حجتالاسلام مهدی مرادپور، از مبلّغین شهرستان آمل، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به بعثت پیامبر اکرم (ص) به عنوان نقطه آغاز یک پارادایم نوین علمی در تاریخ بشریت، اظهار داشت: مبعث تنها یک رویداد معنوی نبود، بلکه یک انقلاب معرفتی و روششناختی بود که بنیانهای علم جدید را پیریزی کرد.
وی افزود: پیامبر خدا (ص) با محوریت بخشیدن به «عقل» به عنوان ابزار فهم دین و دنیا، و تأکید قرآن بر سیر در آیات آفاقی و انفسی، نخستین فرهنگ رسمی علمگرایی مبتنی بر توحید را بنیان نهادند. این فرهنگ، جایگزین نگرش جبرگرایانه و اسطورهای حاکم بر تمدنهای پیشین شد.
کارشناس دینی افزود: قرآن کریم با ارائه الگویی نظاممند از جهان به عنوان «آیات الله» که قابل مطالعه، فهم و استنباط قانون است، در واقع علم تجربی را یک عبادت معرفی کرد. دعوت به دیدن «آسمانهای برافراشته»، «کوههای استوار» و «اختلاف شب و روز»، پژوهش در حوزههای نجوم، زمینشناسی و فیزیک را به یک تکلیف دینی تبدیل نمود. از این رو، دانشمندان مسلمان، پژوهش خود را نه تنها برای منفعت دنیوی، که برای تقرب به خداوند از طریق شناخت صنع او انجام میدادند.
وی ابراز داشت: سنّت رسول الله (ص) نیز علم را از انحصار کاهنان و کاخنشینان خارج و به عرصه عمومی کشاند. تأسیس «صفه» به عنوان نخستین مرکز آموزشی عمومی رایگان در مدینه، الگویی برای مدارس و دانشگاههای بعدی شد. احادیثی چون «اطلبوا العلم ولو بالصین»، روحیه جستجوگری بیمرز و سفرهای طولانی برای کسب دانش را در میان مسلمانان نهادینه کرد که نتیجه آن، تشکیل شبکهای عظیم از دانشمندان در قلمرو اسلامی بود.
حجت الاسلام مرادپور تصریح کرد: نهضت ترجمه، پروژهای کاملاً هویتی و برگرفته از جهانبینی اسلامی بود. مسلمانان با شعار «الحکمة ضالة المؤمن» به گردآوری دانشهای ملل پرداختند، اما در این کار منفعل نبودند. آنها با روش نقد، اصلاح و توسعه، میراث علمی گذشته را اخذ و با افزودن ابداعات بزرگی مانند «روش تجربی» توسط ابنهیثم، «جبر» توسط خوارزمی و «طبقهبندی علوم» توسط فارابی، آن را به سطحی کیفیتر ارتقا دادند. بسیاری از این دستاوردها، از طریق ترجمههای لاتین در قرون وسطی، زمینهساز رنسانس اروپا شد.
مبلّغ شهرستان آمل به عوامل نهادی این پیشرفت اشاره کرد و افزود: ایجاد «وقف» به عنوان یک نظام مالی پایدار برای حمایت از مدارس، کتابخانهها و محققان، یکی از نوآوریهای اجتماعی اسلام بود که استقلال علمی را تضمین میکرد. کتابخانههایی مانند بیتالحکمه بغداد با صدها هزار جلد کتاب، نمونهای از این سرمایه گذاری عظیم فرهنگی بود.
وی با اشاره به ضرورت معاصر گفت: پیام مبعث درباره علم، امروز یک راهبرد حیاتی برای خروج جهان اسلام از انفعال علمی است. ما نیازمند بازخوانی آن روحیه جهادی در عرصه علم و فناوری، سرمایهگذاری جدی در علوم پایه و مهندسی، و ایجاد پیوند مجدد بین مراکز حوزوی و دانشگاهی برای تولید علم نافع و مبتنی بر جهانبینی اسلامی هستیم.
نظر شما