به گزارش خبرگزاری حوزه، در شرایطی که در فضای غبارآلود این روزها و شبها، رسانه دشمن از ابهام موجود تغذیه کرده و اهداف خود را در بستر جنگ نرم پیگیری میکند، آنچه مسلم است این که ما باید با توضیح و تبیین دقیق مسائل و رفع ابهام، به خلع سلاح بخشی از ابزار تأثیرگذار دشمن در فرآیند جنگ شناختی اهتمام بورزیم.
اهمیت روایتسازی با رسانه تأثیرگذار
در جنگ نرم، روایتسازی با چاشنی جذابیت و اثرگذاری رسانه، ابزار قدرتمندی در راستای شکلدهی به ادراکات، باورها و رفتارها محسوب میشود به ویژه وقتی سخن از افکار عمومی به میان میآید و در جهتدهی به این مساله بر اهمیت و ضرورت مخاطب شناسی در هیاهوی امروز رسانههای مدرن تأکید میشود.
در بحث مخاطبشناسی هم البته باید به طور جدی بر مساله اقناع متمرکز شد.
اقناع مخاطب در جنگ شناختی
نرجس شکرزاده، پژوهشگر حوزه علمیه خواهران در همین رابطه معتقد است: طبعاً هدف اقناع در اینجا، تلاش در جهت تغییر نگرش، برانگیختن احساس و یا تحریک رفتار است، ضمن آن که نمی توان از ظرفیت بحثی به نام انتخاب زاویه روایت مناسب غافل شد.
وی افزود: در راستای طراحی و تولید پیام اقناعی، ساخت محتواهایی مدنظر است که ذهن را فعال کنند و نه منفعل. از سوی دیگر توجه داشت که اقناع مخاطب در جنگ شناختی یک فرآیند پویاست و لذا نوع فعالیتها باید به گونهای باشد که اقناع تبدیل به نفوذ پایدار ذهنی شود، نه این که صرفاً تأثیر لحظهای داشته باشد.
فرم و محتوا در خدمت ایجاد جذابیت مناسب
شکرزاده ادامه داد: البته مسلم است که ساخت روایت در عین آن که باید زمینهساز اقناع مخاطب شود، می بایست ضمن داشتن اعتبار لازم، واجد عنصر جذابیت هم باشد و این سخن یعنی گره خوردن فرم و محتوا در این باره تا ثمره تلاشها در این باره در نهایت منتج به خروجی مطلوب شود، به ویژه در بحران هایی مثل فتنه های ۱۴۰۱ و همین قضایای اخیر کشور که توجه به اقناع مخاطب با کار قوی و حرفهای رسانهای امر بسیار مهم و لازمی است.
تجربه جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و روایت رسانهای
وی خاطرنشان کرد: تجربه جنگ دوازده روزه ثابت کرد که ما چقدر نیازمند رفتار هوشمندانه و در عین حال هنرمندانه در امر روایت رسانهای هستیم و ای کاش در همین راستا زمینهها و مقدمات لازم به منظور توفیق در نبرد روایتها را فراتر از شعارهای مرسوم فراهم آوریم تا در وقت معرکه در مواجهه با دشمن، سردرگم و منفعل نباشیم.
پژوهشگر حوزه علمیه خواهران همچنین گفت: در جنگ شناختی و ادراکی، رقابت بر سر نوع پرداخت به روایتها با شدّت و حدّت بالایی در جریان است و در این میان برای آن که روایت خود را به عنوان روایت غالب معرفی کرده و آن را جا بیندازیم، نیازمند توجه به برخی نکات ریز و درشت است که از آن جمله، بحث مخاطب شناسی است و این که بدانیم با قدرت برتر روایی در سایه شناخت دقیق مخاطب و ذائقه شناسی اوست که می توانیم در جنگ نرم رسانهای سربلند و موفق باشیم.
وی یادآور شد: از دیگر سو و ناظر به این که اساساً یکی از ایرادات جدی در سپهر رسانهای کشور بحث کاهش مرجعیت و نفوذ رسانه هاست، لاجرم باید بر این مسأله تأکید کرد که بهره مندی از قدرت و قوت رسانهای موجب میگردد تا حدی ضعف اعتبار و استناد رسانهای در زمانهی کنونی جبران گردد که اگر به این اصل توجه شود ما در قضایایی مثل اعتراضات و اغتشاشات با مشکل حادّی روبرو نخواهیم بود.
چرا روایت اول مهم و کلیدی است؟
حجت الاسلام حبیب بابایی، فعال فرهنگی و رسانهای در پاسخ به این سوال که برای پاسخ به سوالات و شبهات افراد جامعه، چرا روایتگری اهمیت بسزایی دارد، گفت: ما بارها با این عبارت پرتکرار و البته مهم مواجه بودهایم که "اگر روایت نکنید، روایت خواهید شد"، طبعاً وجه مهمی از الزامات تولید روایت قوی و جریان ساز، به این مساله گره میخورد که در روایتها باید اولین بود و در عین حال در ارایه معنا، حفظ و تثبیت آن، حرفه ای و اثرگذار و این سخن، ترجمانِ قدرت برتر روایی در عصر رسانههاست.
وی افزود: از سوی دیگر اینکه چگونه و از چه زاویهای قصد ارایه روایت داریم و این که به چه نحو به دنبال اطلاعرسانی مؤثر هستیم و به این طریق می خواهیم با مردم و نسل جوان سخن بگوییم، مساله مهمی است که درک درست الزامات این قضیه به ما در رسیدن به فرمول قدرت برتر روایی کمک شایان توجهی می کند.
روایتگری با رویکرد تقویت همبستگی ملی
وی اضافه کرد: در عین حال باید توجه داشت که فرآیند کلی همین روایتگری میبایست در خدمت آرامش جامعه باشد نه اضطراب، همچنان که معتقدم ثمره این تلاش ها باید منتج به تقویت همبستگی ملی شود و نه دمیدن بر طبل تفرقه و چنددستگی و اینجاست که اگر درست و بهنگام و هوشمندانه رفتار کنیم می توانیم مانع از اضمحلال یا تضعیف قدرت تحلیل مخاطبان در مواجهه با رسانه های مغرض و بعضاً زاویه دار با آرمان های انقلابی ملت شویم.
حجت الاسلام بابایی همچنین گفت: از سوی دیگر، روایت خوب باید در فضایی منتشر شود که بیشترین اثر را دارد، ضمن آن که از این نکته نیز نباید غافل شد که لازمه مقابله مؤثر با جنگ نرم، خلق روایت هوشمندانه است، در عین حال که نباید از اهمیت توجه به اضلاع کار رسانهای یعنی تولید محتوا، مخاطبشناسی و رسانهشناسی غافل شد.
نظر شما