وظیفه منتظران از منظر مقام معظم رهبری

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام عیسی عیسی زاده، عضو هئیت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم در آستانه نیمه شعبان سالروز ولادت خاتم الائمه حضرت مهدی(عج) در یادداشتی آورده است؛

مقام معظم رهبری:
انتظاری که ازآن سخن گفته اند، فقط نشستن و اشک ریختن نیست؛ انتظار به معنای این است که ما باید خودرا برای سربازی امام زمان(عج) آماده کنیم

بسم الرحمن الرحیم

چکیده
بشر زمانی به قله های سعاد وتکامل صعود پیدا خواهد کرد و لذت عدالت فراگیر را در این عالم خواهد چشید واز ظلمات جهل و ستم زورگویان رهایی خواهد یافت که وجود با برکت مهدی موعود(عج) ظهور نماید واین وعده حتمی خداوند به وقوع نخواهد پیوست مگر آنکه منتظران آن حضرت با انجام وظایف خویش، زمینه آمدن آن امام عزیز را فراهم نمایند، از اندیشمندان بزرگ معاصر به دلیل روشن بینی کم نظیرش نسبت به حوادث عالم که در باره مسئولیت ها و وظایف منتظران، نظرات دقیق و کارگشایی را ارائه نموده است، رهبر فرزانه انقلاب آیت الله عظمی خامنه ای می باشد. در پژوهش پیش رو تلاش خواهد شد تا با هدف دستیابی به آرای ایشان به روش توصیفی و تحلیلی، وظایف و مسئولیت های منتظران مورد بررسی قرار گیرد.

یافته های پژوهش:

در بررسی اندیشه های رهبر معظم انقلاب این نتیجه حاصل گشت که اگر منتظران مهدی موعود(عج) به وظایف فردی خویش همچون کسب معرفت، آمادگی اخلاقی ومعنوی، پرهیز از دنیاگرایی، توسل و ارتباط معنودی با امام زمان(عج)، ارتقای باور به حضور ونظارت امام زمان(عج)، نترسیدن از دشمنان، امیدواری ومنتظر بودن و همچنین به وظایف اجتماعی خود همچون، فراهم سازی زمینه ظهور، تلاش برای اصلاح جامعه، پژوهش عالمانه در مباحث مهدویت و پاسخ به شبهات، دعا برای تعجیل فرج امام زمان(عج) عمل نمایند، زمینه ظهور مصلح کل بقیة الله الاعظم فراهم خواهد شد.

مقدمه
براساس وعده الهی، خداوند سرنوشت هیچ قومی و ملتی را تغییر نمی دهد مگر آنکه خودشان بخواهند «اِنَّ اللهَ لایُغَیِّرُما بِقَومٍ حتّی یُغَیِّرُواما بِاَنفُسِهم» (رعد:۱۱) این سنت الهی مبتنی بر اصل وجود اختیار بشراست که می تواندبا استفاده صحیح ازآن به بالاترین رتبه کمال دست یابد ویابا بهره برداری نا صحیح به اسفل السافلین سقوط نماید « اِنّاهَدَیناهُ السَّبیلَ اِمّا شاکِراً و اِمّا کَفُوراً (انسان:۳) تحقق وعده الهی بر گسترش عدالت در تمام عالم «اَنَّ الاَرضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصّالِحُون» (انبیاء:۱۰۵) با حاکمیت حکومت مهدی موعود(عج) نیزازسنت تخلف ناپذیریاد شده مستثنی نیست، از همین رو زمانی این وعده خداوند به وقوع می پیوندد و آن منجی نجات بخش پرجم امامت حکومت جهانی عدالت گستر را به اهتزاز در می آوردکه معتقدان به آن حضرت به انتظار طلوع آن خورشید عالم تاب بنشینند و به وظایف خویش جامعه عمل بپوشانند. در تعیین وظایف منتظران، مطالب فراوانی در آثار دانشمندان ارائه شده است اما یکی از اندیشمندان بزرگی که به جهت گستره اطلاعاتی ایشان بر امورات و حوادث جهان معاصر، آرای ایشان از ویژگی ها و کاکردخاصی دراین باره بر خوردار است، رهبر فرزانه انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای (دام عزه) می باشد، در پژوهش پیش رو تلاش خواهد شد تا با بهره گیری از بیانات ایشان و هم چنین آموزه های دینی، وظایف منتظران درعصرحاضر، مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

مفهوم شناسی انتظار
انتظار در لغت به معنای چشم به راه بودن و نگران بودن است. (زبیدی ۱۴۱۸، ج ۷، ص ۵۳۹؛ معین ۱۳۷۵، ج ۱، ص ۳۶۴) و در تعریف دیگر آمده است، انتظار به معنای درنگ در امور، نگهبانی، چشم به راه بودن ونوعی امید داشتن به آینده است(مصطفوی ۱۳۷۴، ج ۲ ص ۱۶۶)

انتظار در اصطلاح، عبارت است از چشم‌به‌راهی برای آینده‌ای که در آن ظلم و ستم و بی‌عدالتی‌ها نباشد و جهان از همه‌ی زشتی‌ها رهایی یابد و عدالت در سراسر جهان حاکم باشد به عبارت بالاتر و بهتر انتظار یعنی امید و آرزوی آمدن یک منجی مصلح و حاکم عادل مطلق بر سراسر جهان و امید به جایگزین شدن حکومت عدل و عدالت به جای حکومت‌های جور و ستم(مکارم شیرازی ۱۳۷۴، ج ۷، ص ۳۸۱)

اما مقام معظم رهبری در باره مفهوم انتظارنکات دقیقی را مطرح نمودند که عبارتند از:

الف: انتظار یعنی دل سرشار از امید بودن نسبت به پایان راه زندگی بشر(بیانات در دیدار مردم قم، ۳۰/۱۱/۱۳۷۰)

ب:انتظاری که ازآن سخن گفته اند، فقط نشستن و اشک ریختن نیست؛ انتظار به معنای این است که ما بایدخودرا برای سربازی امام زمان(عج) آماده کنیم(بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم درروز نیمه شعبان ۳۰ /۷/۱۳۸۱)

ج: انتظار فرج، انتظار دست قاهر قدرتمند الهی ملکوتی است که باید بیاید و با کمک همین انسانها سیطره‌ی ظلم را از بین ببرد و حق را غالب کند و عدل را در زندگی مردم حاکم کند و پرچم توحید را بلند کند؛ انسانها را بنده‌ی واقعی خدا بکند. باید برای این کار آماده بود... انتظار معنایش این است. انتظار حرکت است؛ انتظار سکون نیست؛ انتظار رها کردن و نشستن برای اینکه کار به خودی خود صورت بگیرد، نیست. انتظار حرکت است. انتظار آمادگی است... ت. انتظار فرج یعنی کمر بسته بودن، آماده بودن، خود را از همه جهت برای آن هدفی که امام زمان (علیه الصلاة والسلام) برای آن هدف قیام خواهد کرد، آماده کردن آن انقلاب بزرگ تاریخی برای آن هدف انجام خواهد گرفت. و او عبارت است از ایجاد عدل و داد، زندگی انسانی، زندگی الهی، عبودیت خدا؛ این معنای انتظار فرج است. (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم درروز نیمه شعبان، ۲۷/۵/۸۷)

بنابراین با توجه به تعریف های ذکر شده باید گفت، انتظار به معنای گوشه گیری، نشستن، اشک ریختن و منتظر این بودن که امام زمان(عج) بیاید همه مشکلات را برطرف کند نیست بلکه به معنای آمادگی، حرکت و فراهم نمودن زمینه ظهور وحاکمیت منجی عالم و مصلح کل می باشد.

پیشینه موضوع انتظار

پیشینه بحث انتظار در اسلام به زمان رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) برمی گردد؛ از آن حضرت ده ها روایت درباره نشانه های ظهور، ویژگی های موعود و کارهای بزرگی که پس از ظهور انجام می دهد، رسیده است (ابن بابویه ۱۳۶۳، ۲۸۸ ـ ۲۵۶)

پیشینه انتظار در ادیان و مذاهب

موضوع انتظار موعود در سایر ادیان به خصوص ادیان توحیدی مطرح شده، و آنها هم بشارت می دهند که مصلح بزرگ جهانی در آخر زمان و به هنگام فراگیر شدن ظلم و بی عدالتی، ظهور می کند تا عدالت جهانی را گسترانده و ریشه ظلم را بخشکاند.

به باور زرتشتیان اهورا مزدا (روح خیر) همواره با اهریمن (روح بزرگ شر) در ستیز است، تا زمانی که در آخر زمان سوشیانس ظهور می کند، و خوبی بر شر و پلیدی فایق می آید و هنگامه صلح و پاکی و اعتلای اهورامزدا فرا می رسد(جان ناس ۱۳۷۰، ص ۳۱۸ و ۴۷۶)

در متون مقدس یهود نیز همواره به موعود بشارت داده شده (کتاب مقدس، مزامیر، مزمور ۱۰ ـ ۱۳). آنها معتقدند که با آمدن موعود همه موجودات از وجود او بهره مند می شوند و منتظران موعود وارث زمین خواهند شد، چون قدرت شریر شکسته خواهد شد و صالحان، مورد تأیید خداوند قرار خواهند گرفت (کتاب مقدس، مزامیر، مزمور ۳۷) ودر آیین مسیحیت بر آموزه انتظار و ظهور منجی تأکید بسیاری شده و بشارت های روشنی درباره موعود آخر زمان در اناجیل (متی، لوقا، مرقس، برنابا) یافت می شود، همچون: در خانه های خود را بسته و چراغ ها را افروخته دارید، بمانند کسانی که انتظار آقای خود را می کشند، وقتی که آمد و در را کوبید بی درنگ در را به روی او باز کنید (انجیل لوقا، فصل دوازدهم؛ انجیل متی، فصل ۲۴).

در دنیای اسلام نیز همه مذاهب و نحله ها اصل این مسئله را پذیرفته و به منظور تبیین و دفاع از این باور کتاب های بسیاری نوشته اند. (ایمانی ۱۴۰۲، ص ۳۹۷ و ایمانی ۱۴۰۱، ص ۱۲) از دیدگاه اهل سنت این باور که شخصی از تبار قریش و از سلاله نبی گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) ظهور خواهد کرد و حضرت مسیح پشت سر او نماز خواهد خواند و خلافت و حکومت را به دست خواهد گرفت، حقیقتی انکار ناپذیر است. (البستوی ۱۴۲۰، ص ۹؛ ابن خلدون ۱۴۱۷، ج ۱، ص ۵۵۵؛ ابن عربی ۱۴۰۵، ج ۳، ص ۳۲۷). با این حال، بیشتر آنان بر این عقیده اند که مهدی موعود هنوز متولد نشده است؛ چنان که او را از نسل امام حسن مجتبی (علیه السلام می دانند (ابن تیمیه ۱۴۲۰، ج ۴، ص ۲۱۱؛ البستوی ۱۴۲۰، ج ۱، ص ۶۰؛ ابن ابی الحدید ۱۳۸۳، ج ۱، ص ۲۸۱).

مشخصات مهدی موعود(عج)

از مجموع روایاتی که در منابع معتبر شیعه وجود دارد به دست می آید که مهدی موعود (عج) دارای مشخصات زیر است:از خاندان پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) و فرزندان او است؛ از فرزندان امام حسین (علیه السلام) است؛ دوازدهمین امام معصوم و حجت و خلیفه خدا پس از پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) است؛ فرزند حسن بن علی العسکری (علیه السلام) است که در پانزدهم شعبان سال ۲۵۵ ق. متولد شده و هم اکنون زنده است و بر اساس مصلحتی که خداوند متعال می داند در حال غیبت به سر می برد و روزی خواهد رسید که حضرتش ظهور کرده و پس از آن که بیدادگری زمین را فرا گرفته، عدالت جهانی را برقرار خواهد ساخت و بر مؤمنان است که همواره با آمادگی در انتظار چنین روزی باشند (صدر ۱۴۰۲، ص ۸؛ صدر ۱۴۰۳، ص ۶۳۶؛ سبحانی ۱۴۱۱، ج ۲، ص ۶۳۲).

پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) در حدیثی که فریقین آن را نقل کرده اند، در این باره می فرماید: اگر از دنیا جز یک روز نماند، خداوند آن روز را آن قدر طولانی می کند که تا فرزندم مهدی که اسم او، اسم من و کنیه او، کنیه من است ظهور کند و عدالت را بگستراند، بعد از آن که زمین را ظلم و جور فرا گیرد (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۵۱، ص ۷۴؛ اربلی ۱۴۰۱، ج ۲، ص ۴۴۶).

انتظار در قرآن

قرآن که مهم ترین منبع اسلامی است، بی آن که به جزئیات بپردازد، در آیاتی چند به مسئله انتظار پرداخته است، برای نمونه می فرماید: انتظار بکشید من نیز با شما از منتظرانم (اعراف:۷۲)؛ در انتظار باشید من هم در انتظارم (هود:۹۳) و نیز می فرماید: منتظر باشید که ما هم با شما منتظریم (توبه:۵۲) این آیات در بعضی از روایات به مسئله انتظار تفسیر و تأویل شده است. (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۵۲، ص ۱۱۰ و ۱۲۷ و ج ۱۳، ص ۲۷۹).

ضرورت انتظار

در روایات زیادی بر ضرورت و لزوم انتظار تأکید شده است؛ از جمله: امام جواد (علیه السلام) می فرماید: «بر هر مسلمان واجب است در غیبت حضرت انتظار بکشد» (ابن بابویه ۱۳۶۳، ص ۳۷۷).

اهمیت انتظار

در اهمیت انتظار همین بس که در روایات، یکی از ارکان دین شمرده شده است (کلینی ۱۴۰۷، ج ۲، ص ۲۱؛ نوری ۱۴۰۷ ج ۱ ص ۷۳)، و یا در ردیف ایمان به خدا و رسولش قرار گرفته است (موسوی اصفهانی ۱۳۷۴، ج ۲، ص ۲۱۷).

ویژگی های دیگر در سخنان امامان (علیهم السلام) بیان شده است، برای نمونه: انتظار فرج از محبوب ترین اعمال نزد خداوند است. (ابن بابویه ۱۴۰۵، ج ۴، ص ۳۸۱). جوهره انتظار آمیخته با صبر و تحمل سختی هاست. (حرعاملی ۱۳۸۹، ج ۱۹، ص ۷۵؛ مجلسی ۱۴۰۳، ج ۱۰، ص ۳۵۲) انتظار فرج از بزرگ ترین فرج هاست. (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۳۶، ص ۳۸۶). انتظار فرج افضل اعمال و برترین جهاد دانسته شده و اینکه با آمدن منجی، حزن از شیعه برداشته می شود. (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۵۰، ص ۳۷۱ و ج ۷۴، ص ۱۴۳)

ارزش انتظار

در پاره ای روایات درباره فضیلت انتظار آمده است: شخصی از امام صادق (علیه السلام) درباره کسی که انتظار ظهور حکومت حق را می کشد و در این حال از دنیا می رود سؤال کرد، حضرت فرمود: «او همانند کسی است که با رهبر این انقلاب (حضرت مهدی عج) و در خیمه او بوده باشد، و پس از لحظه ای سکوت، فرمود: مانند کسی است که با پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) همراه باشد». (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۵۲، ص ۱۲۶). تعابیر دیگری درباره چنین کسی وارد شده؛ از جمله این که: چنین شخصی به مجاهدی که در راه خدا شمشیر می زند، یا کسی که در خدمت پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) با شمشیر بر مغز دشمن بکوبد؛ یا کسی که زیر پرچم قائم باشد، یا کسی که پیش روی پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) جهاد کند و یا کسی که با پیامبر شهید شود، مانند شده است. (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۵۲، ص ۱۲۶؛ ابن بابویه ۱۳۶۳، ص ۶۴۴ ـ ۶۴۵) و در برخی روایات، ثواب انتظار با ثواب روزه دار شب زنده دار، برابر دانسته شده است. (موسوی اصفهانی ۱۳۷۴، ج ۲، ص ۲۱۳)

وظایف منتظران

وظایف و رسالت منتظران مهدی موعود(عج) در دو بخش فردی و اجتماعی قابل بررسی می باشد.

بخش اول:وظایف فردی

۱.کسب معرفت

کسب معرفت، ارتقای آگاهی و روشن بینی، یکی از وظایف منتظران مهدی موعود است که از سوی مقام معظم رهبری بیان شده است، ایشان در این باره می فرماید: «انتظار به معنای این است که ما بایدخود را برای سربازی امام زمان(عج) آماده کنیم... سربازی منجی که می خواهد با تمام مراکزقدرت و فساد بین المللی مبارزه کند، احتیاج به ...آگاهی و روشن بینی دارد» ( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان،۳۰/۷/۱۳۸۱) با توجه به اینکه دشمنان اسلام با بهره گیری از ابزار پیشرفته رسانه ای برای مبارزه با فرهنگ انتظار شبهات فراوانی رادر باره مهدویت مطرح می کنند، ضرورت ارتقای بصیرت و آگاهی منتظران نسبت مسائل گوناگون مهدویت امری انکار نا پذیر است زیرا هرگونه کوتاهی در این امر سبب تضعیف باورو ایمان به ظهور مهدی موعود(عج) خواهد شد. بنابراین هرکسی وظیفه دارد تا در بالا بردن سطح معرفت خودش در باره مباحث گوناگون مهدویت تلاش کند واز هرگونه سطحی نگری به مسئله مهدویت بپرهیزد. همانگونه که امام حسین(ع) در پاسخ به فردی که از آن حضرت در باره معرفت خدا پرسید، حضرت فرمودند: شناخت اهل هر زمانی نسبت به امام زمانش است آن امامی که پیروی از او بر آنان لازم است» (مجلسی،۱۴۰۳ ج ۵ ص ۳۱۲) در اهمیت آگاهی به امام زمان(عج) حدیث مشهوری از رسول خدا(ص) نیز نقل است که فرمود: «هر کس بمیرد و امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است» (ابن ابی زینب ۱۳۹۷ ص ۱۲۳ ح ۶) و حدیث دیگری را فخر رازی یکی از مفسران بزرگ اهل سنت نیز از آن حضرت نقل نموده است که فرمود: « هر کس بمیرد و امام زمان خود را نشناسد، پس باید بمیرد اگر می خواهد یهودی و اگر می خواهد نصرانی» (فخر رازی ۱۳۲۸ ص ۳۸۴ مسئله ۴۷) و امام صادق(ع) نیز دردعایی که برای زمان غیبت امام زمان تعلیم داده اند به این امر توجه نمودند و ناآگاهی به امام و حجت خدا را برابر با گمراهی از دین بر شمردند، آنجا که فرمودند «خدایا! حجّت خود را به من بشناسان که اگر حجّت خود را به من نشناسانی، از دینم گمراه می گردم.»(کلینی ۱۴۰۷، ج ۱ ص ۳۳۷)

۲. آمادگی اخلاقی و معنوی

خود سازی، اصلاح نفس وآمادگی معنوی از منظر مقام معظم رهبری، بزرگ ترین وظیفه منتظران مهدی موعود می باشد، ایشان در این باره فرمودند: «بزرگترین وظیفه‌ی منتظران امام زمان این است که از لحاظ معنوی و اخلاقی ...خود را آماده کنند... د. اما کسانی که در مقابل خطر، انحراف و چرب و شیرین دنیا خود را می‌بازند و زانوانشان سست می‌شود؛ کسانی که برای مطامع شخصی خود حاضر نیستند حرکتی که مطامع آنها را به خطر می‌اندازد، انجام دهند؛ اینها چطور می‌توانند منتظر امام زمان به حساب آیند؟ کسی که در انتظار آن مصلح بزرگ است، باید در خود زمینه‌های صلاح را آماده سازد و کاری کند که بتواند برای تحقق صلاح بایستد» ( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان،۳۰/۸/۱۳۷۱) این سخن رهبر انقلاب برگرفته ازکلام امام صادق(ع) است که در باره ویژگی های یاران امام زمان(عج) فرمودند: «هر کس شادمان می گردد از این که از یاران حضرت مهدی (عج) باشد، باید منتظر باشد و به پرهیزکاری و اخلاق نیکو رفتار نماید و او منتظر واقعی است» (ابن ابی زینب ۱۳۹۷، ص ۲۰۰) وهمچنین آن حضرت فرمود: «به یقین برای صاحب این امر غیبتی است، پس بنده خدا باید تقوای پیشه. کند و به دینش چنگ زند الهی» (کلینی ۱۴۰۷ ج ۱ ص ۳۳۶) در اهمیت این ویژگی(خودسازی و تزکیه نفس) همین بس که خداوند در قرآن پس از یازده بار سوگند، تنها را نجات بشر را تزکیه و تطهیر نفس دانسته است(سوره شمس:۱-۹)

بنابراین عاشقان مهدی موعود(عج) باید بدانند اگر خواهان نزدیک شدن زمان ظهور آن حضرت هستند، بنا به فرموده رهبر عزیز انقلاب باید در اصلاح خویش تلاش کنند، ایشان در این مورد این گونه فرمودند: «شما مردم عزیز – بخصوص شما جوان‌ها – هر چه که در صلاح خود، در معرفت و اخلاق و رفتار و کسب صلاحیت‌ها در وجود خودتان بیشتر تلاش کنید این آینده را نزدیک‌تر خواهید کرد، اینها دست خود ماست، اگر ما خودمان را به صلاح نزدیک کنیم، آن روز نزدیک خواهد شد همچنان که شهدای ما با فدا کردن جان خودشان آن روز را نزدیک کردند، آن نسلی که برای انقلاب آن فداکاری‌ها را کردند، با فداکاری‌های خودشان آن آینده را نزدیک‌تر کردند هر چه ما کار خیر و اصلاح درونی خود و تلاش برای اصلاح جامعه انجام بدهیم آن عاقبت را دائماً نزدیک‌تر می‌کنیم» (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۲/۸/ ۱۴۷۹)

۳.توسل وارتباط قلبی

از از وظایف مهمی که به نظر مقام معظم رهبری شایسته است منتظران مهدی موعود(عج) به آن عمل کنند، توسل و ارتباط معنوی باآن حضرت می باشد، ایشان در باره برکات این رابطه معنوی و توسل به آن حضرت فرمودند: «رابطه ی قلبی و معنوی بین آحادمردم و امام زمان(عج) یک امرمستحسن، بلکه لازم و دارای آثاری است؛ زیرا امیدوانتظاررا به طوردایم در دل انسان زنده نگه می دارد.» (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۲/۱۲/۱۳۶۸) ودر سخنی دیگر نیز فرمودند: «این توسلاتی که در زیارات مختلف وجود داردکه بعضی از اینها اسانید خوبی هم دارد اینها بسیار با ارزش است...راه منطقی آن، توسل از راه دور است؛ توسلی است که امام آن را از ما می شنود ان شاءالله می پذیرد...این توسلات و این انس معنوی بسیار خوب و لازم است.»(بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۱۸/۴/۱۳۹۰)

۴. پرهیز از دنیاگرایی

یکی ازوظایف منتظر واقعی بر اساس نظر مقام معظم رهبری، پرهیز از دنیا گرایی است، ایشان در فلسفه این مطلب فرمودند: «اما کسانی که در مقابل خطر، انحراف و چرب و شیرین دنیا خود را می بازند و زانوانشان سست می شود؛ کسانی که برای مطامع شخصی خود حاضر نیستند هیچ حرکتی را که مطامع آنها را به خطر می اندازد، انجام دهند؛ اینها چطور می توانند منتظر امام زمان به حساب بیایند؟ کسی که در انتظار آن مصلح بزرگ است، باید در خود زمینه های صلاح را آماده کند و کاری کند که بتواند برای تحقق صلاح بایستد» ( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۳۰/۸/۱۳۷۱) یک منتظر واقعی باید بداند بر اساس آیات قرآن «اِنّ الذین ... و رَضوا بالحیوةِ الدنیا واطمَانّوا بها ... اولئکَ ماوهمُ النارُ بِمایَکسبونَ» (یونس:۷ و ۸) و فرموده رسول خدا(ص) «حُبُّ الدُنیا اَصلُ کُلِّ مَعصیةٍ واَوَّلُ کُلِّ ذَنبٍ» (ابن ابی فراس ۱۴۱۰ ج ۲ ص ۱۲۲)؛ «حُبُّ الدُّنیا رَاسُ کُلُّ خَطیئةٍ» (ابن ابی فراس١٤١٠، ج ۲ ص ۳۶۲) درصورت پرهیز نکردن ازدنیا طلبی، پیامد خطرناک دنیوی و آخروی در انتظار او خواهد بود که یکی از آنها فراهم شدن زمینه انجام بسیاری از گناهان است.
امام خمینی(ره) نیز در توضیح پیامدزشت دنیاگرایی و شرح حدیث «حبُّ الدنیا راسُ کلِّ خطیئه» فرمودند:

«و بس است برای انسان بیدار، همین حدیث شریف، و کفایت می‌کند برای این خطیئه بزرگ مهلک، همین که سرچشمه تمام خطاها و ریشه و پایه جمیع مفاسد است. با قدری تأمّل معلوم شود که تقریبا تمام مفاسد اخلاقی و اعمالی از ثمرات این شجره خبیثه است. هیچ دین و مذهب باطلی تأسیس در عالم نشده و هیچ فسادی در دنیا رخ نداده مگر به واسطه این موبقه عظیمه- قتل و غارت و ظلم و تعدّی، نتایج این خطیئه است، فجور و فحشاء و دزدی و سایر فجایع زاییده این جرثومه فساد است. انسان دارای این حبّ از جمیع فضائل معنویّه بر کنار است: شجاعت، عفت، سخاوت، عدالت که مبدأ تمام فضائل نفسانیّه است، با حبّ دنیا جمع نمی‌شود. معارف الهیّه، توحید در اسماء و صفات و افعال و ذات، و حق جویی و حق بینی با حبّ دنیا متضادّند، طمأنینه نفس و سکونت خاطر و استراحت قلب، که روح سعادت دو دنیا است، با حبّ دنیا مجتمع نشود. غنای قلب و بزرگواری و عزّت نفس و حرّیّت و آزاد مردی از لوازم بی اعتنایی به دنیا است، چنانچه فقر و ذلّت و طمع و حرص و رقّیّت و چاپلوسی از لوازم حبّ دنیا است. عطوفت، رحمت، مواصلت، مودّت، محبّت، با حبّ دنیا متخالفند. بغض، کینه، جور، قطع رحم، نفاق و دیگر اخلاق فاسده از ولیده‌های این امّ‌ الأمراض‌ است.»(موسوی خمینی،۱۳۸۸، ص ۴۹)

بنابر این اگریک منتظر واقعی امام زمان(عج) می خواهد زمینه را برای ظهور آن منجی و مصلح کل آماده کند باید هرگونه دوستی دنیا و گرایش به مظاهر فریبنده دنیا را از دلش خارج کند زیرا دلی که مملو ازعشق و محبت به مهدی موعود است و برای دیدارش لحظه شماری می کند نمی تواند عشق دنیای زودگذر و فانی را در خود جای دهد.

۵. ارتقای باور به حضور و نظارت امام زمان(عج)

یکی از وظایف بسیار سازنده و نقش آفرین در فرد منتظر، ارتقای باور به حضور و نظارت امام زمان(عج) است، این خصوصیت به تعبیر رهبری در صورتی درانسان منتظر محقق می شود که عقیده به امام زمان به طور حقیقی در دلها جا بگیرد... مومن این حضور رادر دل خود و با وجود و حواس خویش حس می کند...(گرچه آن امام عزیز) هنوز ظاهر نشده است و غایب است، غیبت او به احساس حضورش ضرری نمی زند، ظهور نکرده است اما هم در دلها و هم در متن زندگی ملت حضور دارد، مگر می شود حضور داشته باشد؟... شیعه خوب کسی است که این حضور را حس می کند و خودرا درحضور او احساس نماید، این، به انسان امید و نشاط می بخشد.» ( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۱۷/۱۰/۱۳۷۴) ایشان در سخن دیگر در باره گستره نظارت امام زمان(عج) نیز فرموده است: «امام زمان ناظر است و می بیند، انتخابات شمارا دید؛ اعتکاف شمارا امام زمان دید؛ تلاش شما جوان ها را برای آذین بندی نیمه شعبان، امام زمان دید؛ حضور شما زن و مرد را در میدان های گوناگون امام زمان دیده است و می بیند، حرکت دولتمردان ما را در میدان های مختلف امام زمان می بیند و امام زمان از هرچه که نشانه ی مسلمانی و نشانه ی عزم راسخ ایمانی در آن هست و ازما سر می زند، خرسند می شود، اگر خدای ناکرده عکس این عمل بکنیم امام زمان را ناخرسند می کنیم ببینیدچه عامل بزرگی است.»( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان،۲۹/۶/۱۳۸۴) اما در باره دلیل بر اینکه امام زمان(عج) بر اعمال ما آگاهی و نظارت دارد می توان به این آیه کریمه قرآن استناد کرد که خداوند فرمود:(وَقُلِ اعْمَلُواْ فَسَیَرَی اللهُ عَمَلَکُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمومِنُونَ) (توبه:۱۰۵)؛ «بگو عمل کنید، خداوند و فرستادة او و مومنان اعمال شما را می‌بینند» درباره این آیه شریفه، روایات بسیاری نقل شده و شاید به حد تواتر برسد(مکاترم شیرازی ج ۸ ص ۱۲۵) که علاوه بر خداوند متعال، پیامبر اکرم (ص) و امامان (ع) از اعمال همة امت آگاه می‌شوند. در باب «عرضه اعمال» کتاب اصول کافی روایات متعددی در ذیل همین آیه شریفه ذکر شده است که مراد از «مومنون»، ائمه اطهار (ع) هستند، از جمله این روایت: شخصی خدمت امام رضا (ع) آمد و عرض کرد: برای من و خانواده‌ام دعا کنید. امام (ع) فرمودند: «مگر دعا نمی‌کنم؛ وَاللهِ إنَّ أعمالَکُم لَتَعرضُ علَیَّ فی کلِّ یَوم وَ لَیلَة؛ به خدا سوگند، اعمال شما هر شب و روز بر من عرضه می‌شود.» راوی می‌گوید: این سخن بر من گران آمد، امام علیه السلام متوجه شد و به من فرمود: «أمَا تَقرَأُ کِتابَ اللهِ عزَّوجلَّ: (وَ قُل اعْمَلُوا فَسَیَرَی اللهُ عَمَلَکُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْموْمِنُونَ)، و هُوَ وَاللهِ علیُّ بنَ أبی‌طالِب؛ (کلینی ۱۴۰۷ ج ۱ ص ۱۷۱) آیا کتاب خداوند عزوجل را نمی‌خوانی که می‌فرماید: عمل کنید خدا و پیامبرش و مومنان، عمل شما را می‌بینند. به خدا سوگند! منظور از مومنان علی بن ابی‌طالب (و امامان دیگر از فرزندان او) هستند» امام صادق (ع) نیز می‌فرماید: «إنَّ الدُّنیا لَتَمَثَّلَ لِلإمامِ مِثل فَلقَةِ الجَوز فَلایَعزُبُ عَنهُ شَیءٌ...؛ (شیخ مفید ۱۴۱۳ ص ۲۳) دنیا (آسمان و زمین) در نزد امام چون پاره گردویی حاضر و نمایان است و چیزی از او پوشیده نیست.

۶. امید واری و انتظارکشیدن

یکی از عوامل حرکت و تلاش برای آماده سازی زمینه ظهور مهدی موعود(عج) امید به آینده درخشانی است که قرار است منجی عالم بیاید و جهان را پر از عدل و دادنماید، حضرت علی علیه‌السّلام می‌فرمایند: «از رحمت خداوند مایوس نباشید؛ زیرا محبوب‌ترین کارها نزد خداوند عزوجل انتظار فرج است» (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۵۳ ص ۱۲۳). امام صادق(ع) نیزدر این باره می فرماید: «هر کس دوست دارد که از یاران حضرت قائم به شمار آید باید چشم به راه او باشد ...» (ابن ابی زینب ۱۳۹۷، ص ۲۷; صافی گلپایگانی،۱۴۱۹ ص ۴۹۸). حضرت حجت(عج) نیز در توقیعشان به شیخ مفید ره) فرمودند: «اگر شیعیان ما که خداوند آنها را در طاعتشان یاری دهد، در وفای پیمانی که از ایشان گرفته شده است، مصمم و یکدل باشند، نعمت لقای ما از آنان به تاخیر نمی‌افتد و سعادت دیدار ما برای آنها با معرفت کامل و راستین نسبت به ما تعجیل می‌گردد» (مجلسی ۱۴۰۳، ج ۵۳ ص ۱۷۷).

مقام معظم رهبری نیز در اهمیت این مسئله فرمودند: «چند خصوصیت در این اعتقاد به مهدویت هست که این خصوصیت در حکم خون در کالبد و در حکم روح در جسم است یکی امید است» (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۹/۹/۱۳۷۶) ایشان در باره تلاش دشمنان بر ناامید کردن مردم نیز فرمودند: «گاهی اوقات دست های قلدر و قدرتمند، ملت های ضعیف را به جایی می رسانند که امیدشان را ازدست می دهند وقتی امید را از دست دادند دیگر هیچ اقدام نمی کنند می گویند چه فایده ای دارد؟ ما که دیگر کار از کارمان گذشته است، با چه کسی در بیفتیم؟ چه اقدامی بکنیم؟ برای چه تلاش بکنیم؟ ما که دیگر نمی توانیم. اعتقاد به مهدویت، به وجود مقدس مهدی موعود(ارواحنا فداه) امید رادر دل ها زنده می کند، هیچ وقت انسانی که معتقد به این اصل است نا امید نمی شود، چرا؟ چون می داند یک پایان روشن و حتمی وجود دارد، برو برگرد ندارد، سعی می کند که خودش را به آن برساند.»( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۵/۹/۱۳۷۶) اما رهبر فرزانه در باره نقش امیدواری منتظران در خنثی کردن توطئه دشمنان نیزفرمودند: «این عید(ولادت امام زمان) مایه امید ودرست نقطه مقابل آن، فضای یاس آلودی است که استکبار می خواهد در مقابل چشم مستضعفان عالم به وجود بیاورد... ملت ها اگر امیدوار باشند و امیدوار بمانند حربه استکبار چندان کارگر نیست.»( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۳۰/۱۱/۱۳۷۰)

۷.نترسیدن از دشمنان

نترسیدن از دشمنان و مرعوب نشدن از دیگر رسالت ها و وظایف مهم منتظران مهدی موعود(عج) است، رهبرانقلاب در باره این رسالت منتظران فرمودند: «ملتی که به خدا معتقد است و مومن است و به آینده امیدوار است و با پرده نشینان غیب در ارتباط است؛ ملتی که دردلش خورشید امید به آینده و زندگی و لطف و مدد الهی می درخشد، هرگز تسلیم و مرعوب نمی شود و با این حرف ها(تهدیدات و تشرهای دشمنان) از میدان خارج نمی گردد، این خصوصیت اعتقاد به آن معنویت مهدی (علیه آلاف التحیه و الثناء) است، عقیده به امام زمان(عج) هم در باطن فرد، هم در حرکت اجتماع و هم درحال و آینده، چنین تاثیر عظیمی دارد این راباید قدر دانست.» (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۱۷/۱۰/۱۳۷۴) اگر جامعه منتظر به این وظیفه خویش پایبند باشد زمینه پیروزی و حاکمیت بخشیدن احکام اسلامی و زمینه ظهور حضرت مهدی(عج) فراهم خواهد شدزیرا آن امامی می تواند دشمنان را شکست دهد که یاران شجاع و نترسی داشته باشد. همانگونه که امام خمینی(ره) توانسته است با داشتن چنین یارانی رژیم چند صد ساله طاغوت رادر کشور ایران شکست دهدوحکومت جمهوری اسلامی رابنیانگذاری نماید.

وظایف اجتماعی

۱. فراهم سازی زمینه ظهور

یکی از توطئه های دشمنان ترویج این فکر و عقیده است که امام زمان(عج) می آید و همه کارها را درست می کندآنهامی خواهند بااین شیطنت، جلوی هر حرکت و آماده سازی زمینه ظهوررا بگیرند به تعبیررهبر معظم انقلاب دشمنان با این کارشان می خواهند مردم را ناامید کنند، لذا در مقابل این توطئه آنان فرمودند: «اینکه امام زمان می آیدانجام می دهدیعنی چه؟ امروزتکلیف شماچیست؟ شما امروز باید چه بکنی؟» ( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۵/۹/۱۳۷۶) بعد در باره وظیفه منتظران فرمودند: «شما بایدزمینه را آماده کنی، تا آن بزرگواربتواند بیایدو در آن زمینه آماده اقدام فرماید، از صفر که نمی شودشروع کرد، جامعه ای می تواندپذیرای مهدی موعود ارواحنافداه باشد که در آمادگی و قابلیت باشد» ( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۵/۹/۱۳۷۶) اما در مورد پیامد خطرناک هرگونه سستی و آماده نکردن زمینه ظهوراز سوی منتظران، رهبر انقلاب فرمودند: «چه علتی داشت که بسیاری ازانبیای بزرگ اولی العزم آمدند و نتوانستند دنیا را از بدی هاپاک و پیراسته کنند؟ چون زمینه هاآماده نبود، چرا امیرمومنان علی بن ابی طالب(علیه السلام) در زمان خودش؛ در همان مدت کوتاه حکومت با آن قدرت الهی، با آن علم متّصل به معدن الهی، با آن نیروی اراده، با آن زیبایی ها و درخشندگی هایی که در شخصیت آن بزرگوار وجود داشت و با آن توصیه های پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) در باره او، نتوانست ریشه بدی را بخشکاند؟» (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۵/۹/۱۳۷۶) ایشان در ادامه به دلیل موفق نبودن امیر مومنان علی(علیه السلام) اشاره کرده و فرمودند: «چون زمینه زمینه نا مساعد بود، زمینه را نا مساعد کردن بودند، زمینه را زمینه دنیا طلبی کرده بودند، آن کسانی که در اواخر یا اواسط حکومت علوی مقابل امیر مومنان(علیه السلام) صف آرایی کردند کسانی بودند که زمینه های دینیشان زمینه های مستحکم و مادّه غلیظ متناسب دینی نمود، عدم آمادگی، این طور فاجعه به بار می آورد. آن وقت اگرامام زمان(عج) در یک دنیای بدون آمادگی تشریف بیاورند همان خواهد شد.»( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۵/۹/۱۳۷۶)

اما چگونگی زمینه سازی و آماده بودن مهم است، مقام معظم رهبری در این باره فرمودند: «ما آن وقتی می توانیم حقیقتا منتظربه حساب بیاییم که زمینه را آماده کنیم برای ظهور مهدی موعود(ارواحنا فداه) زمینه باید آماده شودوآن عبارت از عمل کردن به احکام اسلامی و حاکمیت قرآن و اسلام است» (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۲/۸/۱۳۷۹) بنا براین همانگونه که ملت شجاع ایران توانسته اند در حدی با فداکاری و قیام خویش زمینه تحقق حاکمیت بخشی از احکام اسلام رافراهم کنند، دیگر ملت هایی که خود را منتظر ظهور مصلح کل می دانند بایداین رسالت را در جامعه و محیط خویش انجام دهند و با مبارزه با ظلم و جورزمینه تحقق حکومت اسلامی را فراهم نمایند. همانگونه که رهبر انقلاب در این باره فرمودند: «برای پنجه در افکندن با زور گویان خود را آماده کنند... کسی که وقتی کشور اسلامی مورد تهدید دشمن است آماده دفاع از ارزشها و میهن اسلامی و پرچم بر افراشته اسلام است می تواند ادعا کند که اگر امام زمان بیاید، پشت سر آن حضرت در میدان های خطر قدم خواهد گذاشت... کسی که در انتظار آن مصلح بزرگ است باید در خود زمینه های صلاح را آماده سازد و کاری کند که بتواند برای تحقق صلاح بایستد.»(بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۳۰/۸/۷۱)

یکی از عرصه هایی که نیاز به آمادگی منتظران است، آمادگی نظامی و مهیا کردن تسلیحات متناسب برای یاری امام زمان(علیهالسلام) می باشد چنان که در روایتی از امام صادق (علیه السلام) آمده است که فرمود: «هریک از شما بایدبرای خروج قائم(عج) هرچند به اندازه یک تیر، مهیا کند، هرگاه خدای تعالی چنین نیتی از او ببیند، امیدوارم عمرش را طولانی کندتا آن حضرت را درک کند و در زمره یاران و همراهانش قرارگیرد.»(ابن ابی زینب ۱۳۹۷، ص ۱۷۳) وامام کاظم (علیه السلام) در همین باره فرمودند: «هرکس مرکبی را به انتظار امرما نگاه داردوبه سبب آن دشمنان ما را خشمگین سازد در حالی که خودش به ما منسوب باشد، خداوند روزیش را فراخ گرداند به او شرح صدر عطا کند، اورا به آرزویش برساند و در رسیدن به خواسته هایش اورا یاری کند.»(کلینی ۱۴۰۷ ج ۶ ص ۵۳۵ ح ۱) البته در موردآمادگی مطرح شده در اینگونه روایات باید این نکته را مورد توجه قرارداد که ذکر مواردی همچون تیر و مرکب در روایات از باب ذکر تمثیل و بیان لزوم آمادگی رزمی برای یاری منجی عالم می باشد و الا ذکر شمشیر و مرکب در روایات موضوعیت ندارد چون آمادگی در هر زمانی باید متناسب با آن زمان باشد. بنابراین منتظران حضرت حجت باید خود را با سلاح روز مسلح سازند و حال که خداوندبه برکت خون پاک شهیدان نعمت حکومت اسلامی را نصیب ملت ایران کرده است در درجه اول برعهده حکومت اسلامی می باشد که قوای نظامی را در بالاترین آمادگی نظامی قرار دهد تا در صورت ظهور حضرت حجت حق بتوانند دربهترین وجه به یاری آن حضرت بشتابند.

اما رهبر انقلاب در باره رسالت جوانان درزمینه سازی ظهور هم فرمودند: «شما جوانان که در آغاز زندگی و تلاش خود هستید باید سعی کنید تا زمینه را برای آن چنان دورانی آماده کنید دورانی مه در آن ظلم و ستم به هیچ شکنی وجود ندارد، دورانی که در آن، اندیشه و عقول بشر از همیشه فعال ترو هلاق تر و آفریننده تر است، دورانی که ملت ها با یکدیگر نمی جنگند، دست های جنگ افروز عالم همان هایی که جنگ های منطقه ای و جهانی را در گذشته به راه انداختند و می اندازند دیگر نمی توانند جنگی به راه بیندازند، در مقیاس عالم، صلح و امنیت کامل هست، باید برای آن دوران تلاش کرد، قبل از دوران مهدی موعود، آسایش وراحت طلبی و عافیت نیست.» (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۹/۹/۱۳۷۶)

۲. تلاش برای اصلاح جامعه

یکی از رسالت های مهم منتظران مهدی موعود(عج)، تلاش برای اصلاح جامعه می باشد زیرا این عمل به تعبیر مقام معظم رهبری سبب نزدیک تر شدن ظهور منجی عالم بشیرت می شود(بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۲/۸/۱۳۷۹) همانگونه که به فرموده ایشان، تلاش در اصلاح خویش، باعث نزدیک ترشدن آن آینده درخشان خواهد شد. ( بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۲۲/۸/۱۳۷۹) امایکی از عوامل دستیابی به اصلاح جامعه، ترویج و نهادینه کردن احساس مسئولیت اجتماعی در افراد می باشدزیرا در چنین صورتی نظارت اجتماعی رشد می کند و افراد با احساس مسولیت نسبت به رفتارهمدیگر ورفتار حکومتیان، مانع هرگونه فساد، خلاف و ستم خواهند شداز همین رو خداوندبه همه مومنان و مسلمانان سفارش کرده است که اگر به دنبال جامعه ای خوشبخت و رستگار می باشندباید روحیه دعوت به خیر و صلاح و جلوگیری از کارهای زشت را درجامعه را زنده کنند. (بعضهم یامرون بالمعروف...) وگرنه به تعبیر امیر مومنان علی(علیه السلام) بی توجهی به این مسئولیت اجتماعی یعنی ترک فریضه امر به معروف و نهی از منکر سبب مسلط شدن فاسدان برجامعه خواهد شد(ابن بابویه ۱۴۱۳، ج ۴ ص ۱۹۱) و چنین جامعه ای شایستگی پذیرش مصلح کل را نخواهد داشت.

۳.پژوهش عالمانه

به تعبیر مقام معظم رهبری یکی از خطرات بزرگی که مهدویت را مورد تهدید قرار می دهدکارهای عامیانه و جاهلانه و دور از معرفت و غیر متکی به سند و مدرک است زیرا این نوع کارها زمینه را برای مدعیان دروغین فراهم می کند و مردم را از حالت انتظارحقیقی دورمی کند(بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۱۸/۴/۱۳۹۰) از همین رو ضرورت دارد تادر باره مسئله مهدویت کارعالمانه، قوی، متکی، به مدرک و سند بوسیله اهل فن و آگاه انجام گیرد...این بخش از کار هرچه ممکن است بیشتر باید جدی گرفت تا راه ان شاءالله برای مردم باز شود، هر چه دلها با مقوله ی مهدویت آشنا شود و انس پیداکند و حضور آن بزرگواربرای ما مردمی که دردوران غیبت هستیم، محسوس تر شود و بیشتر حس کنیم و رابطه بیشترداشته باشیم این برای دنیای ما و برای پیشرفت ما به سمت آن اهداف بهتر خواند بود. (بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۱۸/۴/۱۳۹۰) بنابراین آن اندیشمندانی که منتظر ظهور مهدی موعود(عج) هستند برای حراست از جامعه منتظردر مقابل شبهات دیگر اندیشان و دشمنان، باید پژوهش های دقیقی را در دستور کارپژوهشی خود قراردهند.

۴. دعا برای تعجیل فرج

یکی از رسالت های کسی که هر لحظه انتظار می کشد تا منجی عالم بیاید و دنیا را پر از عدل وداد کند، دعا و خواستن از خداست که هر چه زودترآن امام عدالت گستر را برساند چون چنین فردی باور دارد که تا خدا مصلحت نداندآن مهدی موعود نخواهد آمد، مقام معظم رهبری در باره این خصوصیت منتظران فرمودند: «آن مردمی که می نشینندراز دو نیازمی کنند؛ دعای ندبه را با توجه می خوانند و زیارت آل یاسین را زمرمه می کنند و می نالند می فهمند چه می گویند» ((بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۱۷/۱۰/۷۴).در روایات نیز در باره دعا برای تعجیل فرج تاکید شده است، همانگونه که در توقیع امام زمان(عج) به جناب اسحاق بن یعقوب توصیه شده است که برای تعجیل فرج، زیاد دعا کنید(ابن بابویه ۱۳۹۵ ج ۲ ص ۳۶۱) ودر روایتی از امام حسن عسکری(ع) نیز، در باره فایده دعا برای تعجیل فرج امام غایب آمده است، به خدا سوگند که او غیبتی سخت می کند در آن غیبت، از هلاکت نجات نمی یابد مگر کسی که خدای عزّوجل اورا بر قول به امامت آن حضرت ثابت بدارد و اورا در عصر غیبت بر دعای به تعجیل فرج او موفق بدارد. (مجلسی ۱۴۰۳ ج ۹۸ ص ۱۵۸) البته همانگونه که قبلا بیان شد انسان منتظر نباید فقط به دعا اکتفاکند بلکه بایدعلاوه بر دعا در تحقق اوامرالهی تلاش کند. مقام معظم رهبری نیز در باره ارزش و ثمره دعا و توسل به مهدی موعود(عج) فرمودند: «من توصیه می کنم که این توسلات را...هرچه با کیفیت تر ادامه دهند و توجهات و الطاف آن بزرگوار را به سمت خود جلب کنند... ومردم با توجه و توسل به او ان شاء الله راه رشد و هدایت و فتح و پیروزی را به دست خواهند آورد.» ((بیانات در دیدار اقشارمختلف مردم به مناسبت نیمه شعبان، ۱۷/۱۰/۱۳۷۴)

نتیجه

از پژوهش انجام شده می توان به نتایج ذیل اشاره نمود:

۱. بر اساس وعده حتمی الهی، حاکمیت حکومت مهدی موعود(عج) به وقوع می پیوندد و آن منجی نجات بخش پرجم حکومت جهانی عدالت گستر را در تمام عالم به اهتزاز در می آورد.
۲. انتظارفقط نشستن و اشک ریختن نیست؛ انتظار به معنای این است که ما بایدخودرا از تمام جهات اخلاقی و رفتاری برای سربازی امام زمان(عج) آماده کنیم.
۳. بر اساس نظر مقام معظم رهبری که بر گرفته از آموزه های دینی است، مهدی موعود(عج) زمانی ظهور خواهد کرد که منتظران واقعی مهدی موعود(عج) علاوه بر وظایف فردی به وظایف اجتماعی خویش عمل نمایند. اما مهم ترین وظایف فردی از دیدگاه رهبر فرزانه انقلاب عبارت است: ۱.کسب معرفت ۲.آمادگی اخلاقی ومعنوی ۳.پرهیز از دنیاگرایی ۴. توسل و ارتباط معنودی با امام زمان(عج) ۵. ارتقای باور به حضور ونظارت امام زمان(عج) ۶.نترسیدن از دشمنان ۷. امیدواری ومنتظر بودن. اما مهم ترین وظایف اجتماعی عبارت است از: ۱. فراهم سازی زمینه ظهور امام زمان(عج) ۲. تلاش برای اصلاح جامعه ۳. پژوهش عالمانه در مباحث مهدویت و پاسخ به شبهات ۴. دعا برای تعجیل فرج امام زمان(عج)

منابع

قرآن

(۱) مفید محمد بن محمد،۱۴۱۳ ق، الاختصاص، الموتمر العلمی لالفیه الشیخ المفید، قم.
(۲) فقیه ایمانی، مهدی، ۱۴۰۲ ق، الإمام المهدی عند أهل السنة، نشر مکتبة أمیر المؤمنین(علیه السلام)، اصفهان.
(۳) سبحانی، جعفر،۱۴۱۱ ق، الهیات و معارف اسلامی، نشر المرکز العالمی للدراسات الإسلامیة، قم.
(۴) مجلسی، محمد باقر ۱۴۰۳ ق، بحارالأنوار، ، نشر دار احیاء التراث العربی، لبنان.
(۵) زبیدی، محب الدین ۱۴۱۴ ق، تاج العروس، ، نشر دارالفکر، لبنان.
(۶) ابن خلدون، عبد الرحمن ۱۴۱۷ ق، تاریخ ابن خلدون، نشر دارالفکر، لبنان.
(۷) صدر، محمد ۱۴۰۲ ق، تاریخ الغیبة الکبری، نشر دار التعارف للمطبوعات، لبنان.
(۸) جان ناس، مترجم علی اصغر حکمت ۱۳۷۰ ش، تاریخ جامع ادیان، نشر انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، تهران.
(۹) مصطفوی حسن ۱۳۷۴ ش، التحقیق فی کلمات القرآن، وزارت ارشاد، تهران.
(۱۰) ناصر مکارم شیرازی و همکاران ۱۳۷۴ ش، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
(۱۱) ابن ابی الفرّاس ۱۴۱۰ ق، تنبیه الخواطرو نُزهَةُ النَّواظِر (مجموعه ورّام)، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
(۱۲) سایت مقام معظم رهبری، KHAMENEI.IR
(۱۳) ابن ابوالحدید، عزالدین، عبدالحمید ۱۳۸۳ ش، شرح نهج البلاغه، نشر داراحیاء التراث العربی، لبنان.
(۱۴) ابن عربی، محی الدین ۱۴۰۵ ق، الفتوحات المکیة، نشر المکتبة العربیة، مصر.
(۱۵) ، معین، محمد ۱۳۷۱ ش، فرهنگ فارسی، انتشارات امیرکبیر، تهران.
(۱۶) کلینی، محمد بن یعقوب ۱۴۰۷ ق، الکافی، دارالکتب الاسلامیه تهران.
(۱۷) ابن ابی زینب، محمدبن ابراهیم ۱۳۹۷ ق، ا لغیبة، نشر مکتبة الصدوق، تهران.
(۱۸) کتاب مقدس،۱۳۸۰ ش، انتشارات اساطیر، تهران.
(۱۹) اربلی، علی بن عیسی ۱۴۰۱ ق، کشف الغمه فی مَعْرِفَةِ الأئمّة، نشر دار الکتب، بیروت.
(۲۰) صدوق، محمد بن علی ۱۳۶۳ ش، کمال الدین وتمام النعمة، نشر انتشارات نشر اسلامی، قم.
(۲۱) موسوی اصفهانی ۱۳۷۴ ش، مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم، محمدتقی، مترجم، حائری قزوینی، انتشارات بدر.
(۲۲) صافی گلپایگانی، لطف اللّه ۱۴۱۹ ق، منتخب الأثر فی الامام الثّانی عَشَر(عج) موسسه السیده المعصومه(سلام الله علیها) قم.
(۲۳) صدوق، محمد بن علی ۱۴۰۵ ق، من لا یحضره الفقیه، نشر دارالأضواء، لبنان.
(۲۴) حرانی، ابن تیمیّه ۱۴۲۰ ق، منهاج السنة النّبویه، احمد بن عبدالحلیم، نشر دار الکتب، لبنان.
(۲۵) ، فقیه ایمانی، مهدی ۱۴۰۱ ق، موسوعة الإمام المهدی، مکتبة امیر المؤمنین، اصفهان.
(۲۶) البستوی، عبدالعلیم ۱۴۲۰ ق، المهدی المنتظر علیه السلام فی ضوء الأحادیث والآثار الصحیحة ، نشر دار ابن حزم، عربستان.
(۲۷) حر عاملی، محمّد ۱۴۲۰ ق، وسائل الشیعة، نشر مکتبة الإسلامیة، تهران.
(۲۸) صدر، محمد ۱۴۰۳ ق، الیوم الموعود بین الفکر المادی والدین، شر دار التعارف للمطبوعات، لبنان.