احکام مُحرم | چرا امام شهید به روضه‌های خانگی همیشه تأکید داشتند؟

به گزارش خبرگزاری حوزه، همزمان با فرارسیدن ماه محرم‌الحرام، گفت‌وگویی با حجت‌الاسلام والمسلمین وحید پور کارشناس احکام، ترتیب داده‌ایم تا به بررسی احکام عزاداری و آداب سوگواری سالار شهیدان(ع) در این ماه پرفضیلت بپردازیم. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

السلام علی الحسین، و علی بن الحسین، و علی اولاد الحسین، و علی اصحاب الحسین.

عرض سلام، ادب و احترام دارم محضر شما عزیزانی که این برنامه را می‌بینید. امیدواریم که ان‌شاءالله مفید و مؤثر باشد.

در بحث عزاداری حضرت سیدالشهدا، سلام‌الله‌علیه، ما باید از همه زمینه‌ها و ابزارهای پاک، مقدس و بدون پیرایه استفاده کنیم؛ یعنی از فرصت‌ها کمال بهره را ببریم. یکی از این زمینه‌ها، مجالس خانگی است. ما تصور نکنیم که حتماً باید مجالس عزاداری ما، مجالس پرجمعیتی باشد. گاهی دیده می‌شود که مثلاً چند هزار نفر در یک مجلس حضور دارند که بسیار خوب است و نعمت بسیار بزرگی است؛ مخصوصاً اینکه جوان‌های ما شرکت می‌کنند و جذب می‌شوند. در چند سال اخیر نیز مجالس بسیار پرجمعیتی در شهرهای مختلف برگزار می‌شود؛ اما این نباید باعث غفلت ما شود که در اجتماعات کوچک‌تر نیز این مجالس را برگزار کنیم.

کوچک‌ترین اجتماعی که می‌شود در آن مجلسی برگزار کرد، خانه‌های ماست. البته مساجد هم هستند و از قدیم نیز چنین بوده است که در مساجد، غیر از نماز جماعت، مراسمی برگزار شود؛ تفسیر قرآن باشد، بیان احکام باشد، بیان معارف باشد، منبر باشد و در ایام محرم و صفر نیز، به هر صورت، مجالس عزاداری، روضه و منبر در مسجد برپا شود. این هم محیطی نسبتاً کوچک‌تر است؛ اما کوچک‌تر از آن، مجالس خانگی است که سابقه‌ای دیرینه دارد.

قرون متمادی است که مؤمنان و شیعیان در منازل خود روضه برگزار می‌کردند و اکنون نیز این سنت مرسوم است. بعضی‌ها روضه‌های ماهانه داشتند، بعضی‌ها روضه‌های سالانه داشتند و حتی سراغ داریم که برخی، روضه‌های هفتگی داشتند؛ یعنی هر هفته، در یک روز خاص، روضه برگزار می‌کردند. هم خودشان جمع می‌شدند، هم چند نفر از همسایگان، دوستان و گاهی نیز بستگان در آن شرکت می‌کردند.

خاصیت این روضه‌های خانگی چیست؟

چند فایده مهم دارد:

یکی از فواید آن، که فایده‌ای بسیار مهم است، این است که آن فضا معطر به عطر ذکر اهل‌بیت، علیهم‌السلام، می‌شود و این خانه با خانه‌ای که در آن هیچ یاد و ذکری از اهل‌بیت، علیهم‌السلام، نشده باشد، تفاوت پیدا می‌کند.

برای مثال، همان‌گونه که سفارش شده است در خانه‌هایتان قرآن بخوانید؛ «نوّروا بیوتکم بتلاوة القرآن»، یعنی خانه‌های خود را با تلاوت قرآن نورانی کنید. این نورانیت، غیر از نور ظاهری است؛ نورانیتی معنوی ایجاد می‌کند. تنفس در چنین خانه‌ای و زندگی در آن، بسیار متفاوت خواهد بود و قطعاً برکاتی را به دنبال خواهد داشت.

ما سفارش‌هایی نیز از خود ائمه، علیهم‌السلام، داریم که فرمودند: «أتجلسون و تتحدثون؟»؛ آیا دور هم می‌نشینید و از ما سخن می‌گویید؟ سپس فرمودند: «رحم الله من أحیا أمرنا.» این دعای امام صادق، علیه‌السلام، است که فرمودند: هر کس امر ما را زنده کند، مشمول رحمت الهی قرار خواهد گرفت.

این روضه‌های خانگی آثار بسیار زیادی می‌تواند داشته باشد و تأکید بزرگان ما نیز بر همین بوده است. خدای متعال رحمت و رضوان خود را بر روح رهبر شهیدمان، آن عالم عظیم‌الشأن، نازل فرماید.

ایشان هم در سخنان خود همواره بر روضه‌های خانگی تأکید داشتند و هم در عمل به آن پایبند بودند. بعضی‌ها خبر نداشتند که ایشان در اندرونی منزل خود، همیشه روضه‌های خانگی برگزار می‌کردند. در همان جمع هفت، هشت‌نفره، یک منبری می‌آمد، روضه می‌خواند و حضرت آقا به همراه خانواده‌شان دور هم جمع می‌شدند و عملاً به این نکته عمل می‌کردند.

همچنین گفته شده است که «روضه»، از «روضه» به معنای «باغ» و «گلستان» گرفته شده است؛ یعنی مجلس روضه سیدالشهدا، علیه‌السلام، گلستان است، باغستان است و باغی از باغ‌های بهشت است که امیدواریم ان‌شاءالله همه ما از آن بهره‌مند شویم.

والسلام علیکم والرحمة الله.