دختران مسیر حق را با الگوی حضرت معصومه(س) می‌سازند

به گزارش خبرگزاری حوزه از اصفهان، حضرت فاطمه معصومه(س) در اول ذی‌القعدة سال ۱۷۳ هجری قمری در مدینه منوره دیده به جهان گشودند.

ایشان در دامان پدری بزرگوار، امام کاظم(ع)، و مادری پرهیزکار پرورش یافتند. پس از شهادت امام کاظم(ع) در سال ۱۸۳ ه.ق، تحت سرپرستی برادر بزرگوارشان، امام رضا(ع)، قرار گرفتند و علوم اسلامی را از محضر ایشان فراگرفتند. منابع تاریخی، ایشان را بانویی عالمه، فاضله و حدیث‌شناس توصیف کرده‌اند که راوی احادیث بسیاری از پدر و برادر بزرگوارشان هستند.

پس از آنکه مأمون عباسی امام رضا(ع) را در سال ۲۰۰ ه.ق به اجبار به خراسان برد، حضرت معصومه(س) یک سال بعد، در سال ۲۰۱ ه.ق، به قصد دیدار برادر عازم ایران شدند.

کاروان ایشان هنگام ورود به شهر ساوه، مورد حمله دشمنان اهل بیت قرار گرفت. بر اساس منابع معتبر تاریخی مانند "تاریخ قم" اثر حسن بن محمد قمی، در این حمله بسیاری از همراهان ایشان به شهادت رسیدند و حضرت معصومه(س) نیز بیمار شدند.

موسی بن خزرج اشعری، از بزرگان قم، با خبر شدن از ورود کاروان، به استقبال ایشان شتافت و با احترام فراوان، حضرت را به منزل خود در محله «میدان میر» قم آورد. ایشان ۱۷ روز در این خانه به عبادت و راز و نیاز پرداختند.

سرانجام ایشان در دهم ربیع‌الثانی سال ۲۰۱ هجری قمری (و به روایتی دیگر در ۱۲ ربیع‌الثانی) در سن ۲۸ سالگی در قم رحلت فرمودند. محل تدفین ایشان، که امروزه در محله «میدان میر» قم واقع است، به دستور امام رضا(ع) و به دست موسی بن خزرج، به خاک سپرده شد.

الگویی برای زنان مسلمان

حضرت معصومه(س) در عصری زندگی می‌کردند که جامعه اسلامی شاهد تحولات فکری و سیاسی گسترده‌ای بود. ایشان با برخورداری از دانش عمیق دینی و اخلاق والا، الگویی کامل برای زنان مسلمان در عرصه‌های علم‌آموزی، عبادت، صبر در مصائب و پایبندی به ارزش‌های خانوادگی ارائه دادند.

مریم جبلی مدیر مدرسه علمیه خواهران نائین در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اصفهان اظهار داشت: حضرت معصومه(س) با رفتار، تواضع، علم و زیّ زاهدانه‌اش، چهره‌ای از زن شیعه را نمایش داده که هم دانشمند است، هم عفیف و ولایی و هم دارای اثرگذاری اجتماعی که در روایات لقب "عالمه غیر معلمه" برای ایشان ذکر شده، دانشمندی که بدون معلم می‌آموزد (بحارالانوار، ج ۱۰۲، ص ۲۶۵) و این تعبیر مقام الهامی و الهی علم را به ایشان نسبت می‌دهد که در عرف شیعی برای بانوان خاصی مثل حضرت زهرا(س) وحضرت زینب(س) نیز به‌کار رفته است.

جبلی، از مهم‌ترین ابعاد اخلاقی حضرت معصومه(س) را عشق و تبعیت خالصانه از ولایت دانست و تأکید کرد: هجرت ایشان از مدینه به سوی مرو برای دیدار برادر در شرایط سیاسی و اجتماعی سخت، نشانه‌ای از عمق محبت خانوادگی، فداکاری و وظیفه‌ شناسی ایشان نسبت به امام زمان خویش بود، این حرکت، یک هجرت صرف خانوادگی نبود، بلکه یک موضع‌گیری اخلاقی و سیاسی در حمایت از امامت به شمار می‌رفت.

هجرت ایشان به قم و تدفین در این شهر، نقطه عطفی در تاریخ تشیع ایران بود. قم که پیش از این نیز به دلیل حضور خاندان اشعری، گرایش‌های شیعی داشت، با وجود مرقد مطهر ایشان به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های علمی و مذهبی شیعه در جهان تبدیل شد. این حرم، به عنوان کانونی برای نشر معارف اهل بیت(ع) و مقابله با جریان‌های انحرافی عمل کرد.

دختران در اسلام از ابتدا به عنوان افرادی با ارزش ذاتی و حقوق متعهد شناخته شده‌اند، نه به عنوان مالک یا وسیله، بلکه به عنوان انسان‌هایی با روحیه، هوش و توانایی‌های خاص؛ پیامبر اکرم(ص) فرمودند که مَنْ أَحَبَّ أَنْ یُعْظَمَ فَلْیُعْظِمِ الْمَرْأَةَ و این پیام به وضوح نشان داد که احترام به زن و دختر، بخشی از احترام به خود انسان است؛ این نگرش در برابر فرهنگ جاهلی که دختران را مایه ناامیدی و ناپسند می‌دانست، بسیار متفاوت بود و اسلام با تأکید بر اینکه دختران هم می‌توانند به جایگاه عالی برسند، راه را برای آنها باز کرد.

حضرت فاطمه زهرا(س) به عنوان نخستین دختر اسلام، الگوی کاملی از ایمان، صبر، ایثار و اخلاق بودند. ایشان نه تنها مادر امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بودند، بلکه نمادی از زنی بودند که در عین حفظ حیا و کرامت، به خانواده و جامعه خدمت می‌کردند؛ این الگوی اولیه، دختران را به سمت ارزش‌اما در بحران کربلا، حضرت زینب(س) نشان دادند که دختران می‌توانند در شرایط سخت‌ترین، به عنوان رهبر، خطیب و دفاع‌کننده حق، حضور داشته باشند. فصاحت ایشان در حضور مأمون، ترسیم نقشه‌های سیاسی، و دفاع از حق امام حسین(ع) در میان قوم، نشان داد که دختران نه تنها می‌توانند عالم باشند، بلکه می‌توانند در برابر ظلم، صدای حق را بلند کنند.

ولادت حضرت فاطمه معصومه(س) در اول ذی‌القعده، به عنوان نقطه عطفی در تاریخ، به ما یادآوری می‌کند که دختران می‌توانند در عین حفظ کرامت، به جایگاه عالی علم و فرهنگ برسند؛ این روز، فرصتی است برای بازخوانی سیره اسلامی، تقویت اعتماد به نفس دختران، و ترویج فرهنگی که دختران را به عنوان مشارکت‌کننده فعال در جامعه، نه به عنوان مسکوت یا محدود، ببیند. دختران امروز، با داشتن دانش، ایمان و شجاعت، می‌توانند همچون این بانوان بزرگ، نوری در تاریخ جامعه بسازند.های اسلامی دعوت می‌کرد.

گزارش از حدیثه وهابی