حجت الاسلام غلامرضا پهلوانی در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در کاشان با اشاره به حقیقت و تعریف شرعی اعتکاف و نسبت آن با مسجد و عبادت اظهارداشت ک اعتکاف در اصطلاح فقه امامیه، عبارت است از لبث خاص در مسجد جامع، معیَّن به زمان و مقیَّد به نیت قربت، همراه با صوم. از اینرو، اعتکاف نه صرف حضور فیزیکی در مسجد است و نه صرف عبادت فردی، بلکه عبادتی مرکب و ذوابعاد است که عنصر مکان (مسجد)، زمان (حداقل سه روز) و نیت (قربةً الیالله) در آن به نحو رکنیت دخیلاند.
حجت الاسلام پهلوانی با اشاره به ایه ۱۸۷سوره بقره وانتمْ عَاکِفُونَ فِی الْمَسَاجِدِ» افزود: این آیه دلالت روشنی دارد بر اینکه مسجد، مقوّم حقیقت اعتکاف است، نه صرف ظرف خارجی آن. به تعبیر دقیقتر، مسجد در اعتکاف، موضوع عبادت است نه صرفاً محل آن افزود: ارکان و شرایط صحت اعتکاف بر اساس نظر مشهور فقهای امامیه است.
امام جمعه مشکات با اشاره نیت قربت دراعتکاف گفت: اعتکاف از عبادات توقیفی است و بدون قصد قربت، فاقد حقیقت شرعی خواهد بود ضمن اینکه فقها مشئر اعتکاف را منحصر در مسجد جامع میدانند هرچند در برخی اقوال توسعه به مساجد اربعه نیز دیده میشود.
حجت الاسلام پهلوانی با بیان اینکه حداقل مدت اعتکاف سه روز متوالی است و کمتر از آن فاقد مشروعیت فقهی است. افزود: عدم امکان روزه، موجب بطلان اعتکاف میشود.
امام جمعه مشکات با اشاره به اینکه امام صادق(ع) درحدیثی می فرماید «لَا اعْتِکَافَ إِلَّا بِصَوْمٍ وَ لَا اعْتِکَافَ إِلَّا فِی مَسْجِدٍ افزود: جماع و مباشرت جنسی، ذاستمناء ،استعمال طیب و شمّ عطر بقصد التلذذبیع و شراء و اشتغال به امور تجاری اعتکاف را باطل می کند.
وی با اشاره به سؤالات فلسفی و عرفانی و اعتکاف از منظر قرآن و روایات گفت: اعتکاف، در منظومه عبادات اسلامی، جلوهای از انقطاع الیالله و تمرین عبودیت محض است.
امام جمعه مشکات یاد آورشد: در روایات، اعتکاف به «حبس نفس بر طاعت» تعبیر شده است؛ یعنی سلب اختیار از خواهشهای نفسانی و الزام نفس به امتثال امر الهی. این همان چیزی است که در ادبیات عرفانی از آن به ریاضت مشروع یاد میشود.
حجت الاسلام پهلوانی به تفاوتهای معنوی اعتکاف در رجب، شعبان و رمضان اشاره کرد و با بیان اینکه رجب، ماه توبه و انابه است؛ اعتکاف در آن، تطهیر ساحت قلب است.بیان داشت:شعبان، ماه انتساب به رسول اکرم(ص) و مقدمه رمضان است؛ اعتکاف در آن، آمادگی روح برای ضیافت الهی است و رمضان، اوج نزول قرآن و تجلی رحمت الهی است؛ اعتکاف در آن، وصول به مرتبهای از حضور و شهود قلبی است.
امام جمعه مشکات با اشاره به نسبت اعتکاف و انتظار فرج و با بیان اینکه انتظار فرج، حالتی صرفاً ذهنی یا عاطفی نیست، بلکه فرآیندی تربیتی و تمدنی است. اعتکاف، با تهذیب نفس، اصلاح درون و تقویت روح عبودیت، انسان را به «منتظرِ مسئول» تبدیل میکند. افزود: در ایامالبیض رجب، اعتکاف میتواند تمرینی برای خودسازی مهدوی و جامعهسازی ولایی تلقی شود.
وی با اشاره به آفات اخلاقی و کاربردی اعتکاف گفت: مهمترین آفات اعتکاف عبارتاند ازدریا و طلب وجاهت معنوی، عجب و خودپسندی ، غیبت و کثرت کلام و غفلت از حضور قلب است
حجت الاسلام پهلوانی با بیان اینکه امیرالمؤمنین(ع) هشدار میدهند که عبادتِ بیاخلاص، فاقد اثر تربیتی است.بیان داشت: التزام به سکوت حکیمانه ،مداومت بر قرآن، دعا و نماز نافله ، مطالعه متون اخلاقی مأثور و محاسبه نفس و تجدید عهد با خداوند فاقد اثر تربیتی است.
امام جمعه مشکات به راهکارهای افزایش بهره معنوی از اعتکاف اشاره کرد و یاد آورشد: التزام به سکوت حکیمانه ،مداومت بر قرآن، دعا و نماز نافله ، مطالعه متون اخلاقی مأثور و محاسبه نفس و تجدید عهد با خداوندمهمترین بهره های معنوی اعتکاف است.
حجت الاسلام پهلوانی به نقش اعتکاف در تزکیه فردی و تعالی اجتماعی اشاره کرد و افزود: اعتکاف، انسانِ مهذّب میپروراند و انسان مهذّب، عنصر تحول اجتماعی است لذا جامعهای که اعضای آن اهل مراقبه، تقوا و خودکنترلی باشند، ظرفیت تحقق ارزشهای الهی و عدالتمحور را خواهد داشت.
انتهای پیام/
نظر شما