تبلیغ باید به متن برنامه‌ریزی حوزه‌های علمیه بازگردد

حجت‌الاسلام خانعلی ابراهیمی، مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، هم‌زمان با فرارسیدن سالگرد بیانات راهبردی و تحول‌آفرین امام شهید مبنی بر اینکه «تبلیغ، در حوزه‌های علمیه در رتبه اول است»، به تبیین جایگاه این رسالت خطیر و تشریح الزامات و راهکارهای عملیاتی‌سازی این اولویت راهبردی در سطح حوزه‌های علمیه پرداخت.

وی با اشاره به جایگاه ویژه امر تبلیغ در مکتب اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و تأکیدات مستمر امام شهید انقلاب، این بیانات را «نقطه عطف» و «منشوری تمام‌عیار» برای حوزه‌های علمیه توصیف کرد.

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان با استناد به آیه شریفه «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ» (سوره مائده، آیه ۶۷) که در منابع اسلامی به «آیه تبلیغ» شهرت یافته است، خاطرنشان کرد: رسالت تبلیغ، وظیفه‌ای الهی و انبیایی است که در طول تاریخ بر دوش علمای دین نهاده شده است. امام صادق(علیه‌السلام) نیز وجود مبلغان راستین را مایه احیای دین و آثار امامت دانسته و نبود آنان را سبب نابودی دین معرفی کرده‌اند.

وی با تأکید بر هشدارهای صریح مطرح‌شده در بیانات رهبر معظم انقلاب پیرامون خطر استحاله فرهنگی در صورت غفلت از امر تبلیغ، تصریح کرد: این بیان دقیق، تکلیف را برای تمامی ارکان و ساختارهای حوزه روشن ساخت که تبلیغ دیگر یک فعالیت جانبی، حاشیه‌ای یا مختص به ایام خاص نیست، بلکه متن اصلی و اولویت قطعی برنامه‌ریزی‌ها است.

الزامات عملیاتی‌سازی اولویت تبلیغ در عصر جنگ شناختی

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان در تبیین الزامات عملیاتی‌سازی این دغدغه مهم، سه محور اساسی را ترسیم کرد.

وی تغییر رویکرد آموزشی و پژوهشی حوزه‌ها به سمت خروجی‌محوری تبلیغی را نخستین گام اساسی برشمرد و با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب مبنی بر اینکه «اگر تبلیغ ما متّکی به تحقیق نباشد، خنثیٰ و ابتر خواهد شد»، تأکید کرد: تمامی ساختارهای علمی حوزه باید در نهایت به تربیت مبلغانی کارآمد، زمان‌شناس و مسلط به مبانی فکری منجر شود تا منویات امام شهید انقلاب از سطح گفتمان به میدان عمل برسد.

حجت‌الاسلام ابراهیمی، شناخت دقیق مخاطب و مقتضیات زمان را دومین الزام قطعی در این مسیر عنوان کرد و افزود: رهبر معظم انقلاب در بیانات خود، شناخت مخاطب را در هرگونه تبلیغ کاملاً ضروری دانسته‌اند و با اشاره به افزایش سطح آگاهی عمومی، به‌ویژه در میان نوجوانان و جوانان، تأکید فرموده‌اند که «تبلیغ بدون توجه به سطح فکری و نیازهای مخاطب، بی‌اثر خواهد بود».

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان، در ادامه با تأکید بر اینکه نسل نوجوان و جوان، به‌عنوان صاحبان و سازندگان آینده کشور، باید در کانون توجه تبلیغات خلاقانه و مبتنی بر شیوه‌ها و ابزارهای نوین قرار گیرند، افزود: با توجه به مواجهه نسل نوجوان و جوان با سنگین‌ترین هجمه‌های شناختی و رسانه‌ای دشمن، تسلط مبلغان بر فضای مجازی، شناخت زبان نسل جدید، بهره‌گیری از قالب‌های هنری و رسانه‌ای و اتخاذ رویکردی تهاجمی در برابر پمپاژ دروغ از سوی معاندان، از ضرورت‌های انکارناپذیر تبلیغ در عصر حاضر است.

وی سازماندهی شبکه‌ای و پشتیبانی ساختاری از مبلغان را سومین الزام عملیاتی‌سازی این اولویت راهبردی برشمرد و اظهار داشت: کار تبلیغی فردی و پراکنده، پاسخگوی گستردگی نیازهای امروز جامعه نیست. ایجاد شبکه‌های تخصصی تبلیغ و تقویت کانون‌های تبلیغی به‌منظور ارتقای پشتیبانی‌های محتوایی و مهارتی، از جمله برنامه‌های محوری مدیریت تبلیغ حوزه علمیه خراسان است.

اقدامات عملیاتی و راهبردی حوزه علمیه خراسان در عرصه تبلیغ

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان در ادامه به تشریح مجموعه‌ای از اقدامات عملیاتی و راهبردی انجام‌شده و در دست اقدام در راستای تحقق منویات رهبر معظم انقلاب پرداخت.

وی هوشمندسازی سامانه اعزام مبلغان را یکی از اقدامات محوری این مدیریت برشمرد و گفت: در این راستا، سامانه «طلوع» به‌عنوان پورتال جامع طلبگی، بستر ثبت‌نام و تشکیل پرونده تبلیغی برای اعزام‌های مناسبتی را فراهم کرده است. مبلغان با ثبت سوابق تبلیغی خود در این سامانه، از مزایایی همچون دریافت حق‌التبلیغ در مناسبت‌های خاص و بهره‌مندی از خدمات آموزشی و پشتیبانی محتوایی برخوردار می‌شوند. همچنین فراخوان اعزام مبلغان ماه مبارک رمضان با رویکرد «قرآن‌محوری»، «تعامل مؤثر و پرسش‌محور با مردم» و «بهره‌گیری هدفمند از رسانه‌های نوین و فضای مجازی» از طریق این سامانه انجام شده است.

حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به راه‌اندازی «سامانه مدرسه تبلیغ» به نشانی https://tabliqkh.lms۲.hozehkh.com، آن را بستری نوین برای آموزش الکترونیکی، برگزاری آزمون‌های آنلاین و کلاس‌های مجازی مبلغان دانست و افزود: این سامانه که به‌عنوان پیشرو در آموزش مبلغان طراحی شده، دوره‌های توانمندسازی و بسته‌های آموزشی ویژه اعزام‌های تبلیغی را با تدریس اساتید شاخص ارائه می‌دهد.

وی تدوین دستورالعمل‌های جامع آموزش‌های تبلیغی و طراحی قالب‌های متنوع تبلیغی را از دیگر اقدامات در دست انجام عنوان کرد و گفت: این دستورالعمل‌ها با هدف توانمندسازی علمی، مهارتی و معنوی مبلغان و متناسب‌سازی آموزش‌ها با نیازهای روز جامعه تدوین می‌شود.

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان همچنین از گسترش کمی و کیفی طرح‌های تبلیغی، از جمله طرح هجرت و طرح امین، به‌ویژه «امین نوع یک» با محوریت مدرسه، در حوزه اعزام مبلغان خبر داد و اظهار داشت: این طرح‌ها با هدف اعزام هدفمند و سازمان‌یافته مبلغان به مناطق و عرصه‌های مختلف و با رویکرد چابک‌سازی ساختار تبلیغ و بهره‌گیری هدفمند از فناوری در فرآیندهای اجرایی طراحی شده است.

وی با تأکید بر لزوم خارج شدن تبلیغ از حالت فصلی و مناسبتی، از برنامه‌ریزی برای گسترش اعزام‌های مبلغان در مناسبت‌های مختلف و دائمی‌سازی تبلیغ در تمام ایام سال خبر داد و افزود: معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان با صدور فراخوان‌های متعدد، از تمامی فضلا و روحانیون واجد شرایط برای مشارکت در اعزام‌های تبلیغی مناسبتی دعوت به عمل آورده است.

حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به نقش محوری گروه‌های تبلیغی جهادی، از برگزاری همایش گروه‌های تبلیغی جهادی با حضور حدود ۳۰۰ نفر از اعضای فعال، مدیران و سرگروه‌های برتر استان خراسان سخن گفت و افزود: این همایش با هدف ایجاد انسجام، هم‌افزایی و ارتقای سطح هماهنگی میان گروه‌های تبلیغی جهادی انجام و همچنین نمایشگاه دستاوردهای مجتمع آموزشی ـ پژوهشی تبلیغ با حضور دبیر شورای عالی و مدیر حوزه علمیه خراسان برگزار شد.

وی افتتاح مجتمع عالی تبلیغ حوزه علمیه خراسان را از دیگر اقدامات مهم این مجموعه برشمرد و اظهار داشت: این مجتمع با هدف تربیت و توانمندسازی مبلغان تراز انقلاب اسلامی، تولید علم دینی مورد نیاز جامعه و تربیت نیروهای کارآمد و روزآمد حوزوی راه‌اندازی شده است.

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان در ادامه به نمایشگاه «دومینو» به‌عنوان یکی از ابتکارات نوین این مجموعه در انتقال مفاهیم دینی اشاره کرد و گفت: این رویداد سالانه با محوریت موضوعاتی همچون عفاف و حجاب، غیرت و جهاد تبیین و با بهره‌گیری از فناوری و شیوه‌های نوین روایتگری، می‌کوشد سطح آگاهی و بصیرت دینی جامعه را ارتقا دهد.

حجت‌الاسلام ابراهیمی ادامه داد: این نمایشگاه با طراحی ۱۲ سالن در موضوعات مختلف، از جمله «افلاکنما» برای تبیین جایگاه هستی‌شناسی و با استفاده از شیوه‌های بازی‌وارسازی، پذیرای بیش از ۱۵۰ هزار مخاطب از سراسر استان خواهد بود. این پروژه که با حمایت شهرداری و سپاه در مجتمع آیه‌ها در حال آماده‌سازی است، بیش از ۷۰ درصد مراحل اجرایی خود را پشت سر گذاشته و به‌زودی افتتاح خواهد شد.

وی از اجرای طرح‌های تخصصی تبلیغی با هدف آموزش و تبلیغ تخصصی در حوزه‌های مختلف، از جمله کودک و نوجوان و نیز تربیت مبلغان مسلط به زبان‌های خارجی خبر داد و افزود: این طرح‌ها با رویکرد پاسخگویی به نیازهای تخصصی جامعه و بهره‌گیری از ظرفیت مبلغان متخصص در عرصه‌های مختلف طراحی شده است.

حجت‌الاسلام ابراهیمی همچنین از تدوین طرح‌های «قرارگاه دائمی تبلیغ» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اقدامات راهبردی این مدیریت خبر داد و اظهار داشت: دبیرخانه دائمی قرارگاه فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان با ۹ کمیته تخصصی شامل اسکان، پشتیبانی، تبلیغ، ارزیابی و نظارت، رسانه و روابط عمومی، خواهران، دعوت و تکریم، رصد و ظرفیت‌شناسی تبلیغ و محتوایی آغاز به کار کرده است. این قرارگاه با هدف هم‌افزایی و مشارکت نهادهای تبلیغی و ایجاد حضور دائمی روحانیت در کنار مردم طراحی شده و فعالیت‌های آن به همت گروه‌های تبلیغی جهادی اجرا می‌شود و زمینه‌ساز ارائه خدمات اجتماعی، خطابی و تبلیغی در سطح استان خواهد بود.

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان در ادامه با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب مبنی بر اینکه «تبلیغ، یعنی رساندن آن حقایقی به اذهان و دل‌های مخاطبان که بدون آن، دچار خسارت خواهند شد»، بر لزوم پرهیز از موضع صرفاً دفاعی و اتخاذ رویکرد تهاجمی در عرصه تبلیغ تأکید کرد و افزود: رهبر معظم انقلاب در این زمینه فرموده‌اند: «نباید خود را در دفاع محصور کرد، بلکه باید به ذهنیت جبهه مقابل حمله کرد.»

حجت‌الاسلام ابراهیمی با بیان اینکه امروز پرچم جهاد تبیین در دستان مبلغان دلسوز و آگاه است، خاطرنشان کرد: عقل نیز حکم می‌کند در برابر شمشیرهای خون‌ریز تبلیغات دشمنان، تبلیغ را در اولویت نخست قرار دهیم.

مدیر تبلیغ معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان از عزم جدی این مجموعه برای لبیک عملی به ندای امام شهید انقلاب در بیانات ۲۱ تیرماه خبر داد و بر بسیج همه ظرفیت‌ها برای تربیت نسلی از مبلغان تراز انقلاب اسلامی و حرکت در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی تأکید کرد.

وی اظهار داشت: حوزه علمیه خراسان با الهام از منویات رهبر معظم انقلاب، تمامی ظرفیت‌های خود را در جهت تحقق این اولویت راهبردی به‌کار گرفته است و با برنامه‌ریزی دقیق و هدفمند، گام‌های مؤثری در مسیر عملیاتی‌سازی این رسالت بی‌بدیل برخواهد داشت.

گفتنی است، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در ۲۱ تیرماه ۱۴۰۲، در آستانه ماه محرم‌الحرام و در دیدار با جمعی از فضلا، طلاب و مبلغان حوزه‌های علمیه سراسر کشور ایراد شد. ایشان در این دیدار، افزون بر تبیین اولویت تبلیغ، بر لوازم تبلیغ مؤثر و به‌روز، از جمله «شناخت مخاطب، شناخت آرایش حقیقی صحنه تبلیغات جهانی برای داشتن موضع تهاجمی و برخورداری از روحیه جهادی» نیز تأکید فرمودند.