حجت‌الاسلام طباطبایی‌نژاد، کارشناس دینی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به یکی از حکمت‌های امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه، گفت: اگر انسان به چهار توفیق دعا، توبه، استغفار و شکر دست پیدا کند، از آثار و نتایج آنها محروم نخواهد شد؛ چراکه خداوند وعده داده است دعای بندگان را اجابت کند، توبه‌کاران را بپذیرد، اهل استغفار را بیامرزد و بر نعمت شاکران بیفزاید.
وی با اشاره به نخستین مورد، یعنی دعا، اظهار کرد: امام علی(ع) می‌فرمایند کسی که توفیق دعا پیدا کند، از اجابت محروم نمی‌شود. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید «ادعونی استجب لکم»؛ مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم. بنابراین انسان نباید در اجابت دعا دچار ناامیدی شود.
این کارشناس دینی افزود: اجابت دعا همیشه به معنای آن نیست که همان خواسته انسان بلافاصله در دنیا محقق شود. بر اساس روایات، دعا به سه شکل مستجاب می‌شود؛ گاهی خواسته انسان در همین دنیا به او داده می‌شود، گاهی پاداش و نتیجه آن برای آخرت ذخیره می‌شود و گاهی خداوند به برکت دعا، بلایی را از انسان دور می‌کند.
حجت‌الاسلام طباطبایی‌نژاد با اشاره به ماجرای حضرت موسی(ع) و فرعون گفت: حضرت موسی(ع) برای نابودی فرعون و فرعونیان دعا کرد و خداوند فرمود «قد أُجِیبت دعوتکما»؛ یعنی دعای شما مستجاب شد. با این حال، تحقق اثر این دعا سال‌ها به طول انجامید و در برخی روایات از گذشت ۴۰ سال سخن گفته شده است. بنابراین تأخیر در تحقق خواسته، به معنای مستجاب نشدن دعا نیست و ممکن است زمان تحقق آن بر اساس حکمت الهی تعیین شده باشد.
وی تأکید کرد: انسان باید در دعا استمرار و اصرار داشته باشد و از طولانی شدن زمان اجابت ناامید نشود؛ چراکه گاهی خودِ دعا کردن و حضور در محضر خداوند، موضوعیت دارد و موجب رشد و تقرب انسان می‌شود.
حجت‌الاسلام طباطبایی‌نژاد در ادامه با اشاره به دومین مورد، یعنی توبه، گفت: هر کس توفیق توبه واقعی پیدا کند، نباید در پذیرش توبه خود از سوی خداوند تردید داشته باشد. اگر انسان از گناه پشیمان شود، تصمیم به بازگشت بگیرد و واقعاً مسیر خود را اصلاح کند، در رحمت الهی به روی او باز است.
وی با نقل روایتی از امام صادق(ع) درباره یکی از افراد گناهکار اظهار کرد: فردی که سال‌ها در گناه و آلودگی زندگی کرده بود، تصور می‌کرد دیگر راه بازگشتی برای او وجود ندارد. اما امام صادق(ع) پیامی برای او فرستادند که اگر توبه کند، بهشت برای او تضمین شده است. همین پیام موجب تحول او شد و وی اموال حرام خود را بازگرداند و برای جبران گذشته‌اش اقدام کرد.
این کارشناس دینی افزود: این روایت نشان می‌دهد انسان هر قدر هم در گناه پیش رفته باشد، نباید از رحمت خدا ناامید شود. مهم این است که توبه واقعی باشد و انسان برای جبران گذشته و اصلاح رفتار خود اقدام کند.
وی سومین مورد را استغفار دانست و گفت: امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند کسی که توفیق استغفار پیدا کند، از مغفرت محروم نمی‌شود؛ اما استغفار تنها گفتن «استغفرالله» با زبان نیست و شرایطی دارد.
حجت‌الاسلام طباطبایی‌نژاد با اشاره به سخن امام علی(ع) درباره شرایط استغفار کامل اظهار کرد: نخستین شرط، پشیمانی واقعی از گناه است؛ دوم، تصمیم جدی برای ترک گناه؛ سوم، بازگرداندن حقوق مردم و جبران حق‌الناس؛ چهارم، جبران واجباتی که ترک شده است؛ مانند نماز، خمس و زکات؛ پنجم، اصلاح آثار جسمی و مالی ناشی از حرام‌خواری و ششم، تحمل سختی عبادت و جبران لذت‌هایی است که انسان از مسیر گناه برده است.
وی تصریح کرد: بنابراین کسی که مال مردم را خورده یا حقوق دیگران را ضایع کرده است، نمی‌تواند تنها با گفتن استغفار انتظار بخشش داشته باشد، بلکه باید حقوق تضییع‌شده را جبران کند. استغفار واقعی با اصلاح رفتار و جبران گذشته همراه است.
این کارشناس دینی در ادامه به چهارمین مورد، یعنی شکر، اشاره کرد و گفت: امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند کسی که توفیق شکر پیدا کند، از افزایش نعمت محروم نمی‌شود. شکر فقط گفتن «الحمدلله» نیست، بلکه انسان باید نعمت‌های الهی را ببیند، آنها را بشناسد و نسبت به آنچه خداوند در اختیارش قرار داده، رضایت داشته باشد.
حجت‌الاسلام طباطبایی‌نژاد افزود: سلامت چشم، بدن، خانواده، فرزندان، امکان عبادت، حضور در اماکن مقدس و فرصت ارتباط با خداوند، همگی نعمت‌هایی هستند که انسان باید آنها را ببیند و قدر بداند. یکی از مشکلات انسان این است که بیشتر به نداشته‌های خود توجه می‌کند و از داشته‌هایش غافل می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه ندیدن نعمت‌ها زمینه نارضایتی و احساس محرومیت را فراهم می‌کند، اظهار کرد: انسان باید تمرین کند نعمت‌های زندگی خود را ببیند و حتی ویژگی‌های مثبت همسر، فرزندان و اطرافیانش را به یاد آورد. توجه به نعمت‌ها و شکرگزاری، نگاه انسان را نسبت به زندگی تغییر می‌دهد و زمینه افزایش نعمت را فراهم می‌کند.
این کارشناس دینی در پایان گفت: دعا، توبه، استغفار و شکر چهار مسیر مهم در ارتباط انسان با خداوند هستند. دعا نباید با ناامیدی همراه باشد، توبه باید با بازگشت واقعی و اصلاح رفتار همراه شود، استغفار بدون جبران حقوق مردم و واجبات کامل نیست و شکر نیز با دیدن و شناخت نعمت‌های الهی تحقق پیدا می‌کند.
انتهای پیام/
نظر شما