حجت الاسلام و المسلمین میثم بابایی، از مبلّغین شهرستان آمل، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به پیشینه تمدنی و علمی درخشان ایران و عوامل عقبماندگی آن در دوران معاصر اظهار داشت: ایران همواره به عنوان قطب علمی و پزشکی در جهان شناخته میشده است، اما در قرنهای نوزدهم و بیستم شاهد فاصله گرفتن این سرزمین از پیشرفتهای جهانی بودیم. بسیاری از پژوهشگران معتقدند استعمار و نفوذ قدرتهای خارجی نقش بسزایی در ایجاد این عقبماندگی داشتهاند. سیاستهای مدون استعمارگران برای تضعیف استقلال ملی، غارت منابع اقتصادی و حذف بسترهای رشد خودجوش، مانع از شکلگیری یک نظام علمی و درمانی مستقل و پویا در ایران شد.
وی افزود: یکی از راهکارهای اصلی استعمار برای تداوم سلطه خود، جلوگیری از رشد علم و دانش در کشورهای تحت سلطه بود. قدرتهای استعماری به خوبی میدانستند که وجود دانشگاههای مستقل و نخبگان آگاه، مانعی برای نفوذ آنهاست. در دوران قاجار و اوایل پهلوی، تأسیس دانشگاههای معتبر با تأخیرهای طولانی مواجه شد. استعمارگران با ترویج این تفکر که «مدرسه عالی باید در غرب باشد»، نخبگان ایرانی را به مهاجرت تشویق کردند و از تأسیس مراکز آموزشی پیشرفته در داخل کشور جلوگیری نمودند. این امر باعث شد ایران برای تأمین نیروی متخصص خود سالها در انحصار کشورهای خارجی باقی بماند.
کارشناس دینی با بیان اینکه در عرصه بهداشت و درمان، سیاست استعمار بر پایه «وابسته کردن» بنا شده بود، تصریح کرد: به جای اینکه زیرساختهای تولید دارو و تجهیزات پزشکی در ایران ایجاد شود، استعمارگران بازار ایران را به عنوان محل مصرف کالاهای تولیدی خود هدف قرار دادند. واردات بیرویه داروهای خارجی و عدم حمایت از تولید داخلی، باعث شد صنایع داروسازی سنتی و مدرن ایران رشد نکنند. این وابستگی نه تنها هزینههای درمان را برای مردم افزایش داد، بلکه در مواقع بحرانی و جنگ، دسترسی به داروهای حیاتی را با مشکل مواجه ساخت.
حجت الاسلام و المسلمین بابایی ابراز داشت: ایران دارای سابقهای درخشان در طب سنتی و دانش پزشکی است، اما با ورود استعمار، تلاشهای سازمانیافتهای برای بیاعتبار کردن این دانش صورت گرفت. پزشکی مدرن غربی اگرچه دارای مزایای بسیاری بود، اما به عنوان ابزاری برای حذف کامل طب سنتی و جایگزینی فرهنگ پزشکی غربی مورد استفاده قرار گرفت. اگرچه تعامل سازنده بین طب سنتی و مدرن میتوانست باعث پیشرفت سلامت عمومی شود، اما رویکرد تحقیرآمیز به میراث علمی بومی باعث شد دانشهای ارزشمند ایرانی نادیده گرفته شوند و کشور از پتانسیلهای داخلی خود در حوزه سلامت محروم شود.
وی خاطرنشان کرد: استخراج منابع اقتصادی ایران توسط شرکتهای خارجی، بهویژه در حوزه نفت، باعث شد بودجههای لازم برای توسعه زیرساختهای اجتماعی از کشور خارج شود. درآمدهای حاصل از منابع ملی به جای اینکه صرف ساخت بیمارستانها، مدرسههای علوم پزشکی و مراکز تحقیقاتی شود، به جیب دولتهای استعمارگر رفت. این فقر مالی مزمن باعث شد دولت ایران نتواند خدمات بهداشتی عمومی گستردهای ارائه دهد و نرخ مرگومیر، بهویژه در میان طبقات محروم، بالاتر از استانداردهای جهانی باقی بماند.
مبلّغ شهرستان آمل در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع آموزش و سواد اشاره کرد و گفت: آموزش و بهداشت دو بال رشد جامعه هستند. استعمارگران با نفوذ در ساختارهای آموزشی، مانع از گسترش سواد در میان عموم مردم شدند. بیسوادی گسترده مستقیماً بر آگاهیهای بهداشتی مردم تأثیر منفی گذاشت. عدم شناخت اصول اولیه بهداشت، نحوه پیشگیری از بیماریها و استفاده درست از داروها، باعث شیوع بیماریهای واگیردار و افزایش آمار مرگومیر شد. مدارسی که توسط استعمارگران تأسیس شد نیز بیشتر با هدف تربیت کارمندان اداری و نه تولید علم، فعالیت میکردند.
حجتالاسلام و المسلمین بابایی اظهار داشت: عقب ماندگی علمی و بهداشتی ایران در دوران معاصر، پدیدهای تصادفی نبود، بلکه نتیجه مستقیم سیاستهای استعماری برای حفظ سلطه و وابستگی بود. با حذف استقلال علمی، تخریب صنایع داروسازی داخلی، غارت منابع مالی لازم برای توسعه و تضعیف آموزش عمومی، استعمارگران مانع از پیشرفت طبیعی ایران شدند.
وی افزود: درک این مکانیسمها برای نسل امروز ضروری است تا اهمیت استقلال علمی، خودکفایی در تولید دارو و تجهیزات پزشکی، و توسعه دانشگاههای بومی بیش از پیش آشکار شود. پیشرفتهای علمی و بهداشتی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گواهی بر این واقعیت است که با رهایی از یوغ استعمار و تکیه بر توان داخلی، میتوان بر این عقبماندگیها غلبه کرد.
نظر شما