میراث آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی؛ از استواریِ استدلال تا لطافتِ اخلاق

خبرگزاری حوزه | در سپهرِ بی‌کرانِ علومِ آل‌محمد (ص)، گاه شماری از مردانِ حق، نه تنها به ترازویِ دانش، که به مِهرِ تقوا و وسعتِ بصیرت، در ذهنِ تاریخ نقش می‌برند؛ مردانی که میانِ «علمِ صوری» و «علمِ حضوری»، پلی از نور ساخته‌اند. مرحوم آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی (رحمه الله)، یکی از آن شمایل‌هایِ درخشان بود که در پیوند میانِ «استواریِ استدلالی» و «لطافتِ روحانی»، به کمالِ انسانی و علمی نائل آمدند.

شخصیتِ علمی ایشان، تنها انباشتی از معارفِ کلامی و فقهی نبود؛ بلکه تجلیِ یک «جهادِ فکری» بود. ایشان در عصرِ تلاطمِ شبهات، همچون صخره‌ای استوار در برابرِ تندبادهایِ الحاد و شکاکیت ایستادند. نگاهِ ایشان به کلام، نگاهی گذرا نبود؛ بلکه ریشه‌ای در اصالتِ قرآن و استواریِ سنتِ نبوی داشت. ایشان به ما آموختند که «عقل» نه ابزاری برای جدایی از «ایمان»، بلکه مِهره‌یِ پیوندِ میانِ حقیقت و درکِ بشر است.

اگر علمِ ایشان، ریشه‌یِ استوارِ درخت بود، اخلاقِ ایشان، سایه‌سارِ خرم و میوه‌یِ شیرین آن بود. در سیمایِ ایشان، تقابلِ میانِ «مرجعیتِ علمی» و «تواضعِ انسانی» به زیبایی مشاهده می‌شد. ایشان با وجودِ جایگاهِ والایِ مراجعیت، همواره در جایگاهِ یک «مربیِ مهربان» و «پدرِ مهری» ظاهر می‌شدند؛ ویژگی‌ای که در عصرِ امروز، که نیاز به «والدگریِ معنوی» و «ارتباطِ قلبی» با نسلِ جوان بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود، بسیار تأکید می‌گردد.

شخصیتِ ایشان، فراتر از مرزبندی‌هایِ خشکِ کلامی، همواره حاملِ پیامِ «اخلاقِ اجتماعی» و «تاب‌آوریِ روانی» بود. ایشان با نگاهی عمیق به مسائلِ روز، همواره بر ضرورتِ پیوند میانِ «ایمان» و «سلامتِ روان» تأکید داشتند. زندگی ایشان، درسِ پویاییِ میانِ «ثباتِ اصول» و «درکِ نیازهایِ زمانه» بود.

آنکه با تکیه بر استدلال‌هایِ منطقی، مسیرِ حق را هموار می‌کرد و با لبخندِ تواضع، قلب‌هایِ مؤمنین را تسکین می‌داد، اکنون در پناهِ آن حقیقتی است که تمامِ عمر در جستجویِ آن بود. از ما که در مسیرِ پژوهش و تربیت، از سایه‌یِ علمی ایشان بهره‌مند شده‌ایم، تنها این دعا باقی است که ردی از آن کمالات، در سلوکِ ما و در نسل‌هایِ آینده جاری گردد.

رحمت و رضوانِ الهی بر روحِ پاکِ ایشان
باد.

علی احمد پناهی،دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه