به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، در نشست خبری چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که با عنوان «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای» برگزار شد، با اشاره به نخستین دوره برگزاری این کنفرانس بدون حضور رهبر شهید انقلاب اسلامی، به تشریح ابعاد شخصیتی، علمی، اجتماعی و مدیریتی ایشان پرداخت و گفت: شهید آیتالله خامنهای شخصیتی با مجموعهای کمنظیر از ویژگیهای اخلاقی، علمی، اجتماعی و مدیریتی بود و میتوان ایشان را از جذابترین شخصیتهای ایران اسلامی در هزار سال اخیر دانست.
وی افزود: امسال نخستین سالی است که کنفرانس وحدت اسلامی بدون حضور شخصیت بزرگواری برگزار میشود که فقدان ایشان تا پایان عمر بر دل و جان ما زخم گذاشته است.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری افزود: اگر بخواهم ویژگیهای این شخصیت را در یک کلمه خلاصه کنم، باید بگویم ایشان یکی از جذابترین شخصیتهای ایران اسلامی طی دستکم هزار سال اخیر بود. این جذابیت از مجموعهای از خصوصیات و ویژگیهای برجسته ناشی میشود که هر کدام از آنها میتواند موضوع یک بحث و نظریهپردازی مستقل باشد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: پس از شهادت حضرت امام حسین(ع)، شخصیتی با این میزان از جذابیت و با مجموعه ویژگیهایی که اکنون به برخی از آنها اشاره میکنم، سراغ نداریم و پس از ائمه اطهار(ع) نیز نمیتوان بهراحتی شخصیتی با چنین جامعیتی و جذابیتی را در تاریخ جهان اسلام معرفی کرد.
زهد و بیاعتنایی به دنیا و مقام
وی یکی از ویژگیهای شاخص رهبر شهید انقلاب اسلامی را زهد دانست و گفت: ایشان زاهد بود و از دنیا فاصله داشت. حتماً فیلم مربوط به زمان انتخاب ایشان به رهبری را دیدهاید؛ در آن تصاویر بهخوبی میتوان آثار ناراحتی و اندوه ناشی از مسئولیتی را که بر دوش ایشان گذاشته شده بود، مشاهده کرد.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری افزود: ایشان در طول آن جلسه چندین بار به کسانی که ایشان را برای رهبری انتخاب میکردند، گفتند که این مسئولیت برای من سخت است و در نهایت نیز با چهرهای سرشار از غصه و درد ناشی از سنگینی این مسئولیت، در جلسه حضور پیدا کردند.
وی تصریح کرد: این رفتار ناشی از زهد ایشان نسبت به دنیا، مناصب، مال، جاه، مقام، شهرت و همه این امور بود؛ ویژگیای که در تمام سالهای حیات ایشان، چه پیش از تصدی رهبری امت اسلامی و چه پس از آن، استمرار داشت.
علم دینی؛ ترکیب دانش متنی و شناخت میدان عمل
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه با اشاره به جایگاه علمی شهید آیتالله العظمی خامنهای اظهار داشت: علم دینی ایشان در اوج دانش دینی قرار داشت. معمولاً دانشهای دینی را میتوان به دو دسته تقسیم کرد؛ بخشی از دانش دینی مبتنی بر متن و دانش نظری است و بخش دیگر به میدان و صحنه عمل مربوط میشود.
وی افزود: ایشان از جمله شخصیتهای نادری بود که علم دینی خود را صرفاً بر متن و دانش متنی استوار نکرده بود، بلکه این دانش را در صحنه عمل دینی، در وقایع دینی و در آنچه در میدان دین و در طول تاریخ اسلام تحقق یافته بود، به کار میگرفت.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری خاطرنشان کرد: دانش دینی ایشان ترکیبی از متن و وقایع تاریخی بود و من چنین ویژگی برجستهای را در کمتر عالمی سراغ دارم. این یکی از ویژگیهای مهم و متمایزکننده ایشان بود.
شناخت عمیق جهان معاصر و پیشبینی روندهای آینده
وی یکی دیگر از ویژگیهای شهید آیتالله العظمی خامنهای را برخورداری از دانش معاصر عنوان کرد و گفت: ایشان شخصیتهای معاصر را بهخوبی میشناخت و روندهای آینده جهان را نیز بهخوبی پیشبینی میکرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: کسانی که در تاریخ معاصر مطالعه عمیق دارند، معمولاً از چنین ویژگی برخوردارند. ما در طول تاریخ و پیش از پیروزی انقلاب اسلامی شاهد شکستهای مختلفی بودهایم؛ حتی نهضتهایی که روحانیون در آنها قیام کردند، اما در نهایت به موفقیت نرسیدند.
وی ادامه داد: به نظر من یکی از توفیقات مهم امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی این بود که دانش معاصر را بهخوبی میشناختند و از تحولات جهان معاصر اطلاع داشتند. همین شناخت از جهان معاصر موجب شده بود بتوانند بسیاری از وقایع را پیشبینی کنند.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به مواضع رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره آمریکا گفت: ایشان بارها درباره رابطه با آمریکا سخن گفته و مخالفت خود را با برقراری روابط حسنه با آمریکا اعلام کرده بودند، اما بسیاری این باور را نداشتند. این دیدگاه ایشان ناشی از مطالعه تاریخی و شناخت عمیق از تحولات جهان بود.
وی افزود: با وجود این، ایشان در مقاطعی اجازه دادند گفتوگو و مذاکره شکل بگیرد و دولتهای مستقر و مدیران زمان خود نیز این مسیر را تجربه کنند. در نهایت نیز با هوشمندی و تیزبینی به نتیجه این تجربه اشاره کردند و گفتند که ما از ابتدا گفته بودیم چنین رابطهای محقق نخواهد شد، اما شما معتقد بودید که امکان آن وجود دارد؛ بنابراین اجازه دادیم بروید و تجربه کنید و این تجربه نیز در نهایت آنچه را از ابتدا گفته بودیم، به شما ثابت کرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی این رویکرد را یکی از ویژگیهای دوگانه و کمنظیر رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست و اظهار داشت: از یک سو علم و دانش معاصر و آیندهنگری به ایشان اجازه میدادند روندهای آینده را پیشبینی کنند و از سوی دیگر، با وجود پیشبینی و اعتقاد شخصی خود، به همراهان، همکاران و دولتها اجازه میدادند دیدگاه خود را در عمل تجربه کنند.
وی افزود: اینکه فردی نسبت به یک موضوع اعتقاد و پیشبینی مشخصی داشته باشد، اما در اوج رهبری و مدیریت اجازه دهد دیگران نیز دیدگاه متفاوت خود را تجربه کنند و پس از تجربه، مستندات و نتایج آن را مورد استناد قرار دهد، ویژگیای است که در کمتر شخصیتی سراغ داریم.
شهید آیتالله خامنهای؛ «سرباز در میدان» نه صرفاً پشت تریبون
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به حضور میدانی رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: ایشان تنها در پشت تریبون و بالای منبر سخن نمیگفت، بلکه خودشان در میدان حضور داشتند و دنبال سخن و توصیهای که مطرح میکردند، حرکت میکردند.
وی افزود: این روحیه را ایشان از دوران جوانی داشتند؛ در میدان و صحنههای مختلف حضور پیدا میکردند و با مردم نشست و برخاست داشتند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: ایشان در دوران مدیریت و ریاستجمهوری خود نیز بر حضور میدانی تأکید داشتند و سفرهای استانی را دنبال کردند و به رؤسای جمهور پس از خود نیز توصیه کردند که سفرهای استانی داشته باشند.
وی تصریح کرد: ایشان معتقد بودند مسائل را نمیتوان صرفاً با گزارشها و چند برگه کاغذ جمعبندی کرد؛ بلکه مدیران باید به میدان بروند و از نزدیک مسائل را ببینند. این حضور در میدان و توصیه به حضور میدانی، ناشی از تجربه شخصی ایشان و یکی از ویژگیهای مهم منش مدیریتی ایشان بود که در کمتر رهبری میتوان نمونهای مشابه برای آن یافت.
پیوند عمیق با مردم و امت اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری در ادامه با اشاره به پیوند رهبر شهید انقلاب اسلامی با مردم اظهار داشت: یکی دیگر از ویژگیهای ایشان، پیوند عمیق با امت بود. ایشان رهبری نبود که از امت فاصله داشته باشد یا نسبت به ملت بیتفاوت باشد.
وی افزود: توجه ایشان به ملت و امت اسلامی، مردم ایران و موجودیت اجتماعی جامعه، موجب شده بود که ایشان رهبری متمایز از دیگران باشد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: ایشان نه فقط برای کسانی که طرفدار انقلاب اسلامی بودند، بلکه برای مخالفان انقلاب نیز نوعی پدری داشتند؛ زیرا خود را پدر ایران میدانستند، نه صرفاً پدر بخشی از ملت. بنابراین این نگاه شامل همه مردم ایران، اعم از موافقان و مخالفان انقلاب اسلامی میشد.
وی با اشاره به دیدارهای رهبر شهید انقلاب اسلامی با برخی مخالفان جمهوری اسلامی گفت: اسناد و شواهدی در حال انتشار است که نشان میدهد ایشان با برخی مخالفان خود و مخالفان جمهوری اسلامی نیز جلسه میگذاشتند، آنها را دعوت میکردند، از وضعیتشان خبر میگرفتند و با آنها گفتوگو میکردند.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری افزود: برخی از این افراد را نمیخواهم در اینجا نام ببرم؛ زیرا وقتی انسان میشنود که امام شهید ما چنین افرادی را دعوت کرده و با آنها جلسه داشته است، نشان میدهد که این روحیه، روحیهای نیست که هر کسی بتواند آن را در خود ایجاد کند و آمادگی چنین رفتاری را داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید انقلاب اسلامی برای طرفداران و غیرطرفداران پدری میکردند و نسبت به همه محبت داشتند. ایشان با دوستان و حتی مخالفان خود نیز با محبت و گاهی با روحیه رفاقت برخورد میکردند.
تحمل توهین و رفتار پدرانه با مخالفان
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی گفت: ما افرادی را سراغ داریم که علیه ایشان صحبت کرده بودند و علیه ایشان گفتمان تولید میکردند، اما محبت ایشان نسبت به مردم استمرار داشت.
وی افزود: حتی در مواردی که مدیرانی از نظر ایشان شایستگی لازم برای ادامه مسئولیت خود را نداشتند و از سمت خود کنار گذاشته میشدند، ایشان تلاش میکردند این تغییر را با ادبیات و رفتار مناسبی همراه کنند تا کرامت افراد حفظ شود.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به تحمل توهینها و شعارهای مخالفان علیه رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار داشت: ما واقعاً در دوران ایشان شاهد تحمل توهین بودیم. ایشان هیچگاه یک کلمه علیه کسانی که به ایشان توهین کرده بودند، شعار داده بودند یا سخنی علیه ایشان گفته بودند، صادر نکردند؛ بلکه حتی برای آنها نیز پدری میکردند و دل میسوزاندند.
وی افزود: این رفتار انسان را به یاد پیامبر اعظم حضرت محمد مصطفی(ص) میاندازد؛ همان پیامبری که قرآن کریم درباره ایشان میفرماید: «لَعَلَّکَ بَاخِعٌ نَفْسَکَ أَلَّا یَکُونُوا مُؤْمِنِینَ». پیامبر(ص) حتی برای کسانی که نمیخواستند ایمان بیاورند، دل میسوزاند و نسبت به کسانی که آرزوی مرگ ایشان را داشتند و با او جنگ میکردند و قصد کشتن ایشان را داشتند، دغدغه هدایت و نجات داشت.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری تأکید کرد: برای شخصیتهای پس از پیامبر اکرم(ص) نیز برخورداری از چنین ویژگیهایی بسیار کمنظیر است و همین مجموعه خصوصیات بود که شخصیت رهبر شهید انقلاب اسلامی را جذاب و متمایز میکرد.
شهادت؛ ویژگی دیگری که به جذابیت شخصیت ایشان افزود
وی در ادامه با اشاره به شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: شهادت ایشان نیز به جذابیت شخصیت ایشان افزود. اگر چنین شخصیتی با این میزان از ویژگیها و حدود چهل سال حضور در صحنه مدیریت اجتماعی ایران اسلامی، در نهایت با مرگ طبیعی از دنیا میرفت، شاید چنین جذابیتی در افکار عمومی ایجاد نمیشد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: اما شهادت ایشان و کیفیت این شهادت، بهگونهای بود که انسان را به یاد شهادت حضرت سیدالشهدا(ع) میاندازد. این ویژگی که ایشان چگونه و به دست چه کسانی به شهادت رسیدند و اینکه شهادت ایشان در اثر فرمان و دستور دشمنان صورت گرفت، از جمله مختصاتی است که بر جذابیت شخصیت ایشان افزود.
وی ادامه داد: گاهی اوقات انسان به یاد جمله حضرت زینب(س) میافتد که فرمودند: «ما رأیت إلا جمیلاً». وقتی زندگی یک شخصیت، اسناد و آثار آن و در نهایت نحوه شهادتش در کنار یکدیگر قرار میگیرد، مجموعهای شکل میگیرد که جذابیت آن شخصیت را دوچندان میکند.
شهادت رهبر شهید؛ زمینهساز شکلگیری گفتمانی جدید
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به پیامدهای شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار داشت: به نظر من شخصیت ایشان پس از سیدالشهدا(ع) از جمله شخصیتهای بسیار جذاب در جهان اسلام و در میان علما بود و این ویژگی تا حدی به نحوه شهادت ایشان بازمیگردد.
وی افزود: شما دیدید که این نحوه شهادت موجب ایجاد نوعی بیداری جدید در میان کسانی شد که حتی پیش از آن به ایشان توهین کرده بودند. ناگهان ورق گفتمان درباره ایشان تغییر کرد و گفتمان جدیدی درباره شخصیت ایشان شکل گرفت.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: در پی این اتفاق، شاهد تشییعهای میلیونی و باشکوه در تهران، قم، مشهد، نجف و کربلا بودیم. یکی از دوستان میگفت اگر این تشییع در لندن و نیویورک نیز برگزار میشد، احتمالاً شاهد حضور میلیونی مردم بودیم؛ زیرا با شهادت ایشان امیدی جهانی ایجاد شده بود.
وی تصریح کرد: ایشان با نوع رهبری خود تنها برای امت عربی یا امت اسلامی امید ایجاد نکرده بود، بلکه برای مستضعفان جهان نیز امید ایجاد کرده بود. همین مسئله موجب شد تشییع باشکوه و میلیونی ایشان شکل بگیرد.
همجواری با امام رضا(ع) و تداوم یک مسیر معنوی
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به محل دفن رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار داشت: آرمیدن ایشان در کنار مرقد شریف امام رئوف حضرت علی بن موسیالرضا(ع) نیز بر این جذابیت افزوده است.
وی افزود: تنها در پایان ماه گذشته، نزدیک به پنج میلیون و چند صد هزار زائر به زیارت امام رضا(ع) مشرف شدند و اکنون مرقد رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز در کنار مرقد امام رئوف(ع) قرار گرفته است. همین همجواری نیز به این مجموعه ویژگیها و جذابیتها میافزاید.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی خاطرنشان کرد: مجموعه این ویژگیها موجب میشود امروز خداوند متعال را شاکر باشیم که چنین قضا و قدری برای چنین فرزانهای مقدر کرده است؛ شخصیتی که زندگی، علم، مدیریت، مردمداری، زهد، آیندهنگری، حضور در میدان، پیوند با امت و در نهایت شهادت ایشان، مجموعهای کمنظیر را شکل داده است.
انتهای پیام/
نظر شما