محسن اردستانی، کارگردان مجموعه مستند «ملازمان حرم» در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه استقبال قابل توجه از این مجموعه در فضای مجازی و رسانههای خارجی نشان از اثرگذاری روایت غیرکلیشهای دارد، اظهار کرد: صفحه اختصاصی این مجموعه در اینستاگرام در کمتر از یک سال فعالیت به بیش از صد هزار مخاطب دست یافته و آثار آن به صورت خودجوش به زبانهای عربی و اردو ترجمه و بازنشر میشود. این استقبال حاکی از آن است که مخاطب، روایت صادقانه و انسانی را میپسندد.
وی دلیل این موفقیت را در اجتناب از قالبهای تکراری دانست و افزود: من به شخصه با تولید برنامههای استودیویی در این حوزه مخالفم، چرا که فضای استودیو اصالت و صمیمیت لازم را از بین میبرد. رویکرد ما در «ملازمان حرم» این است که به درون خانههای شهدا یا کنار مزارشان میرویم و گفتگویی طبیعی و خودمانی شکل میدهیم. مجری برنامه هم بیشتر نقش یک دوست دلسوز را بازی میکند تا یک گوینده حرفهای. هیچ الزام و دستوری برای ایجاد فضای اشک و آه وجود ندارد و در بسیاری از قسمتها، صحنههای سرشار از شادی و طنز نیز روایت میشود.
اردستانی با اشاره به محتوای این مجموعه توضیح داد: «ملازمان حرم» در اصل روایتی زنانه از رخدادهای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس ارائه میدهد. تمرکز اصلی ما معطوف به وقایع تاریخی به شیوهی متعارف نیست، بلکه بر پیوندهای عاطفی، نقش زنان و فضای درون خانوادهها متمرکز شدهایم. این برنامه کوشیده تا از نگاه همسران و مادران شهدا، داستان مقاومت و ایثار را روایت کند و دریچهای تازه به روی مخاطب بگشاید.
وی در بخش دیگری از سخنانش به تشریح دوری از کلیشههای رایج پرداخت و گفت: الگوی تکرارشوندهای وجود دارد که شهید را چهرهای قدسی و کاملًا بیعیب نمایش میدهد. اما ما در این مجموعه تلاش کردهایم شهید را در قالب انسانی عادی با تمام ویژگیهای فردیاش معرفی کنیم. به عنوان نمونه، در قسمتی که به زندگی شهید سجاد ادیبی اختصاص داشت، همسرش نقل میکرد که با هم به کنسرت موسیقی میرفتند. این گونه روایتهای صادقانه، تأثیر کار را عمیقتر و باورپذیرتر میکند.
این کارگردان در ادامه با اشاره به تداوم تولید این مجموعه گفت: این برنامه از سال ۱۳۹۱ با محوریت مدافعان حرم آغاز به کار کرد و هماکنون در فصل ششم خود قرار دارد. پخش هفتگی برنامه پنجشنبهها از شبکه افق انجام میشود و جمعهها نیز تکرار آن روی آنتن میرود. برای فصل ششم حدود ۵۲ قسمت برنامهریزی شده که تاکنون دو قسمت آن پخش شده و پنج تا شش قسمت نیز آماده پخش داریم. ضبط قسمتهای جدید کماکان ادامه دارد و تا زمانی که همراهی شبکه و تیم تولید باشد، این مسیر را ادامه خواهیم داد.
وی درباره تأثیر این مجموعه بر جامعه و نسل جوان بیان کرد: ما معتقدیم زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهدا تنها از طریق تکرار تاریخنگاری خشک ممکن نیست، بلکه باید از زبان احساس و با بیانی هنرمندانه استفاده کرد. نسل امروز نیازمند الگوهایی است که بتواند با آنها ارتباط عاطفی برقرار کند. «ملازمان حرم» تلاش کرده تا شهدا را نه به عنوان اسطورههایی دور از دسترس، بلکه به عنوان انسانهایی با احساسات، علایق و زندگیهای واقعی معرفی کند. این نگاه میتواند تأثیر عمیقتری بر باورها و رفتارهای جوانان داشته باشد.
اردستانی در پاسخ به سؤالی درباره انتخاب سوژههای این مجموعه افزود: ما در انتخاب خانوادهها و شهدا به دنبال تنوع هستیم. از شهدای شناخته شده تا کسانی که کمتر نامی از آنها برده شده است. همچنین توجه به جغرافیاهای مختلف و اقوام گوناگون برای ما اهمیت دارد. این تنوع به ما کمک میکند تا تصویر کاملی از جامعه شهیدپرور ایران ارائه دهیم و نشان دهیم که ایثار و شهادت مختص منطقه یا قشر خاصی نیست، بلکه در سراسر این سرزمین و میان همه اقشار جاری است.
کارگردان «ملازمان حرم» درباره نوآوریهای فنی در تولید این مجموعه گفت: علیرغم حفظ اصول اصلی تولید، همواره به دنبال بهکارگیری تکنیکهای جدید هستیم. در برخی قسمتها از تکنولوژیهایی مانند هوش مصنوعی برای بازسازی برخی صحنهها یا تصاویر استفاده کردهایم. همچنین در تدوین و صداگذاری نوآوریهایی داشتهایم تا اثر برای مخاطب امروز جذابتر باشد. ما معتقدیم محتوای ارزشمند باید در قالب مدرن و جذاب ارائه شود تا بتواند با نسل دیجیتال امروز ارتباط برقرار کند.
وی درباره همکاری با نهادهای فرهنگی اظهار کرد: خوشبختانه شبکه افق به عنوان حامی اصلی این پروژه، فضای نسبتاً مناسبی برای خلاقیت و نوآوری در اختیار ما قرار داده است. البته همیشه محدودیتهای مالی و اجرایی وجود دارد، اما تیم تولید با عشق و تعهد کار میکند. حمایت خانوادههای شهدا بزرگترین سرمایه معنوی ماست که انگیزه ادامه کار را در ما زنده نگه میدارد. امیدواریم سایر نهادهای فرهنگی نیز از این گونه تولیدات حمایت بیشتری کنند.
اردستانی در ادامه درباره آینده این مجموعه بیان کرد: برنامههای زیادی برای توسعه «ملازمان حرم» در نظر داریم. علاوه بر ادامه تولید فصلهای جدید، در حال تهیه محتوا برای پلتفرمهای مختلف دیجیتال هستیم. همچنین امکان تولید نسخههای بینالمللی با زیرنویس زبانهای مختلف را بررسی میکنیم. معتقدم این روایتها میتواند پیام مقاومت و ایثار را به جهانیان منتقل کند. شرط ادامه کار حفظ کیفیت، اصالت و صمیمیت اثر است که به لطف خدا و همراهی مخاطبان تاکنون توانستهایم آن را حفظ کنیم.
اردستانی در پاسخ به این سوال که چگونه میتوان از تجربه تولید «ملازمان حرم» برای ساخت آثار مشابه بهره برد، گفت: کلید اصلی در شناخت دقیق سوژه و ایجاد فضای اعتماد با خانوادههاست. ما هیچگاه با نگاه صرفاً رسانهای و مصنوعی به سراغ این عزیزان نمیرویم. ابتدا زمان زیادی صرف ایجاد رابطهای صمیمانه و طبیعی میکنیم تا خانوادهها بدانند قصد ما سوءاستفاده یا تحریف واقعیت نیست. این فرآیند زمانبر است اما نتیجهای پایدار و اصیل به همراه دارد.
وی درباره بازخورد خانوادههای شهدا پس از پخش هر قسمت توضیح داد: اغلب خانوادهها پس از دیدن برنامه با ما تماس میگیرند و از این که عزیزشان به شکلی واقعی و انسانی معرفی شده است، ابراز خوشحالی میکنند. برخی حتی میگویند که خودشان نیز جنبههای جدیدی از شخصیت شهید را در خلال این گفتوگوها کشف کردهاند. این بازخوردها برای تیم تولید بسیار ارزشمند است و نشان میدهد در مسیر درستی قدم برمیداریم.
کارگردان مجموعه «ملازمان حرم» درخصوص چالشهای تولید این برنامه در شرایط فعلی جامعه بیان کرد: قطعاً مشکلات مالی و محدودیتهای بودجهای از بزرگترین چالشهاست. اما چالش بزرگتر حفظ اصالت کار در فضایی است که برخی به دنبال تجاریسازی یا سیاسیسازی همه چیز هستند. ما همواره تلاش کردهایم «ملازمان حرم» را از این فضاها دور نگه داریم و تمرکزمان تنها بر روایت صادقانه زندگی شهدا و خانوادههایشان باشد.
وی درباره تأثیر این برنامه بر نسل جوان افزود: نکته جالب توجه استقبال گسترده جوانان از این برنامه است. بسیاری از مخاطبان ما را قشر جوان تشکیل میدهند که شاید کمتر با فضای جنگ و دفاع مقدس آشنا باشند. به نظر میرسد روایت غیرشعارگونه و انسانی از شهدا، برای این نسل جذاب و تأثیرگذار است. ما در فضای مجازی شاهد بحثها و تبادل نظرهای گسترده جوانان درباره قسمتهای مختلف برنامه هستیم.
اردستانی در پایان با اشاره به فلسفه نامگذاری این مجموعه گفت: «ملازمان حرم» به این مفهوم اشاره دارد که خانوادههای شهدا همچون ملازمان و محافظان حریم قدسی شهدا هستند. آنها حاملان اصلی یاد و خاطره عزیزانشاناند و ما تنها راویانی هستیم که صدایشان را به گوش دیگران میرسانیم. این نام انتخاب شد تا نشان دهد محور اصلی، خانوادهها هستند و ما فقط بستری برای شنیده شدن روایتهایشان فراهم میکنیم.
انتهای پیام
نظر شما