حجت الاسلام و المسلمین حسن رحمتی از مبلّغان شهرستان آمل، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به مبانی مستحکم ولایت فقیه در روایات معصومین (ع) اظهار داشت: ولایت فقیه تنها یک نظریه سیاسی نیست، بلکه استمرار طبیعی رسالت انبیاء و امامان معصوم در عصر غیبت به شمار میآید و ریشه در عمیقترین باورهای دینی ما دارد.
کارشناس دینی با استناد به روایت موثّقه سکونی از امام صادق (ع) که از رسول خدا (ص) نقل شده، افزود: در کتاب شریف کافی می خوانیم: «عَلِیٌّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْفُقَهَاءُ أُمَنَاءُ الرُّسُلِ مَا لَمْ یَدْخُلُوا فِی الدُّنْیَا قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا دُخُولُهُمْ فِی الدُّنْیَا قَالَ اتِّبَاعُ السُّلْطَانِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِکَ فَاحْذَرُوهُمْ عَلَی دِینِکُمْ» (الکافی؛ ج ۱؛ ص ۴۶) نکته اساسی در اینجا، اطلاق واژه «امین» است. زمانی که می گوییم فقها امین رسولان هستند و این امانتداری مقیّد به قید خاصی نشده، به این معناست که فقها در تمامی شئونی که به فرستادگان خدا مربوط می شود، جانشین و امین هستند.
وی تصریح کرد: شئون پیامبران تنها به بیان احکام الهی به صورت کلی خلاصه نمی شود؛ بلکه یکی از مهمترین وظایف انبیاء، پیاده سازی عدالت اجتماعی و اجرای احکام الهی در جامعه بوده است. بنابراین، امین بودن فقها در این شئون، یعنی آنان نیز باید عهده دار اجرای عدالت و احکام الهی باشند.
حجت الاسلام و المسلمین حسن رحمتی با اشاره به وجود قید مهم در این روایت، یادآور گردید: قید مهم برای امناء الرسل آن است که فقها وارد زرق و برق دنیا نشوند. در بخش پایانی این روایت آمده است: «قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا دُخُولُهُمْ فِی الدُّنْیَا قَالَ اتِّبَاعُ السُّلْطَانِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِکَ فَاحْذَرُوهُمْ عَلَی دِینِکُمْ» رفتن به سمت دستگاه سلاطین جور و ظلمه آنها را از امین بودن خارج می کند. این کلام هشدارآمیز نشان میدهد اگر فقیهی به دنبال قدرت و دنیا باشد، نمیتواند امین واقعی باشد.
مبلّغ شهرستان آمل با اشاره به اهمیت سندی این روایت ابراز داشت: این روایت در کتابهای معتبری مانند «قطب راوندی» نقل شده است. صاحب مستدرک، مرحوم حاجی نوری، سند این روایت را صحیح دانسته و آن را از موسی بن جعفر (ع) نقل کرده است. همچنین در کتاب «دعائم الاسلام» نیز این روایت از امام صادق (ع) نقل شده است. وجود سندهای مختلف و متعدد، نشان از اعتبار بالای این روایت دارد.
حجت الاسلام و المسلمین حسن رحمتی اظهار داشت: یکی از مستندات محکم برای ولایت فقیه، توقیع شریفی است که از ناحیه مقدسه امام زمان (عج) صادر شده است. اسحاق بن یعقوب میگوید نامهای حاوی سوالات خود را به واسطه محمد بن عثمان (نایب دوم امام عصر) به محضر حضرت رساندم و پاسخ آن با خط مبارک ایشان صادر شد.
وی افزود: هرچند حضرت امام خمینی (ره) سند این روایت را ضعیف میدانند، اما قرائن متعددی وجود دارد که اعتبار آن را اثبات می کند. مرحوم شیخ صدوق (ره) در کتاب «کمال الدین و تمام النعمه» این روایت را از محمد بن حسام نقل کرده است. ایشان در بسیاری از موارد از محمد بن حسام با تعبیر «رضی الله عنه» یا «رحمه الله» یاد میکنند که این تعبیر یکی از وجوه وثاقت یک راوی است. نکته دیگر اینکه مرحوم صدوق، طریق خود به روایت کلینی و کتاب کافی را از همین محمد بن حسام ذکر کرده است. این امر نشان میدهد که ایشان فردی مورد اعتماد بوده است، زیرا کتاب با عظمت کافی را از طریق وی نقل میکنند.
کارشناس دینی در مورد راوی دیگر، اسحاق بن یعقوب، اظهار داشت: گرچه اسحاق بن یعقوب توثیق خاصی ندارد، اما میتوان از راههای دیگر وثاقت او را اثبات کرد. کلینی (ره) و سعد بن عبدالله اشعری (ره) از او نقل حدیث کردهاند. نقل بزرگان از یک شخص، علامت اعتماد و وثاقت اوست. علاوه بر این، در انتهای همین توقیع، حضرت ولی عصر (عج) برای اسحاق بن یعقوب دعا میکنند: «ارشدک الله و ثبتک علی دینه» (خداوند تو را هدایت و بر دینش ثابت قدم گرداند) و در پایان میفرمایند: «السلام علیک یا اسحاق بن یعقوب و علی من اتبع الهدی». این مدح و سلام از ناحیه مقدسه، نشان از جایگاه والای او دارد.
وی تأکید کرد: وجود این روایت در پنج منبع معتبر و قدیمی مانند «کمال الدین»، «الغیبه» شیخ طوسی، «خرائج» راوندی، «اعلام الوری» و «احتجاج» طبرسی، خود دلیل بر اعتبار آن است. وقتی بزرگان این روایت را در کتب خود نقل میکنند و فقها در بحثهای مختلف به آن استناد میکنند، نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
حجت الاسلام و المسلمین حسن رحمتی اظهار داشت: در این توقیع شریف آمده است: «و اما الحوادث الواقعه فارجعوا فیها الی رواه حدیثنا». در مورد حوادث و اتفاقاتی که برای مردم پیش میآید، باید به راویان حدیث ما مراجعه کنید. راوی حدیث در اینجا فقط به معنای کسی که حدیث نقل میکند نیست، بلکه کسی است که حدیث را میفهمد و درک میکند، یعنی همان فقها و مجتهدان. عبارت «فانّهم حجّتی علیکم و انا حجت الله» نشان از عظمت جایگاه فقها دارد. آنان حجت امام زمان (عج) بر مردم هستند و خود حضرت نیز حجت خدا. اگر حجت بودن را به بیان احکام محدود کنیم، این تناسب برقرار نمیشود.
مبلّغ شهرستان آمل افزود: «حوادث واقعه» تنها به مسائل مستحدثه شرعی مانند بانکداری یا بیمه خلاصه نمیشود. بلکه شامل تمام رویدادها و مشکلاتی است که در جامعه اسلامی رخ میدهد؛ از جمله ظهور گروههای انحرافی مانند داعش، مسائل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی. مدیریت این حوادث، نیازمند حکومت و قدرت اجرایی است. نمیتوان با صرف فتوا دادن، جامعه را از این بحرانها نجات داد. فقیه باید در صحنه باشد و مدیریت کند.
وی خاطرنشان کرد: «حجت الله» بودن یعنی عهدهدار شدن تمام امور اجرایی، امر و نهی، برنامهریزی و جلوگیری از ظلم و انحراف. همانگونه که امیرالمومنین علیه السلام حکومت را به دست گرفتند تا بیت المال حفظ شود، احکام الهی اجرا گردد و عدالت پیاده شود، فقها نیز در عصر غیبت این مسئولیت را بر عهده دارند.
حجت الاسلام و المسلمین حسن رحمتی در بخش دیگر از سخنان خود به شبههای در مورد ارتباط این روایت با مسئله خمس اشاره کرد و گفت: برخی تصور میکنند که در ادامه توقیع، حضرت فرمودهاند که در اموال شیعیان برای شما خمس حلال شده است، اما این برداشت صحیح نیست. هرگز امکان ندارد که امام معصوم (ع) حکم صریح الهی مانند خمس را لغو کند. بلکه منظور حضرت این است که اگر اموالی از شیعیان که خمس آن را ندادهاند به دست شما رسید، شما مسئول نیستید و گناه آن بر عهده خودشان است. این نشان از سختگیری نکردن بر شیعیان در شرایط خاص است، نه الغای حکم الهی.
کارشناس دینی تأکید کرد: مجموع این روایات و تحلیلها نشان میدهد که ولایت فقیه یک اصل مسلم و انکارناپذیر در فقه شیعه است و تمسک به آن، تضمین کننده بقای دین و اجرای احکام الهی در جامعه تا زمان ظهور حضرت ولی عصر (عج) خواهد بود.
نظر شما