چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ |۱۶ شوال ۱۴۴۳ | May 18, 2022
کد خبر: 1002995
۲۹ دی ۱۴۰۰ - ۰۸:۵۵
آیت الله علیدوست دردیدار با دست اندرکاران همایش بین المللی حضرت ابوطالب(ع)

حوزه/ این که قرآن، شکار حیوان را توسط سگی که تعلیم داده شده، حلال شمرده به معنای استفاده از آن بدون شستن و تمیز کردن نیست! باید با کمال تعجب از پاسخ دهنده محترم پرسید که جناب ایشان! شکار سگ را بدون این که از خون و آلودگی‌های دیگر پاکیزه می‌کنند تناول می‌کنند!؟

به گزارش خبرگزاری حوزه، اخیراً کلیپی از یکی از روحانیون در فضای مجازی منتشر شده که سگ را نجس نمی‌داند و دلایل خود را اینگونه بیان می‌کند: «ما به این نتیجه رسیدیم که سگ پاک است. در قرآن ما نه تنها دلیلی بر نجاست سگ نداریم؛ بلکه تعریف و تمجید از سگ آمده است و حتی آیه‌ای داریم که دال بر طهارت سگ است؛ روایاتی هم که درباره نجاست سگ داریم، روایات متعارض است» و به همین منظور به بازنشر یادداشت آیت الله علیدوست، عضو جامعه مدرسین و از اساتید حوزه درباره نجاست سگ می‌پردازیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

یکی از محترمین متن پرسش و پاسخی را برای این جانب فرستاده‌اند و در خواست کرده‌اند که اگر نقدی بر پاسخ وارد است، آن را بیان کنم. پرسش و پاسخ این است:

سوال) آیا سگ در قرآن نجس است؟

جواب) بسیاری از مسلمانان عقیده دارند که سگ نجس است؛ این باور نه تنها پایه قرآنی ندارد، بلکه در تضاد با قرآن است؛ در هیچ جای قرآن چنین چیزی نیست که سگ نجس باشد.

برعکس در داستان اصحاب کهف خداوند درباره آن‌ها می‌فرماید: " إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًی"

سپس خداوند آن قدر به سگ آن‌ها ارزش می‌دهد که حتی حالات سگشان را در قرآن بیان می‌کند…"وَ کَلبُهُم بَاسِطٌ ذِرَاعَیهِ بِالوَصِید"

آیا سگ اصحاب کهف نجس بود؟ آیا سگ اصحاب کهف مانع ورود فرشتگان به داخل غار شد؟

در سوره مائده آیه ۴ می‌فرماید: "یَسْأَلُونَکَ مَاذَا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَکُمُ الطَّیِّبَاتُ وَ مَا عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوَارِحِ مُکَلِّبِینَ"

در آیه بالا خداوند متعال می‌فرماید: حیوانی را که سگ‌های شما شکار می‌کنند، حلال است، سگ چگونه شکار می‌کند به دهانش می‌گیرد آیا دهان سگ نجس است؟

بسیاری از مسلمانان معتقدند: چیزی را که سگ دهان بزند، نجس است … در حالی که خداوند نمی‌فرماید آب بکشید.

آیا وقت آن نرسیده که ما باورهایمان را با کلام خداوند بسنجیم!؟

امروزه در جوامع اسلامی به حیوانات مخصوصاً سگ‌ها فراوان ظلم می‌شود؛ سگ‌ها را آزار می‌دهند، می‌زنند، می‌کشند...

ذیل این پرسش و پاسخ نکاتی را بیان می‌کنم:

مقدمه

ظاهر سوال و جواب این است که پرسشگر و جواب‌دهنده به قرآن معتقدند، مسلمان هستند و من فرض را بر این می‌گذارم که پاسخ‌دهنده محترم، واقعاً اعتقادش را گفته است؛ لذا جواب بنده هم از این پرسش و پاسخ، درون دینی است نه برون دینی.

۱. ببینید! آیا منابع معرفتی ما نسبت به گزاره‌های دینی فقط قرآن است؟ که اگر چیزی در قرآن نبود، نسبت آن را به دین ناصحیح بدانیم!؟ خود قرآن در این باره چه می‌گوید؟ پاسخ روشن است! منابع معرفتی ما سه چیز است:

الف) وحی، که همان قرآن باشد؛ ب) سنت مسلّم معصوم؛ ج) عقل.

قرآن نیز در آیات متعدد بر این امر تاکید می‌کند: " وَمَا آتَاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم"

دلالت این آیات بر وجوب اطاعت از سنت معصوم علیه السلام روشن است. نسبت به منبع بودن عقل نیز به کتاب فقه و عقل مراجعه شود.

بنابراین وقتی چیزی در قرآن نبود، لکن در سنت و روایات معتبر بود (دقت کنید که می‌گویم: روایات معتبر) یا مطابق درک عقل بود، می‌توان به دین نسبت داد، هر چند در قرآن نباشد.

از این جا معلوم می‌شود که سوال مورد بحث، یک سوال انحرافی است و جواب هم ناصحیح است البته در جواب گفته شده: نجاست سگ متضاد با قرآن است که در ادامه رسیدگی می‌کنیم که متضاد با قرآن است یا نیست.

من همین جا از فرصت پیش آمده استفاده کنم که امروزه بسیاری از ضروریات دین مورد انکار قرار می‌گیرد صرفاً به این بهانه که در قرآن نیست! من سوال می‌کنم چقدر از احکام نماز، روزه، حج در قرآن هست! ولی مورد وفاق همه مسلمانان از عالم و غیر عالم است؟ و پاسخ آن همان است که بیان شد و آن، این که منابع معرفتی ما سه چیز است؛ وحی (قرآن)، روایت معتبر و عقل.

۲. در قرآن نه به نجاست سگ تصریح شده و نه مطابق توضیحی که خواهم داد به طهارت آن. این پدیده را باید از دیگر منابع معرفتی دین به دست آورد. منابع معرفتی معتبر که سنت و روایت معتبر باشد به نجاست سگ تصریح دارد، (وسائل الشیعة، ج ۳، ص ۴۱۴ ۴۱۷).

۳. واقع این است پاسخ دهنده محترم، تصور کرده که نجس‌بودن سگ به معنای پلشتی و پستی سگ است، در حالی که نجس‌بودن یک اعتبار شرعی است که قانون‌گذار اسلام آن را اعتبار کرده است و البته ممکن است بنابر مصالحی بوده که قانون‌گذار در این اعتبار دیده است. جالب است بدانیم که «نجاست سگ» به «لزوم پرهیز از سگ» تفسیر شده است بدون این که ارتباطی با پستی و پلشتی سگ داشته باشد. البته ما نمی‌دانیم شاید ارتباط با سگ و حضور آن در زندگی برای انسان ضررهایی دارد که این اعتبار الاهی را توجیه می‌کند. البته آنچه برای ما به عنوان یک مسلمان تابع اسلام مهم است امتثال و اطاعت این حکم است. با این توضیح معلوم می‌شود که یادکر د از سگ اصحاب کهف هیچ دلالتی بر طهارت آن ندارد و وجود روایتی دال بر این که فرشتگان وارد مکانی نمی‌شوند که سگ در آن جا حضور دارد، باید جعل آن را به انگیزه ایجاد انگیزه و پرهیز از سگ و وارد نکردن آن در زندگی دانست نه چیز دیگر. ضمن این که روایت از سند معتبر برخوردار نیست قهرا قابل تمسک و استفاده نخواهد بود.

۴. این که قرآن، شکار حیوان را توسط سگی که تعلیم داده شده، حلال شمرده به معنای استفاده از آن بدون شستن و تمیز کردن نیست! باید با کمال تعجب از پاسخ دهنده محترم پرسید که جناب ایشان! شکار سگ را بدون این که از خون و آلودگی‌های دیگر پاکیزه می‌کنند تناول می‌کنند!؟

قرآن در این آیه در مقام بیان حلال بودن و حلال نبودن شکار است نه کیفیت استفاده کردن!! بنابراین معلوم گردید که قول به نجاست سگ در تضاد با قرآن نیست!

۵. شریعت مطهر اسلام ظلم و اذیت هیچ موجودی را هر چند سر سوزنی باشد نمی‌پذیرد! این صریح قرآن است که می‌فرماید: إِنَّ اللَّهَ لَا یَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ یعنی خداوند به اندازه سنگینی ذره‌ای ستم نمی‌کند؛ ستم‌نکردن خداوند هم به عدالت در تکوین است و هم به عدالت در قانون‌گذار ی و تشریع. و… و. و صریح روایت معتبر است که پیامبر اسلام می‌فرمایند: «عُذِّبت امرأة فی هر ربطته حتی مات» (زنی به دلیل حبس گربه‌ای که در اثر این حبس مرد، عذاب شد و در ادامه حدیث است که آتش برای او ثابت گردید). سند روایت معتبر است. (روایات در این زمینه متعدد است ر. ک: میزان الحکمة، ج ۲ ص ۷۱۲ ۷۱۴).

بنابراین نه باید سگ را زد، نه اذیت کرد و نه کشت مگر این که خود موجب آزار و اذیت شود. و تزاحمی بین حفظ سلامت انسان و فلان حیوان باشد.

۶. مشفقانه به مثل پاسخ دهنده محترم می‌گویم: به نظر شما آیا نباید در استفاده از قرآن تخصص کافی داشت!؟ با مطالعه این جواب من به یاد مدعی‌ای افتادم که مال مردم را می‌دزدید و صدقه می‌داد؛ در یک مورد دو انار و دو قرص نان دزدید و صدقه داد و در جواب امام صادق علیه السلام که از وجه کارش پرسیدند عرض کرد من بر اساس یک آیه از قرآن این کار را انجام می‌دهم زیرا قرآن می‌فرماید که مجازات سیئه بیش از خود آن نیست اما پاداش حسنه ده برابر است (مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّیِّئَةِ فَلَا یُجْزَی إِلَّا مِثْلَهَا). که امام در جواب او فرمودند: آیا نشنیده‌ای که قرآن فرموده است: فقط از متقین می‌پذیریم؟ (إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ) بر این اساس باید قرآن بلکه و کل دین را در یک نظام و مجموعه مطالعه کرد و این کار تخصص می‌طلبد!

۷. به حکم قرآن که مطابق جواب، قبول دارید: إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤَادَ کُلُّ أُولَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا انسان در مقابل آن چه می‌شنود، می‌بیند، می‌اندیشد و می‌گوید، مسئول است به ویژه اگر سخنی مربوط به دین و اعتقاد دیگران باشد.

۸. قابل توجه این که امروزه وارد کردن سگ در زندگی یک مجموعه فرهنگ است که نمی‌توان در اظهار نظر آن را نادیده گرفت؛ حضور سگ با خود تبعاتی دارد بدون آن که نشانه تمدن، فرهنگ و به روز بودن باشد! به روز بودن را با امور دیگری نشان دهیم.

الحمدلله رب العالمین

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 0 =

نظرات

  • محمد هادی مستغیث IR ۱۲:۲۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۹
    4 1
    ضمن تشکر از پاسخ صحیح شما پاسخ شما برای عموم کافی نیست باید روی روایات تاکید بیشتری می‌کردید متشکرم
  • سارا IR ۱۵:۲۷ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۱
    14 2
    اگر شما صحبت از عقل میکنید هیچ عقل سلیمی نمیگه حرفی رو که هیچ پایه علمی و منطقی نداره، حتی پایه دقیق و واضح شرعی هم نداره بپذیرید! روایات شاید برای عده ای حیوان ستیز (سگ ستیز) دست آویز اعمال غیر انسانیشون بشه! اما برای آدم عاقلی که خداشناس واقعی است فقط کلام قرآن یا احادیث مستقیم مورد قبول است نه روایتی که معلوم نیست راوی چطور بر طبق سلیقه و نظر شخصی خودش از زبان ائمه و معصومین روایت کرده!!! دوم اینکه جانبهای عزیز دیندار اگر شما حقیقتا از این موضوع ناراحت هستین چطور در کشوری اسلامی افرادی پولپرست براحتی از سگهای نژاد دار خارجی توله کشی می‌کنند و به مردم نا آگاه می‌فروشند؟؟!! چرا در پانسیونهای توله کش و فروشندگان سگ رو نمیبندین؟؟؟!!! دلیل اصلی وارد شدن سگ در زندگی و خانه مردم همین توله کشها و فروشندگان سگ هستن!! که قعطا نفع عده ای از مسئولین هم در اینه که اینجور جاها جمع نشن و تولید سگ کنن!!! اگر شما با وجود سگ در خانه ها مخالفید اول از هم توله کشهای بیوجدان رو از سراسر کشور جمع کنید و این کار رو غیر قانونی کنید! نه اینکه به آدمی که از سر انسانیت و دلسوزی به حیوانی پناه داده، (نه بخاطر پز و تقلید از زندگی غربی ها) انگ بزنید و در زندگی شخصیش دخالت کنید!! بجای اینکه به حیوان مظلوم و بی پناه خدا برچسب دروغین نجاست بچسبانید برید این کار رو از ریشه درست کنید!!!
    • سید محسن موسوی IR ۰۶:۴۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۷
      10 3
      بسمه تعالی با سلام اینکه سگ نجس است یا نه مراجع تقلید باید نظر بدهند و همه نظر داده اند که نجس است دیگر حجت تمام شد مگه میشه شما بری پیش پزشک فوق تخصص که در کل کشور 5 نفر بیشتر نیستند و نظریه او را به خاطر مخالفت بقال سر کوچتون رد کنی یا به شما بگه فلان قرص را بخور شما بگی عمه ام گفته این قرص به درد نمی خورد کار تخصصی متخصص میخواد و هر عقل معمولی هم این را میفهمد
  • معتقدی پ IR ۲۰:۱۳ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۷
    4 3
    در باره نجاست سگ، البته بیشتر علمای شیعه و اهل سنت به نجاست سگ فتوا داده اند در اهل سنت ابوحنیفه امام حنفی ها می گوید بدن سگ پاک است اما سور آن یعنی نشخوار آن نجس است و امام مالک امام مالکی ها هم می گوید سگ پاک است اما بقیه اهل سنت می گویند سگ نجس است. علمای شیعه هم می گند نجس هست. هرچند نجاست سگ در قرآن وارد نشده اما روایات صحیح و معتبر در منابع اهل سنت و شیعه بر نجاست آن وارد شده و دلایلی که برای پاک بودن آن ذکر می کنند به عنوان شواهد و قرائن هست که دلایل معتبر از روایات این قرائن را رد می کند و قابل استناد در مقام افتا نیستند.
  • مجید IR ۱۹:۰۶ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۸
    1 2
    نجس یعنی چه؟
  • IR ۲۳:۲۷ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۸
    3 0
    جواب ناقص بود
  • سام IR ۲۰:۱۱ - ۱۴۰۰/۱۲/۰۲
    1 1
    نجاست سگ حکم شرعیست که باید اهلش فتوا دهند نه هر کسی
  • ابی IR ۱۶:۵۷ - ۱۴۰۰/۱۲/۲۱
    1 6
    آقا سگ نجسه وهر کار کنی بخوای بگی فلانه وفلان .ذاتش قابل تغییر نیست.توی داستان اصحاب کهف هم اشاره داره سگ داخل نرفته ودم در بوده.یعنی برانگهبانیه نه توی خونه. واینکه در قرآن خداوند داستان بلعم باعورا رو میاره که دانشمندی بوده وبعداز سرکشی اونو به سگ شباهت میده حالا شما ببین حیوون دیگه ای نبوده خدا سگ رو گفته.دیگه از روایات نگم یا علی
    • مم IR ۱۹:۴۰ - ۱۴۰۱/۰۱/۰۳
      1 0
      سگی که بلعم باعور رو تشبیه کردن سگی هست که بیماری هاری گرفته و مریضه و سالم نیست
    • حسین IR ۱۷:۰۳ - ۱۴۰۱/۰۲/۱۸
      1 2
      سگ اصلا نجس نیست من ده سال سگ دارم حتی خانوادم وابسته این حیونن سگ انقدر باوفاست وقتی یک ربع ازخونه بری بیرون وبرگردی سگ پشت درخونه منظره تابرگردی وقتی برگشتی انقدر خوشحال میشه میدویه میاد بغلت که انگاره یکسال ندیدت اماانسان چی هیشکدوم ازاینارونداره سگ اگه صاحبشواز دست بده افسرده میشه سگ وقتی صاحبش توخطر باشه حتی اگه شیر باشه بااینکه میدونه کشته میشه بااینکار صاحبشونجات میده الان حوادثو بخون انسان ها بچه پدرشومیکشه پدر دخترشو رفیقت نون ونمک خورده اما بعدش میزنت زمین هروقت خواستی بگی سگ نجس برو تو اخبار حوادث نجاست واقعی رومیبنی
  • طه افضلی IR ۰۲:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۱/۱۹
    0 0
    جوابهای شما حرفهای تکراری و مقرضانس ! شما با طرف دشمنی دارین ؟ چرا با تیکه و طعنه آخه ؟ اما در جواب شماره ۴ ایشون فرمودن در قران مساله مطرح نشده که دهان سگ نجس هست چون که میفرماید شکارا تناول‌کنید ! این مهم است که قران گفته شکاری ک با دهان سگ کشته شد حلال است ! مسله خون و ... بدن شکار چه ربطی داره به بحث شکار توسط سگ ؟ قران نظر را در باره شکار بیان میکنه و حلال بودنش نه اینکه شما بعد از شکار چه بکنید و چ نکنید ! در حالی که خیلی ها گوشت را شاید نشسته و با خون پخت و مصرف کنند این مسله ربطی به نحاست ندارد بلکه تمیزی و نظافت است به نجاست ربطی ندارد ! اگر در جایی هم ائمه ع فرمودن گوشت باید شسته بشه آیا ربطی به نجاست دارد؟ قطعا گوشتی که امر به پخت میشود حلال است حالا شاید عده کثیری بشورند و‌مصرف‌کنند و عده ی قلیلی نشسته مصرف کنند !!!
  • محسن IR ۱۳:۵۶ - ۱۴۰۱/۰۱/۲۶
    0 1
    متاسفانه هیچ پاسخی داده نشده صرفا چند تا توجیه و جولان دادن پیرامون جایگاه سگ در اسلام ذکر شده و بس دقیقا باید می گفتند که دلیل و مستندات شرعی نجاست چیست مثلا این جا سایت حوزه است نه خبرگزاری فارس بازم خدا به خبرگزاری فارس خیربده که این حکم رو بررسی کرده است عنوان مطلب: حکم «نجاست سگ» از کجا آمده است؟
  • رضا IR ۱۸:۵۶ - ۱۴۰۱/۰۲/۰۴
    1 0
    به نام خدا ... سلام ... اینکه دلیل سگ را دال بر روایات بدانیم و دو منبع معرفتی و شناختی را کنار بگذریم می شود استدلال دو به یک ! (در قرآن سخنی صریح بر نجاست و ناپاکی این حیوان نیامده و عقل و منطق هم نمی پذید که این حیوان ناپاک باشد و مانند سایر گربه سانان مشکلی ندارد و چنانچه از نظر بیماری هایی چون هاری و ... به آن نگاه شود پس گربه هم بایستی ناپاک باشد ) پس از این منظر فعلا نجس بودن سگ منتفی می شود ... اما منبع سوم ... روایات ... یادم هست در بازه زمانی یکی از علما فتوایی بر حرام بودن تنباکو دادند چرا که در آن زمان خاص این امر را جایز دیدند ؛ در نگاه شیعه حدیث به معنای سخن تازه و ماندگار است اما آیا نمی تواند آن حدیث مختص همان زمان خود باشد ؟! در شیعه احادیثی از امامان بزرگواری هست که در بخشی از آن ها اشاره به آزاد کردن برده می کند ... حال پرسش آیا الان هم برده هست ؟!! آیا در این حدیث امام فکر آینده را نکرده است ؟! می توان نتیجه گرفت که برخی احادیثی که امامان گفته اند مختص همان زمان بوده است و حال چگونه می توانید اثبات کنید که احادیثی که پیرامون این حیوان گفته شده است مختص همان زمان بوده (چون موضوع سگ های یمنی ولگرد در کوچه ها و .. ) و اینک اینگونه نیست ؟! آیا می توانید اثبات کنید که این احادیث برای این زمان هم هست ؟ اگر هست پس احادیث برده داری را هم برای امروزه اثبات کنید . بنده در جایی کار می کنم که هیچ کسی به این حیوان به عنوان یک حیوان ناپاک نگاه نمی کند و مدام با آن در ارتباط اند .. او را می بوسند نوازش می کنند و چنانچه بخواهم با نگاه دین برخود کنم بایستی یا از آن ها دوری کنم یا مدام درحال آبکشی باشم !