضطراب و افسردگی باعث سردرگمی بیشتر در هویتشان می‌شود. والدین از لحاظ شناختی و فکری به فرزندانشان کمک بیشتری کنند و هر کدام از فرزندان را به طور جداگانه بشناسند و راه مناسبشان را پیش روی آنان بگذارند تا از این دوره پر التهاب به سلامت بیرون بروند.

انتهای پیام