به گزارش خبرگزاری حوزه، کتاب صد و یک مناظره جالب و خواندنی به قلم محمد محمدی اشتهاردی به گردآوری مناظرات مختلف پیرامون مسائل اعتقادی و دینی پرداخته که حوزهنیوز در شمارههای مختلف به انتشار آن خواهد پرداخت.
دکتر تیجانی سماوی میگوید: « اهل سنت انجام نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا را پشت سر هم باطل میدانند و میگویند: هر کدام را در وقت خودش باید خواند، من هم که سنی بودم، بر همین اساس نماز میخواندم و انجام نماز ظهر و عصر و همچنین نماز مغرب و عشاء را پشت سر هم باطل میدانستم.»
هنگامی که وارد نجف اشرف شدم و با راهنمایی دوستم به محضر آیتالله شهید محمدباقر صدر (ره) رسیدم، هنگام ظهر شد. آقای صدر به سوی مسجد روانه شد و من و حاضران نیز به آن مسجد رفتیم و مشغول نماز شدیم.
دیدم آقای صدر بعد از نماز ظهر با فاصلهای اندک، نماز عصر را خواند. من در شرایطی و در مکانی بودم که نمیتوانستم از صف خارج شوم و این نخستین بار بود که نماز عصر را پشت سر نماز ظهر خواندم، ولی در فشار روحی بودم که آیا نماز عصرم درست است؟
دکتر تیجانی: آن روز مهمان شهید صدر (ره) بودم و فرصتی دست داد. در حضور آقای صدر پرسیدم: «آیا روا است که مسلمانی دو نماز واجب را هنگام ضرورت با هم انجام دهد؟»
شهید صدر: «آری، جایز است. انجام دو فریضه نماز ظهر و عصر و همچنین نماز مغرب و عشا پشت سر هم، در همه حالات و بدون ضرورت نیز جایز است.»
پرسیدم: «دلیل شما بر این فتوا چیست؟»
شهید صدر: «زیرا رسول خدا (ص) در مدینه، در غیر سفر و بدون آنکه خوفی در میان باشد، یا باران ببارد، یا ضرورتی اقتضا کند، نماز ظهر و عصر و همچنین نماز مغرب و عشا را پشت سر هم خواندند. این کار به خاطر آن بود که مشقت را از ما بردارد و چنین عملی، بحمدالله، به عقیده ما از طریق امامان اهلبیت (ع) ثابت
است و همچنین نزد شما اهل تسنن نیز از طریق سنت ثابت است.»
من تعجب کردم که چگونه در نزد ما ثابت است، در حالی که تا آن روز آن را نشنیده بودم و هیچکس از اهل تسنن را ندیده بودم که به آن عمل کند. بلکه برعکس میگفتند اگر نماز یک دقیقه قبل از اذان واقع شود باطل است، تا چه رسد به اینکه کسی مثلاً نماز عصر را ساعاتی قبل از وقتش پس از نماز ظهر بخواند یا نماز
عشا را بعد از نماز مغرب انجام دهد. چنین کاری در نزد ما ناآشنا و باطل بود.
آقای صدر از چهرهام دریافت که تعجب کردهام که چگونه انجام نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا پشت سر هم جایز است. هماندم به یکی از طلاب حاضر اشاره کرد. او برخاست و دو جلد کتاب را نزد من آورد. دیدم کتابهای «صحیح مسلم» و «صحیح بخاری» هستند. آقای صدر به آن طلبه دستور داد که مرا به احادیث
مربوط به جمع بین دو فریضه که در آن دو کتاب آمده است، آگاه سازد.
در آن دو کتاب خواندم که رسول خدا (ص) نماز ظهر و عصر و همچنین مغرب و عشا را پشت سر هم، بدون خوف و بارندگی و هرگونه ضرورت دیگر، خواندهاند. در کتاب «صحیح مسلم» یک باب کامل در این خصوص یافتم. همچنان شگفتزده و حیران بودم و در دلم شک راه یافت که شاید این دو کتاب، یعنی «صحیح
مسلم» و «صحیح بخاری»، تحریف شده باشد و دو کتاب اصلی نباشند. در دلم میگفتم وقتی به تونس بازگشتم، در آنجا به این دو کتاب مراجعه کرده و دقیقاً این موضوع را پیگیری خواهم کرد.
در این هنگام شهید صدر از من پرسید: «بعد از این دلیل، اکنون چه رأی داری؟»
گفتم: «شما بر حق هستید و راستگو میباشید.» از آقای صدر تشکر کردم، ولی در دلم قانع نشده بودم تا اینکه به کشور تونس، وطنم، بازگشتم و کتابهای صحیح مسلم و صحیح بخاری و… را از سر فرصت به دست آوردم و دقیقاً مورد بررسی قرار دادم و کاملاً قانع شدم که خواندن نماز ظهر و عصر و همچنین نماز مغرب و
عشا پشت سر هم، بدون هر گونه ضرورت، اشکال ندارد؛ چنانکه پیامبر (ص) چنین کاری انجام داده است.
دیدم امام مسلم در صحیح خود،۱ در باب جمع بین دو نماز در غیر سفر، از ابن عباس نقل میکند که پیامبر (ص) نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا را با هم انجام داد.
همچنین نقل کرده که آن حضرت در مدینه، بین نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا، بدون خوف یا بارندگی جمع کرد؛ از ابن عباس سؤال شد که چرا پیامبر (ص) چنین کرد؟ در پاسخ گفت: «کی لا یَحرِجَ أُمَّتَه» یعنی «تا امتش را به دشواری نیفکنده باشد».۲
و نیز در کتاب «صحیح بخاری» (ج ۱، ص ۱۴۰، باب وقت المغرب) دیدم و خواندم که به نقل ابن عباس، پیامبر (ص) هفت رکعت نماز مغرب و عشا و هشت رکعت نماز ظهر و عصر را پشت سر هم انجام داد.
در کتاب «مسند احمد»۳ و همچنین در آثار امام مالک و کتاب «الموطأ» نیز همین روایت آمده است:
«صَلَی رَسُولُ اللَّهِ (ص) الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِیعاً وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِیعاً فِی غَیْرِ خَوْفٍ وَلَا سَفَرٍ.»۴
یعنی رسول خدا (ص) نماز ظهر و عصر و همچنین نماز مغرب و عشا را در غیر خوف و سفر، پشت سر هم خواند.
نتیجه این که، با وجود روشن بودن مسئله، چرا برخی اهل تسنن، به سبب تعصب، همین مطلب را به عنوان ایراد بزرگ بر تسنن و از سوی شیعه عنوان میکنند؟ غافل از آنکه در کتابهای اصیل خودشان، این حکم ثابت است.
پینوشت:
۱. صحیح مسلم ج ۲، ص ۱۵۱ (باب الجمع بین الصلاتین فی الحضر)
۲ همان مدرک، ص ۱۵۲.
۳.مسند امام احمد حنبل ، ج ۱، ص ۲۲۱
۴. موطا الامام مالک(شرح الحوالک) ج۱، ص ۱۶۱
نظر شما