به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، دکتر اعظم نائبنیا، پژوهشگر این حوزه، در سومین اجلاسیه انتخاب پژوهشگر سال و اختتامیه بیستمین فراخوان آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان که در سالن همایشهای مدرسه علمیه سلیمانیه برگزار شد، به تبیین الزامات و چالشهای پیشروی پژوهش در مجامع علمی حوزوی پرداخت.
وی با اشاره به اینکه حرکت بهسوی آیندهای روشن در عرصه پژوهش نیازمند الزامات مستقیم و غیرمستقیم است، اظهار داشت: یکی از ارکان بنیادین این مسیر، مسئله اساتید است. نمیتوان انتظار پویایی پژوهشی در یک مجموعه علمی داشت، در حالی که ارتباط مؤثر میان کلاس درس و پژوهش برقرار نباشد.
نائبنیا با تأکید بر لزوم حرکت بهسوی «آموزشِ پژوهشمحور» افزود: آنچه میتواند عامل جریانسازی و اثرگذاری واقعی در عرصه علمی باشد، تعامل فعال میان مراکز علمی و اساتید پژوهشمحور است؛ از اینرو، مجامع علمی باید از رویکردهای سنتی فاصله گرفته و به سمت تقویت حضور و نقشآفرینی اساتید پژوهشمحور در مدارس علمیه حرکت کنند.
لزوم آغاز پژوهش از سطوح پایین آموزشی
این پژوهشگر حوزه علمیه خراسان در ادامه، یکی از خطاهای راهبردی موجود در مجامع علمی را محدود دانستن پژوهش به مقاطع تحصیلات تکمیلی دانست و تصریح کرد: اگر خواهان موفقیت واقعی در عرصه پژوهش هستیم، باید این امر را به سطوح پایین آموزشی منتقل کنیم. پژوهش نباید صرفاً به سطوح عالی اختصاص یابد، بلکه لازم است از مقاطع ابتدایی و سطوح نخست طلبگی آغاز شود.
وی با بیان اینکه بسیاری از طلاب در سطوح بالای تحصیلی از بنیه علمی مناسبی برخوردارند، اما آشنایی کافی با روشها و مسائل پژوهشی ندارند، خاطرنشان کرد: این خلأ ناشی از آن است که پژوهش بهدرستی از سطوح پایین نهادینه نشده است. برای رفع این مشکل، لازم است در دروس پایه، دورههای کوتاهمدت پژوهشی طراحی شود تا طلاب از همان مقاطع ابتدایی، قلم به دست گرفته، جرئتورزی علمی پیدا کنند و توان نگارش و پژوهش را در خود تقویت نمایند.
نائبنیا با اشاره به وضعیت کنونی پژوهش در مجامع علمی اظهار داشت: به نظر میرسد حرکت پژوهشی ما در برخی موارد با «نسخههای بدل» همراه شده است؛ به این معنا که بیش از حد به برگزاری کارگاهها و دورههای متعدد پژوهشی اکتفا کردهایم. هرچند این برنامهها لازم و مفید هستند، اما کافی نیستند.
وی تأکید کرد: مسئله اساسی، انس و مانوس شدن طلاب با امر پژوهش است. طلبه باید پژوهش را بهعنوان بخشی از هویت علمی خود لمس کند و این انس، در نهایت به رابطه مؤثر استاد و شاگرد بازمیگردد. همانگونه که در عرصه اخلاق و تربیت، طلاب از اساتید اخلاق تأثیر میپذیرند، در حوزه پژوهش نیز میتوان با تعریف نقش «مربی پژوهشی»، این الگو را توسعه داد و پژوهش را به امری ملموس و نهادینه در زندگی علمی طلاب تبدیل کرد.
نظر شما