رهبر شهید، دفاع از مظلوم را به مسئولیتی دینی و انسانی تبدیل کرد/ قرآن، اختلاف اعتقادی را مجوز جنگ و دشمنی نمی‌داند

به گزارش خبرگزاری حوزه از مشهد، دکتر حسن رحیم‌پور ازغدی در نشست «همگرایی ادیان الهی در مبارزه با ظلم جهانی» که به همت مؤسسه فرق و ادیان حق‌پژوهی، با حضور جمعی از نمایندگان اقلیت‌های دینی در مشهد مقدس برگزار شد، با قدردانی از حضور نمایندگان ادیان الهی، این نشست را نمادی از امکان اتحاد ادیان در جهان دانست و گفت: در این فرصت می‌خواهم به برخی دیدگاه‌های رهبر شهید درباره ادیان و روابط میان ادیان از نگاه اسلام و قرآن اشاره کنم؛ دیدگاه‌هایی که در تفسیر و تبیین آیات قرآن درباره نوع مناسبات پیروان ادیان الهی مطرح شده است.

وی با بیان اینکه از نگاه قرآن، اصل بر جنگ دینی نیست، افزود: قرآن کریم به هیچ‌وجه توصیه نکرده که پیروان یک دین، از جمله مسلمانان، به دلیل اختلاف اعتقادی با پیروان ادیان دیگر وارد دشمنی و جنگ شوند. قرآن چندین بار تصریح می‌کند غیرمسلمانانی که با شما سر جنگ ندارند و زندگی عادی خود را دارند، نباید مورد تعرض، توهین، تجاوز یا درگیری قرار بگیرند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: ممکن است مسلمانان بخشی از عقاید مسیحیان، یهودیان یا زرتشتیان را قبول نداشته باشند و آنان نیز همه عقاید مسلمانان را نپذیرند؛ این طبیعی است. اختلاف اعتقادی به معنای جواز توهین، تعرض یا جنگ نیست. قرآن برای روابط انسانی و عادلانه میان پیروان ادیان، خط قرمزهایی روشن تعیین کرده است.

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به تنوع درون ادیان مختلف گفت: اختلاف‌نظر در تاریخ ادیان طبیعی است. مسیحیان درباره برخی مباحث الهیاتی برداشت‌های گوناگون دارند، یهودیان در طول تاریخ فرقه‌ها و جریان‌های مختلف داشته‌اند و مسلمانان نیز با وجود اشتراک در قرآن، در برخی مسائل کلامی، فقهی و تاریخی اختلاف‌نظر دارند.

وی افزود: حتی درون یک مذهب هم همه عالمان بر سر همه مسائل اتفاق‌نظر ندارند. در فقه، کلام و تفسیر، اختلاف‌نظر وجود دارد و این امر طبیعی است. قرآن می‌فرماید تفاوت‌ها را به رسمیت بشناسید؛ معنای وحدت این نیست که هرکس بخشی از عقاید خود را کنار بگذارد تا همه شبیه هم شوند.

این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: وقتی از وحدت یا همگرایی ادیان سخن می‌گوییم، منظور این نیست که مسلمان، مسیحی، یهودی یا زرتشتی از باورهای خود دست بردارد. وحدت به معنای حذف تفاوت‌ها نیست؛ یعنی متخصصان و عالمان ادیان با ادبیات دوستانه، منصفانه و علمی با یکدیگر گفت‌وگو کنند. در برخی موارد ممکن است به توافق برسند و در برخی موارد نیز اختلاف باقی بماند.

از مشترکات آغاز کنیم، نه از اختلافات

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به اصل «لا اکراه فی الدین» گفت: قرآن می‌فرماید ایمان زوربردار نیست. با زور نمی‌توان کسی را مؤمن کرد، همان‌طور که با زور نمی‌توان کسی را واقعاً کافر کرد. ممکن است بتوان کسی را ترساند یا وادار کرد نظر خود را پنهان کند، اما عقیده واقعی انسان با زور، پول یا فشار تغییر نمی‌کند.

وی ادامه داد: در طول تاریخ، مواردی بوده که ملت‌هایی تحت فشار سیاسی یا نظامی تغییر دین داده‌اند، اما نسلی که زیر زور تغییر دین می‌دهد، حقیقتاً ایمان نیاورده است. ایمان، امری قلبی و آگاهانه است و نمی‌توان آن را با اجبار به وجود آورد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه قرآن، پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را به آغاز گفت‌وگو از مشترکات دعوت می‌کند، گفت: خداوند به پیامبر می‌فرماید به اهل کتاب بگو بیایید بر سر یک کلمه مشترک میان ما و شما بایستیم؛ یعنی گفت‌وگو را از نقطه اختلاف آغاز نکنید؛ از اشتراکات شروع کنید.

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به آیه «تعالوا الی کلمة سواء بیننا و بینکم» اظهار کرد: چرا وقتی دو نفر با یکدیگر روبه‌رو می‌شوند، فوراً به سراغ نقاط اختلاف می‌روند؟ قرآن می‌فرماید از مشترکات آغاز کنید. ما در بسیاری از اصول با یکدیگر مشترکیم؛ همه ادیان الهی به خداوند، اخلاق، تفاوت خیر و شر، حسابرسی اعمال، کرامت انسان، عدالت و نفی ظلم معتقدند.

وی افزود: ما معتقدیم راست و دروغ یکی نیست، امانت و خیانت یکی نیست، عدالت و ظلم مساوی نیستند. این‌ها اصول مشترک میان ادیان الهی است. قرآن می‌گوید به جای اینکه در برابر یکدیگر بنشینید، کنار یکدیگر قرار بگیرید و از همین نقاط مشترک حرکت کنید.

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به بخش دیگری از همین آیه گفت: قرآن می‌فرماید ما نباید یکدیگر را ارباب خود قرار دهیم؛ نه من رب تو هستم و نه تو رب منی. حتی پیامبران نیز ارباب مردم نیستند؛ آنان بندگان خدا هستند که انسان‌ها را به سوی خدا راهنمایی می‌کنند.

هیچ دین الهی ظلم را تأیید نمی‌کند

رحیم‌پور ازغدی با تأکید بر اینکه نفی ظلم یکی از مشترکات اصلی ادیان الهی است، گفت: هیچ دین الهی‌ای وجود ندارد که بگوید ظلم خوب است و عدالت بد است. البته ممکن است در تاریخ، از هر دینی سوءاستفاده شده باشد؛ از اسلام، مسیحیت، یهودیت یا آیین زرتشت. اما اصل ادیان الهی، دعوت به خدا، عدالت، اخلاق و محبت است.

وی افزود: پیامبران الهی مردم را به خودشان دعوت نکردند؛ آنان مردم را به خدا دعوت کردند. اگر سخنی از حضرت عیسی، حضرت موسی، حضرت ابراهیم یا هر پیامبر الهی دیگر ثابت شود، از نگاه ما همان مسیر توحید و حق است. قرآن می‌فرماید میان پیامبران الهی فرق نمی‌گذاریم؛ یعنی همه آنان در یک مسیر کلی قرار دارند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به سخنی از امام خمینی(ره) گفت: اگر همه پیامبران الهی در یک روستا جمع شوند، میان آنان دعوایی رخ نمی‌دهد؛ زیرا هیچ‌کدام خودخواه نیستند و همه به خدا دعوت می‌کنند. البته ممکن است تفاوت در مأموریت، شرایط یا روش وجود داشته باشد، همان‌طور که در قرآن درباره حضرت موسی و حضرت خضر تفاوت نگاه و حکمت مطرح شده است، اما اصل مسیر پیامبران واحد است.

رحیم‌پور ازغدی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به سیره پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، گفت: پیامبر فرمودند اگر مسلمانی به غیرمسلمانی ظلم کند، در قیامت من مدافع آن غیرمسلمان و دادخواه علیه مسلمانی خواهم بود که به او ظلم کرده است. این نشان می‌دهد که در منطق اسلام، کرامت و حقوق انسان‌ها وابسته به مسلمان بودن یا نبودن آنان نیست.

وی افزود: در روایات آمده است که اگر مسلمانی در معامله با غیرمسلمان فریب‌کاری کند یا به او خسارت بزند، این کار حرام است و باید جبران شود. حقوق غیرمسلمانان در جامعه اسلامی محترم است و نفع آنان، نفع جامعه و زیان آنان، زیان جامعه شمرده می‌شود.

استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: در نگاه اسلامی، پیروان دیگر ادیان در مسائل شخصی، عبادات و احکام مربوط به زندگی دینی خودشان، بر اساس دین خود عمل می‌کنند. در قوانین عمومی جامعه نیز همان‌طور که هر شهروندی در هر کشوری تابع قانون عمومی است، همه شهروندان از قانون عمومی تبعیت می‌کنند؛ اما این به معنای نادیده گرفتن حقوق دینی و انسانی آنان نیست.

کمک به انسان گرفتار، حتی اگر هم‌دین ما نباشد

رحیم‌پور ازغدی با تأکید بر آداب گفت‌وگوی دینی گفت: قرآن می‌فرماید با اهل کتاب و پیروان ادیان دیگر گفت‌وگو کنید، اما به بهترین روش؛ نه فقط روش خوب، بلکه «احسن»؛ یعنی زیباترین، منطقی‌ترین، مؤدبانه‌ترین و منصفانه‌ترین شیوه برخورد شود.

وی افزود: گفت‌وگو یعنی هرکس بتواند عقیده خود را بیان کند و از باور خود دفاع کند. زرتشتی از آیین زرتشت دفاع می‌کند، مسیحی از مسیحیت، یهودی از یهودیت و مسلمان از اسلام. این اشکالی ندارد. اشکال از جایی آغاز می‌شود که باب گفت‌وگو بسته و باب دعوا، تحقیر و جنگ باز شود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) گفت: حضرت علی(علیه‌السلام) در برخورد با پیروان دیگر ادیان، کرامت انسانی آنان را حفظ می‌کرد. نقل شده است که در سفری با فردی یهودی هم‌مسیر شدند. وقتی مسیرشان جدا شد، امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) مقداری او را بدرقه کردند. آن فرد تعجب کرد و پرسید مگر مسیر شما به سمت دیگری نبود؟ حضرت فرمودند چون مدتی هم‌سفر بودیم، تو حقی بر گردن من داری.

رحیم‌پور ازغدی با بیان نمونه‌ای دیگر از سیره امام علی(علیه‌السلام) گفت: روزی امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) پیرمرد نابینایی را دیدند که در کنار راه گدایی می‌کرد. حضرت پرسیدند چرا این مرد باید گدایی کند؟ برخی گفتند او نصرانی است. حضرت ناراحت شدند و فرمودند وقتی جوان بود و در این جامعه کار می‌کرد، از دینش نپرسیدید؛ حالا که پیر و ازکارافتاده شده، می‌گویید مسیحی است؟

وی افزود: امام علی(علیه‌السلام) فرمودند باید زندگی او از بیت‌المال تأمین شود. این نگاه، نگاه عدالت‌محور اسلام به انسان است. سؤال امام این نبود که دین این فرد چیست؛ سؤال این بود که چرا یک انسان سالمند و نابینا باید در جامعه اسلامی بی‌پناه بماند.

استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: چنین نمونه‌هایی نشان می‌دهد که در منطق اسلام، عدالت فقط برای مسلمانان نیست. عدالت باید درباره همه انسان‌ها رعایت شود و ظلم، حتی نسبت به بت‌پرستی که با مسلمانان سر جنگ ندارد، پذیرفته نیست.

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به آیات قرآن درباره رفتار با غیرمسلمانان گفت: قرآن حتی درباره مشرکانی که با مسلمانان در جنگ نیستند، می‌فرماید اگر گرفتار قحطی، زلزله، سیل، بیماری یا مشکل شدند، به آنان نیکی کنید و عدالت را در روابط با آنان رعایت کنید. خداوند عدالت‌پیشگان را دوست دارد

وی ادامه داد: این نگاه نشان می‌دهد که انسان گرفتار، صرف‌نظر از دین و مذهبش، شایسته کمک است. ما ممکن است دین او را قبول نداشته باشیم، اما اگر او با ما سر جنگ ندارد و گرفتار است، باید به او کمک کنیم.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: بنابراین، اصل در روابط انسانی از نگاه قرآن، نیکی، عدالت، انصاف و گفت‌وگوست. دشمنی از جایی آغاز می‌شود که ظلم، تجاوز، خیانت و جنگ آغاز شود.

جنگ پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) با دین نبود، با ظلم بود

وی در پاسخ به این پرسش که چرا در صدر اسلام جنگ‌هایی با برخی یهودیان، رومیان یا حاکمان ایران رخ داد، گفت: این جنگ‌ها، جنگ دین علیه دین نبود. پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نه مدینه را با جنگ گرفت و نه مکه را. مدینه از پیامبر دعوت کرد و مکه نیز در نهایت، بدون جنگ گسترده تسلیم شد. پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در فتح مکه عفو عمومی اعلام کرد و فرمود: امروز روز رحمت است، نه روز انتقام.

رحیم‌پور ازغدی افزود: جنگ با برخی قبایل یهودی به دلیل یهودی بودن آنان نبود؛ بلکه به دلیل پیمان‌شکنی، خیانت و همکاری با دشمنان علیه جامعه اسلامی بود. جنگ با امپراتوری روم نیز به دلیل مسیحی بودن روم نبود؛ بلکه به دلیل استکبار و سلطه‌گری آن بود. جنگ با شاهان ایران نیز جنگ اسلام با زرتشت نبود؛ بلکه تقابل با ساختارهای ظالمانه و استکباری آن زمان بود.

وی ادامه داد: همان‌طور که امروز اختلاف ما با قدرت‌های سلطه‌گر به خاطر ادعای دینی آنان نیست. معیار، دین ظاهری نیست؛ معیار این است که یک قدرت در کنار ظلم ایستاده یا در کنار عدالت. ممکن است کسی نام دین را به زبان بیاورد، اما در عمل، دین او ظلم، دیکتاتوری و سلطه‌گری باشد.

استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه همه پیامبران در برابر ظلم ایستادند، گفت: حضرت موسی(علیه‌السلام) با فرعون درافتاد، حضرت ابراهیم(علیه‌السلام) با نمرود و بت‌پرستی سازمان‌یافته مبارزه کرد، حضرت عیسی(علیه‌السلام) در برابر ساختارهای فاسد زمان خود ایستاد و پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز با ظلم، شرک، تبعیض و استکبار مقابله کرد.

وی افزود: اگر حضرت عیسی(علیه‌السلام) فقط سخنان کلی و بی‌خطر می‌گفت، چرا قدرت‌های زمانه باید با او دشمن شوند؟ اگر حضرت موسی(علیه‌السلام) فقط توصیه اخلاقی می‌کرد، چرا فرعون با او درگیر شد؟ پیامبران الهی فقط درباره اخلاق فردی سخن نگفتند؛ آنان در برابر بردگی، استبداد، تحقیر انسان و سلطه‌گری ایستادند.

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به آیات قرآن درباره حضرت موسی(علیه‌السلام) گفت: وقتی موسی(علیه‌السلام) مأمور شد به سوی فرعون برود، نگرانی او از جان خود نبود، بلکه از عظمت مأموریت و لجاجت فرعون بود. خداوند به موسی و هارون فرمود: من با شما هستم، می‌شنوم و می‌بینم. این همان منطق ایستادگی مؤمنان در برابر قدرت‌های ظالم است.

انبیا پیام‌آور عشق و عدالت بودند، نه سکوت در برابر ظلم

وی با نقد نگاه‌هایی که پیامبران را در برابر یکدیگر قرار می‌دهند، گفت: برخی می‌گویند فلان پیامبر، پیامبر عشق و صلح بوده و پیامبر دیگر، پیامبر سیاست و مبارزه. این تقسیم‌بندی غلط است. همه پیامبران اهل محبت، اخلاق، صلح با مردم و ایستادگی در برابر ظلم بودند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: تعبیری که از حضرت عیسی(علیه‌السلام) نقل می‌شود که اگر به یک طرف صورتت زدند، طرف دیگر را نیز بیاور، مربوط به گذشت در روابط شخصی است؛ یعنی اگر در مسئله شخصی می‌توانی ببخشی، بزرگوار باش. اما این سخن به معنای سکوت در برابر فرعون‌ها، نمرودها، اشغالگران و متجاوزان نیست.

وی تصریح کرد: قرآن نیز همین منطق را دارد. در مسائل شخصی، گذشت، بزرگواری و محبت توصیه شده است، اما در برابر تجاوز اجتماعی، ظلم به مظلومان، غارت اموال و تحقیر ملت‌ها، سکوت جایز نیست. پیامبران الهی در چنین مواردی ایستادگی کردند.

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به آیات قرآن درباره سختی‌های پیامبران و مؤمنان گفت: قرآن می‌فرماید چه بسیار پیامبرانی که همراه آنان مردان الهی جنگیدند و در راه خدا سختی دیدند، اما سست نشدند، ضعف نشان ندادند و تن به ذلت ندادند. این آیه نشان می‌دهد همه پیامبران در مسیر عدالت، با مقاومت، رنج و هزینه روبه‌رو بوده‌اند.

وی افزود: پیامبران مسخره شدند، متهم شدند، تهدید شدند، برخی از آنان به شهادت رسیدند و برخی یارانشان را از دست دادند. حضرت زکریا و حضرت یحیی نمونه‌های روشنی از پیامبرانی هستند که در راه حق آسیب دیدند. حضرت ابراهیم(علیه‌السلام) را به آتش انداختند و حضرت عیسی(علیه‌السلام) را نیز بنا بر باور مسیحیان به صلیب کشیدند و بنا بر باور مسلمانان، قصد چنین کاری را داشتند.

این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: بنابراین، مسیر دین حقیقی همیشه مسیر بی‌هزینه نبوده است. هرجا پیامبران در برابر ظلم ایستادند، طاغوت‌ها و مستکبران با آنان مقابله کردند. قرآن می‌گوید اهل ایمان در برابر این فشارها سست نمی‌شوند و خداوند صابران و مقاومان را دوست دارد.

دین حقیقی از عدالت جدا نیست

وی در ادامه، با اشاره به ادعای جدایی دین از سیاست و عدالت، گفت: گاهی گفته می‌شود اگر دین وارد عرصه عدالت، سیاست و مبارزه با ظلم شود، مردم از دین زده می‌شوند. اما مردم شعور دارند و تفاوت سوءاستفاده از دین با عمل به دین را می‌فهمند.

رحیم‌پور ازغدی افزود: اگر کسی از دین برای ظلم، تحقیر، دیکتاتوری و منافع شخصی استفاده کند، مردم از او و از آن نمایش دینی بیزار می‌شوند. اما اگر دین در کنار مظلوم، عدالت، اخلاق و کرامت انسان قرار گیرد، مردم آن را می‌فهمند و به آن احترام می‌گذارند.

وی با اشاره به حضور مردم در تشییع رهبر شهید گفت: این حضور گسترده نشان داد که مردم میان دینِ در خدمت عدالت و دینِ در خدمت قدرت‌های فاسد تفاوت قائل‌اند. اگر کسی در مسیر مقاومت، عدالت و دفاع از مظلومان بایستد، مردم این را می‌فهمند؛ حتی اگر در جامعه مشکلات اقتصادی، فشارها و سختی‌ها وجود داشته باشد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه از نام همه ادیان در طول تاریخ سوءاستفاده شده است، گفت: به نام اسلام ظلم شده، به نام مسیحیت ظلم شده، به نام یهودیت ظلم شده و حتی در دوره‌هایی به نام آیین زرتشت نیز ظلم‌هایی صورت گرفته است. اما این سوءاستفاده‌ها حقیقت ادیان الهی را تغییر نمی‌دهد.

وی افزود: جوهر اصلی ادیان الهی با ظلم سازگار نیست. اگر جریانی به نام دین، ظلم را توجیه کند، از مظلوم دفاع نکند یا مردم را به سکوت در برابر ستم دعوت کند، از حقیقت دین فاصله گرفته است؛ حتی اگر نام دین را بر خود گذاشته باشد.

رحیم‌پور ازغدی با اشاره به تفاوت یهودیت با صهیونیسم و تفاوت اسلام با جریان‌های خشونت‌طلب گفت: همان‌طور که نمی‌توان جنایت‌های صهیونیسم را به حساب حقیقت یهودیت گذاشت، نمی‌توان رفتار جریان‌های تکفیری و خشونت‌طلب را به حساب حقیقت اسلام گذاشت. معیار، عدالت، اخلاق و کرامت انسان است.

آیات قرآن درباره دفاع از همه معابد الهی

وی با اشاره به آیه‌ای از قرآن درباره دفاع در برابر ظلم گفت: قرآن می‌فرماید اگر خداوند به وسیله برخی از مردم جلوی فساد برخی دیگر را نمی‌گرفت، صومعه‌ها، کلیساها، کنیسه‌ها و مساجد ویران می‌شدند. این آیه بسیار مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد دفاع از حق و مقابله با ظلم، فقط برای حفظ مسجد نیست، بلکه برای حفظ همه معابد الهی و آزادی عبادت است.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: قدرت‌های ظالم ابتدا ممکن است سراغ اقتصاد، سیاست، منابع و سرزمین‌ها بروند، اما در نهایت با ایمان و هویت دینی ملت‌ها نیز درگیر می‌شوند. اگر در برابر ظلم ایستادگی نشود، همه مراکز عبادت و معنویت آسیب خواهند دید.

وی ادامه داد: بنابراین، مبارزه با ظلم و استکبار، دفاع از همه ادیان الهی و همه انسان‌های مؤمن است. این دفاع، دفاع از یک گروه خاص نیست؛ دفاع از حق عبادت، کرامت انسان و عدالت اجتماعی است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به آیه «لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط» گفت: قرآن هدف بعثت پیامبران را اقامه قسط و عدالت معرفی می‌کند. پیامبران با بینات آمدند؛ یعنی حرف بی‌منطق و خرافی نزدند؛ با کتاب آمدند؛ یعنی معرفت، آگاهی و هدایت آوردند؛ و با میزان آمدند؛ یعنی معیار عدالت و حق را به بشر نشان دادند.

وی افزود: اگر دینی پیدا شود که بگوید ظلم خوب است، آن دین منحرف است. اگر جریانی به نام دین بگوید به پیروان سایر ادیان ظلم کنید، آن نیز از حقیقت دین فاصله گرفته است. اگر جریانی بگوید در برابر ظالم سکوت کنید و از مظلوم دفاع نکنید، این نیز با منطق قرآن و پیامبران سازگار نیست.

رحیم‌پور ازغدی ادامه داد: قرآن می‌گوید پیامبران آمدند تا مردم قسط را برپا کنند؛ یعنی حقوق همه انسان‌ها رعایت شود. عدالت فقط شعار نیست؛ عدالت یعنی هر صاحب حقی به حق خود برسد، فارغ از اینکه دین، قومیت یا جایگاه اجتماعی او چیست.

انتظار منجی، نقطه مشترک ادیان است

وی با اشاره به ادامه آیه و تعبیر «و انزلنا الحدید» گفت: قرآن در کنار کتاب و میزان، از حدید نیز سخن می‌گوید؛ یعنی از قدرت، ابزار دفاع و توان سخت. این نشان می‌دهد که دین فقط موعظه نرم نیست. وقتی ظالمان با قدرت به عدالت و معنویت حمله می‌کنند، اهل ایمان نیز باید قدرت دفاع داشته باشند.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: قدرت از نگاه دین، برای تجاوز نیست؛ برای دفاع از حقوق مردم و جلوگیری از سلطه ظالمان است. اگر قدرت دفاعی وجود نداشته باشد، ظالم جلو می‌آید و به جان، مال، امنیت و کرامت مردم تعرض می‌کند.

وی تأکید کرد: بنابراین، موعظه، اخلاق و گفت‌وگو جای خود را دارد، اما در برابر تجاوز و جنایت سازمان‌یافته، جامعه مؤمن حق ندارد منفعل بماند. همه پیامبران الهی اهل محبت بودند، اما در برابر ظلم، بردگی، تحقیر و تجاوز سکوت نکردند.

رحیم‌پور ازغدی در بخش دیگری از سخنان خود، مسئله منجی و عدالت آخرالزمانی را یکی از نقاط مشترک ادیان دانست و گفت: در ادیان مختلف، با تعابیر گوناگون، امید به تحقق عدالت نهایی وجود دارد. مسیحیان از بازگشت حضرت مسیح سخن می‌گویند، یهودیان به آمدن موعود باور دارند، زرتشتیان از سوشیانت سخن می‌گویند و مسلمانان، به‌ویژه شیعه و سنی، به ظهور مهدی(عج) و همراهی حضرت مسیح(علیه‌السلام) در تحقق عدالت جهانی اعتقاد دارند.

وی افزود: حتی برخی مکاتب غیردینی نیز به نوعی از عدالت نهایی و جامعه بی‌طبقه یا بی‌ظلم سخن گفته‌اند. این نشان می‌دهد که انتظار عدالت، خواستی عمیق انسانی است و در فطرت بشر ریشه دارد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: در روایات اسلامی، مأموریت اصلی منجی، برپایی عدالت است؛ عدالت برای همه انسان‌ها، امنیت برای همه، کرامت برای همه و رفع ظلم از سراسر جهان. این انتظار، یکی از محورهای مهم همگرایی ادیان الهی است.

همگرایی ادیان در کنار مظلوم معنا پیدا می‌کند

رحیم‌پور ازغدی با تأکید بر اینکه معیار دینداری حقیقی، ایستادن در کنار مظلوم است، گفت: اگر حضرت موسی(علیه‌السلام)، حضرت عیسی(علیه‌السلام)، حضرت زرتشت، حضرت ابراهیم(علیه‌السلام) و پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) امروز در میان ما بودند، در کنار مظلومان می‌ایستادند، نه در کنار ظالمان و قدرت‌های سلطه‌گر.

وی افزود: حضور نمایندگان ادیان الهی در چنین نشستی و موضع‌گیری آنان در برابر ظلم، ادامه همان راه پیامبران است. پرچم واقعی ادیان، پرچم عدالت، اخلاق، توحید و دفاع از کرامت انسان است.

استاد حوزه و دانشگاه با تقدیر از نمایندگان ادیان الهی حاضر در نشست گفت: اینکه پیروان ادیان در کنار مظلوم می‌ایستند و در برابر ظلم جهانی موضع می‌گیرند، خدمت بزرگی به دین و به جامعه انسانی است. مردم وقتی ببینند رهبران دینی در کنار عدالت و مظلومیت ایستاده‌اند، دین را بهتر می‌شناسند.

وی تأکید کرد: دین را نباید آن‌گونه تعریف کرد که فرعون‌ها، نمرودها، عمالقه و قدرت‌های سلطه‌گر می‌خواهند. دین را باید آن‌گونه شناخت که ابراهیم، موسی، عیسی، زرتشت و محمد(صلی‌الله‌علیه‌وآله) معرفی کردند؛ دینی بر پایه خدا، عدالت، اخلاق، محبت و دفاع از انسان.

رحیم‌پور ازغدی افزود: همگرایی ادیان الهی زمانی معنا پیدا می‌کند که پیروان ادیان، با حفظ باورهای خود، بر نقاط مشترک بایستند؛ خداپرستی، اخلاق، عدالت، کرامت انسان، نفی ظلم و دفاع از مظلوم. این همان مسیری است که قرآن کریم و سیره پیامبران الهی پیش روی بشر قرار داده‌اند.

وی خاطرنشان کرد: اختلاف عقیده میان ادیان، امری طبیعی است؛ اما ظلم‌ستیزی، عدالت‌خواهی و دفاع از انسان مظلوم، نقطه‌ای است که همه ادیان الهی می‌توانند و باید در آن کنار یکدیگر قرار بگیرند.

شهادت رهبر شهید؛ نقطه پیوند ادیان در دفاع از مظلوم

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به شهادت رهبر انقلاب اسلامی، حضور گسترده مردم در آیین‌های وداع و تشییع را نشانه پیوند عمیق مردم با راه عدالت‌خواهی و مقاومت دانست و گفت: این حضور، صرفاً یک بدرقه سیاسی یا رسمی نبود؛ بلکه نمادی از وفاداری مردم به رهبری بود که در برابر ظلم، سلطه‌گری و استکبار ایستاد و مسیر خود را در امتداد راه پیامبران الهی تعریف کرد.

وی تأکید کرد: رهبر شهید، در نگاه پیروان ادیان الهی نیز به‌عنوان شخصیتی شناخته می‌شود که مسئله دفاع از مظلوم، مقابله با ظلم جهانی و ایستادگی در برابر قدرت‌های سلطه‌گر را به یک مسئولیت دینی و انسانی تبدیل کرد.

به گفته رحیم‌پور ازغدی، شهادت ایشان پایان این مسیر نیست، بلکه می‌تواند نقطه‌ای برای تقویت همگرایی ملت‌ها و پیروان ادیان در دفاع از عدالت، کرامت انسان و مظلومان جهان باشد.