حجتالاسلام محمدهادی جوادی گیلانی از اساتید حوزه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با مرور بر یکی از نقاط عطف تاریخ صدر اسلام، اظهار کرد: جریان «منع نقل و کتابت حدیث پیامبر(ص)» که از زمان خلیفه دوم آغاز و در دورههای بعد تداوم یافت، در پوشش ظاهری «حفظ قرآن از اختلاط با حدیث» صورت گرفت. این در حالی است که هر ادیب و عالم منصفی به روشنی درمییابد که فصاحت اعجازآمیز، ساختار بینظیر و بلاغت آسمانی قرآن کریم، به گونهای است که حتی با والاترین کلمات غیرمعجزه، از جمله سخنان گهربار خود پیامبر اکرم (ص) و امیرالمؤمنین علی(ع) قابل مقایسه نیست. بنابراین، این بهانه تراشی، نشان از بیاطلاعی تصمیمگیرندگان از عمق معارف قرآنی داشت.
استاد حوزه با اشاره به لایه های پنهان این رویداد تاریخی افزود: پشت پرده این فرمان، یک «محاسبه سیاسی دقیق» نهفته بود. حکومت وقت به خوبی دریافته بود که اگر احادیث نبوی در باب فضایل بیشمار، علم بیکران، شجاعت بیهمتا و تقوای منحصر به فرد امیرالمؤمنین علی(ع) به طور گسترده در میان امت نشر یابد، مشروعیت و مقبولیت سایر مدعیان خلافت به شدت زیر سؤال خواهد رفت. بنابراین، راه حل را در «اختناق رسانهای» و ایجاد فضای رعبآور برای راویان حدیث دیدند تا بتوانند چهره تابناک حقیقت را برای مدتی، هرچند کوتاه، تحتالشعاع قرار دهند.
وی با اشاره به نتایج این سیاست ادامه داد: آنچه جالب توجه و قابل تأمل است، این است که با وجود این فشار سیستماتیک و خفقان چندنسلی که از زمان خلفای ثلاث آغاز و در دوره امویان و عباسیان با شدت بیشتری پیگیری شد، حجم انبوه و شگفتانگیزی از روایات مربوط به فضائل امام علی(ع) و خاندان مطهر پیامبر(ص)، در معتبرترین کتابهای حدیثی اهل سنت، که خود آنها را در رتبهای پس از قرآن میدانند، حفظ و نقل شده، بنابراین این پدیده خود مؤید یک حقیقت بزرگتر است: «نور الهی را هیچگاه نمیتوان خاموش کرد.» خداوند حکیم، حقیقت را حتی در دل منابعی که ظاهراً در اختیار مخالفان است، نگاه میدارد تا حجت بر همگان تمام شود.
حدیث «غضب و رضا»؛ شاهکلید درک مقام عصمت
حجت الاسلام گیلانی با اشاره به روایات مسلّم که در منابع فریقین و به ویژه در صحیحترین کتابهای اهل سنت مانند صحیح بخاری و صحیح مسلم، با سندهای متعدد نقل شده، به تبیین یکی از ارکان اعتقادی تشیع پرداخت و تصریح کرد: احادیث متعددی از پیامبر گرامی اسلام (ص) دلالت بر این دارند که غضب و رضایت برخی از افراد خاص از خاندان رسالت، عین غضب و رضایت الهی است. برای فهم عمق این احادیث، باید به مفاهیم فلسفی و کلامی «صفات ذاتیه» و «صفات فعلیه» خداوند توجه کنیم. صفاتی مانند «غضب» و «رضایت»، از صفات فعلیه خداوند هستند؛ یعنی تحقق آنها مشروط به وجود موضوعی در خارج است. وقتی خداوند غضب میکند یا راضی میشود، این غضب و رضایت، مطلق، عاری از خطا و مطابق با مصلحتِ مطلق است.
وی ابراز کرد: این احادیث، یک «تلازم منطقی کامل» بین غضب و رضایت آن افراد والامقام با غضب و رضایت الهی برقرار میکند. این بدان معنا است که امکان ندارد آن بزرگواران بر چیزی غضب کنند، مگر آنکه آن چیز، مورد غضب الهی باشد و امکان ندارد از چیزی راضی باشند، مگر آنکه آن چیز، مورد رضایت خداوند باشد. این «همنوایی مطلق با اراده الهی»، دقیقاً تعریف «عصمت» است. این نشان میدهد که نفس مطهر این افراد، به گونهای تربیت و تهذیب یافته که هیچ گونه انحراف، خطا یا پیروی از هویوهوس در آن راه ندارد. غضب ایشان، «غضب رحمانی» است، نه غضب نفسانی.
تجلی عملی در سیره علوی؛ الگویی برای مبارزه حقبنیان
وی برای تکمیل این بحث، به نمونه ای عینی از سیره امیرالمؤمنین علی (ع) اشاره کرد و گفت: این منطق، در تمامی شئون زندگی اهل بیت (ع) جاری است، در جنگ خندق، هنگامی که امام علی(ع) بر سینه «عمرو بن عبدود» نشسته بود و او از روی حقارت، بر صورت مبارک امام آب دهان انداخت، امام بلند شدند و پس از اندکی قدم زدن و فرو نشاندن هیجان نفسانی، سپس او را به قتل رساندند. این رفتار، درس بزرگ «تصفیه نیت» و «الهی کردن انگیزهها» حتی در سختترین لحظات مبارزه و جهاد است. ایشان به ما میآموزند که در جبهه حق، باید غضبکنان، اما برای خدا غضب کرد و کشتار برای اعلای کلمه حق کشت، این همان فرق بین «مقاومت حقبنیان» و «خشونت کور و نفسانی» است.
حجتالاسلام گیلانی خاطرنشان کرد: تاریخ صدر اسلام و سیاستهایی مانند «منع حدیث»، به ما دو درس بزرگ میدهد، اول که حقانیت، سرانجام خود را نشان میدهد و هیچ سانسور و زورقدرتی نمیتواند نور حقیقت را برای همیشه خاموش کند و دوم، راه اهل بیت (ع)، راه «تنظیم اراده انسانی با اراده الهی» است. امروز، ملتهای مستضعف و جبهه مقاومت، با الهام از همین سیره، در برابر استکبار جهانی ایستادهاند. غضب آنان بر ظلم و کشتار بیگناهان، ادامهدهنده همان غضب الهی است که در وجود مبارک اولیای خدا تبلور یافت و وظیفه ما شناخت هرچه عمیقتر این مکتب و پاسداری از آن در برابر تمامی تحریفها است.
انتهای پیام/
نظر شما