ابراهیم، فرزند پیامبر (ص)، در چه سنی و به چه علتی از دنیا رفت؟

به گزارش خبرگزاری حوزه، ابراهیم، کوچک‌ترین فرزند پیامبر اسلام (ص)، تنها ۱۶ ماه زندگی کرد، اما تولد، کودکی و مرگش همراه با وقایعی مهم همراه بود.

ابراهیم، فرزند پیامبر اسلام (ص): داستانی از عشق، اندوه و آموزه‌ها

ابراهیم، کوچک‌ترین فرزند رسول خدا (ص)، یکی از چهره‌های برجسته و تأثیرگذار در تاریخ اسلام است، هرچند زندگی کوتاه او فرصتی برای رقم زدن سرنوشت‌های بزرگ فراهم نکرد. داستان تولد، زندگی و مرگ او، نگاهی عمیق‌تر به جنبه‌های انسانی و معنوی پیامبر اسلام (ص) ارائه می‌دهد و مضامین گوناگونی از مهر، صبر، و حکمت الهی را در خود جای داده است.

تولد و مادر ابراهیم

ابراهیم در سال هشتم هجری قمری در مدینه به دنیا آمد. مادر او، ماریه قبطیه بود.

ماریه پس از اسلام آوردن به همسری پیامبر (ص) درآمد و در نخلستانی به نام «مَشْرَبه ام ابراهیم» زندگی می‌کرد. تولد ابراهیم بر پیامبر (ص) بسیار مبارک بود. ایشان او را ابراهیم نامیدند، به یاد پدر بزرگوارشان، حضرت ابراهیم (ع). این نام‌گذاری نشان‌دهنده ارتباط معنوی عمیق پیامبر با پیامبران پیشین است.

هنگامی که ابراهیم به دنیا آمد، قابله مادرش، سلمی، خبر تولد او را به پدرش رساند. پیامبر (ص) از خوشحالی به رسم عقیقه، گوسفندی قربانی کردند و نقره‌ای به وزن موی سر کودک میان نیازمندان توزیع نمودند.

این اعمال به سنت‌های اسلامی بدل شدند و تأکیدی بر اهمیت جشن گرفتن تولد فرزندان و حمایت از نیازمندان دارند.

دوران کودکی

ابراهیم دوران کوتاه کودکی خود را در میان محبت بی‌پایان رسول خدا (ص) سپری کرد. پیامبر (ص) بارها شباهت او به خود را تأیید کرده و با شور و شوق نزد دیگران از این شباهت سخن می‌گفت.

تربیت او در دستان زنی از انصار به نام «ام برده» سپرده شد که از طایفه بنی‌نجار بود. علاقه پیامبر به فرزندش به حدی بود که هر روز برای دیدن او به قبیله بنی‌نجار می‌رفت و حتی خواب نیمروزی خود را کنار او می‌گذراند.

مرگ ابراهیم و واکنش پیامبر (ص)

ابراهیم پس از حدود ۱۶ ماه زندگی، در سال دهم هجری قمری بر اثر بیماری درگذشت. این حادثه برای پیامبر (ص) بسیار دشوار بود. ایشان در سوگ فرزندشان گریستند و فرمودند: «دل می‌سوزد و چشم اشک می‌ریزد، اما سخنی نمی‌گویم که خدا را به خشم آورد. این گریه از سر مهربانی و دلسوزی است.»

این جمله نشان‌دهنده جنبه انسانی پیامبر (ص) و آموزه‌ای برای مسلمانان در مواجهه با مصیبت‌هاست؛ اینکه غم و اندوه طبیعی است، اما باید در چارچوب رضای الهی باشد.

فقیهان با استناد به گریه پیامبر در سوگ ابراهیم، گریه بر اموات را جایز می‌دانند. به گفته صاحب‌جواهر (درگذشت: ۱۲۶۶ق) روایات بسیاری تأیید می‌کند گریه و نوحه برای مرده جایز است؛ از جمله روایاتی که از گریه پیامبر(ص) در سوگ فرزندش ابراهیم حکایت دارد.(جواهرالکلام ج۴، ص۲۶۴-۲۶۵)

پیامبر (ص) به علی (ع) دستور داد تا ابراهیم را غسل دهد و کفن کند. سپس او را در قبرستان بقیع، در کنار عثمان بن مظعون، یکی از یاران نزدیک پیامبر، به خاک سپردند. هنگام دفن، پیامبر دستور داد بر روی قبر آب بپاشند؛ سنتی که بعدها در دفن مسلمانان رواج یافت.

خورشیدگرفتگی و باورهای مردم

هنگام مرگ ابراهیم، خورشید گرفت و مردم تصور کردند این پدیده به سبب وفات فرزند پیامبر (ص) رخ داده است. اما پیامبر (ص) با صراحت این باور را رد کردند و فرمودند: «خورشید و ماه دو نشانه از نشانه‌های خداوند هستند و برای مرگ یا زندگی کسی نمی‌گیرند.»

این سخن، تأکیدی بر توحید و رد خرافات بود و نشان داد که پیامبر (ص) حتی در شرایط سخت سوگواری نیز آموزه‌های الهی را فراموش نمی‌کردند.

مزار ابراهیم

قبر ابراهیم در قبرستان بقیع قرار دارد. بر روی آن گنبدی ساخته شده بود که در دوران حکومت عثمانی مرمت شد. با این حال، در قرن اخیر، این گنبد به دست وهابیان تخریب گردید.