به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین مرویان حسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در سومین اجلاسیه انتخاب پژوهشگر سال این حوزه و اختتامیه بیستمین فراخوان آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان، ضمن تبریک اعیاد شعبانیه، تقارن این ایام با دهه فجر انقلاب اسلامی و برگزاری اجلاسیه تجلیل از پژوهشگران شاخص این حوزه را گرامیداشت.
حجتالاسلام والمسلمین مرویان حسینی با بیان اینکه پژوهش و تحقیق مفاهیمی بیگانه برای اساتید و محصلان علوم اسلامی نیست، افزود: از آغاز تحصیل در حوزههای علمیه، طلاب در متن آموزشهای حوزوی، با جریان علم، تحقیق و پژوهش مواجه هستند؛ اما اگر بخواهیم به مقوله تولید علم، نوآوریهای پژوهشی و دستاوردهای علمی برای حل مسائل توجه جدیتری داشته باشیم، باید بدانیم که زنجیره تولید علم و کاربست دانش در علوم اسلامی، نیازمند بسترسازی و عناصر دقیقتری است.
وی ادامه داد: در طول دو سال گذشته و با فعال شدن شورای اعطای مجوزها در حوزه علمیه خراسان، بخشی از این سازوکارها و عناصر زنجیره تولید علم و کاربست دانش، در چهار محور «کرسیهای علمی»، «نشریات علمی ـ پژوهشی»، «واحدهای پژوهشی» و «انجمنهای علمی» شکل گرفته است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی خاطرنشان کرد: در این مدت، نزدیک به یکصد کرسی علمی، هشت نشریه علمی که شامل هفت نشریه علمی ـ پژوهشی و یک نشریه علمی ـ ترویجی است، چهار واحد پژوهشی و پنج انجمن علمی، فرایند دریافت مجوز، فعالسازی و اقدامات جدی و قابل توجه خود را طی کردهاند.
وی با اشاره به نقش کرسیهای علمی تصریح کرد: در کرسیهای علمی، ایدهپردازی، نقد علمی، ترویج و تکمیل اندیشهها و حتی نظریهپردازی صورت میگیرد و ارائهدهندگان، داوران، ارزیابان، محققان و طلاب، همگی در یک جریان زنده علمی قرار میگیرند.
حجتالاسلام والمسلمین مرویان حسینی با بیان اینکه نشریات علمی ـ پژوهشی نقش مهمی در تولید علم دینی، تحلیلهای نوآورانه و مباحث میانرشتهای علوم اسلامی دارند، گفت: در هر نشریه علمی، مؤلفان، ارزیابان، هیئتهای تحریریه و مخاطبان، بخشی از یک شبکه علمی پویا را شکل میدهند. همچنین در واحدهای پژوهشی، گامهای دقیقتری در مسیر تولید علم، حل مسائل اجتماعی و پاسخ به نیازهای نظام اسلامی برداشته میشود.
وی افزود: واحدهای پژوهشی، از گروههای پژوهشی با حضور چند پژوهشگر حرفهای آغاز شده و تا مراکز پژوهشی، پژوهشکدهها و پژوهشگاهها امتداد مییابند و ظرفیت پرداختن به مسائل کلان فرهنگی، اجتماعی و فکری کشور را دارند. در انجمنهای علمی نیز، با حضور استادان و شخصیتهای شاخص، فعالیتهای آموزشی، پژوهشی، ترویجی و تربیت محققان دنبال میشود.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به سابقه کوتاه شورای اعطای مجوزها در حوزه علمیه خراسان اظهار کرد: با وجود آنکه حدود دو سال از فعالیت این شورا میگذرد، تلاش شده است معیارهای علمی و وزانت کار بهطور جدی رعایت شود؛ بهگونهای که نشریات علمی حوزه علمیه خراسان، اعتبار خود را از پایگاه استنادی جهان اسلام (ISC) دریافت کردهاند.
وی ادامه داد: در عین حال، شورای اعطای مجوزها تلاش کرده است مهندسی متوازن و جامعی در موضوعات گوناگون علوم اسلامی داشته باشد؛ بهطوری که امروز در عرصههایی همچون فلسفه و حکمت اسلامی، فقهپژوهی، قرآن و تفسیر و حدیث، تمدن اسلامی، خانواده و مسائل زنان، مجوزها صادر شده و فعالیتهای علمی آغاز شده و برخی از آنها به عرصههای اجتماعی نیز رسیده است.
حجتالاسلام والمسلمین مرویان حسینی در ادامه، به اولویتهای پژوهشی مورد توجه کمیسیون پژوهش حوزه علمیه خراسان اشاره کرد و گفت: نخستین اولویت، آموزش پژوهشمحور است. حوزههای علمیه از آغاز، با پژوهش همراه بودهاند، اما امروز لازم است فرایند آموزش، بهصورت جدیتری با عناصر پژوهشی همراه شود؛ از ارجاع و مطالبه گرفته تا انگیزهسازی و زمینهسازی عملی.
وی دومین اولویت را توسعه پژوهشهای گروهی دانست و افزود: اگرچه در فراخوانهای پژوهشی گذشته عمدتاً پژوهشهای فردی ارائه شده، اما حل مسائل کلان نظام اسلامی، حوزه و جهان اسلام، نیازمند پژوهشهای گروهی و منسجم است؛ همانگونه که در سیره علمی بزرگان، نمونههای موفقی از این نوع پژوهشها وجود دارد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، توجه به مؤسسات پژوهشی را سومین اولویت برشمرد و تصریح کرد: برای تحقق پژوهشهای گروهی و حل مسائل اساسی جامعه دینی، حمایت از مؤسسات پژوهشی ضروری است؛ مؤسساتی که بتوانند پرچمدار حرکتهای کلان پژوهشی باشند و افقهای ترسیمشده برای حوزههای علمیه را محقق کنند.
وی چهارمین اولویت را آیندهپژوهی جریان پژوهش عنوان کرد و گفت: پدیده هوش مصنوعی، صرفاً یک ابزار نیست، بلکه یک انقلاب علمی و پژوهشی در جهان ایجاد کرده است. اگر آیندهپژوهی متناسب با این پدیده صورت نگیرد، بسیاری از روشها و سرمایههای علمی دچار ناکارآمدی خواهند شد؛ ازاینرو، بازتعریف جدی علوم اسلامی در نسبت با هوش مصنوعی ضروری است.
حجتالاسلام والمسلمین مرویان حسینی، با تأکید بر مسئولیت اجتماعی پژوهشگران و عالمان، اظهار کرد: حوزههای علمیه در مواجهه با تحولات اجتماعی، رسانهای و چالشهای پیشروی نسل نوجوان، رسالت سنگینی بر عهده دارند. پژوهشگران و عالمان باید با رویکردی مسئولانه، در مسیر هویتسازی، دفاع عقلانی از آموزههای دینی و حمایت از نظام اسلامی نقشآفرینی کنند.
وی خاطرنشان کرد: شورای اعطای مجوزها و کمیسیون پژوهش حوزه علمیه خراسان، با هدف بسترسازی جریان علم و پژوهش، در خدمت تلاشهای اساتید، پژوهشگران و اندیشمندان این حوزه خواهد بود.
نظر شما