به گزارش خبرگزاری حوزه، متن زیر به بررسی کوتاه تاریخ، ساختار سیاسی، شرایط زندگی و محدودیت‌های حاکم بر کره شمالی می‌پردازد.
کره شمالی امروز برای بسیاری از مردم جهان کشوری عجیب و دور از دسترس است؛ کشوری که نام آن با انزوا، کنترل شدید اطلاعات، محدودیت رفت‌وآمد و زندگی متفاوت مردمش گره خورده است. اما آیا این کشور از ابتدا چنین بوده است؟ چگونه کره شمالی و کره جنوبی به وجود آمدند؟ مردم کره شمالی چه دینی دارند؟ چرا حکومت تا این اندازه بر زندگی مردم نظارت می‌کند و شهروندان این کشور تا چه اندازه با جهان بیرون در ارتباط هستند؟
برای پاسخ به این پرسش‌ها باید داستان را از خود «کره» آغاز کرد؛ سرزمینی که برخلاف عمر نه‌چندان طولانی کشور کره شمالی، تاریخی چند هزار ساله دارد.
کره؛ سرزمینی با تاریخی چند هزار ساله
شبه‌جزیره کره از هزاران سال پیش محل زندگی اقوام و شکل‌گیری حکومت‌های مختلف بوده است. در دوره باستان، حکومت‌هایی مانند گوگوریو، بکجه و شیلا در این سرزمین شکل گرفتند و بعدها سلسله‌های گوریو و چوسان بر بخش‌های گسترده‌ای از شبه‌جزیره حکومت کردند. نام «کره» نیز در زبان‌های اروپایی از نام سلسله «گوریو» گرفته شده است.
در بخش بزرگی از تاریخ، مردم این سرزمین با وجود تغییر حکومت‌ها، خود را متعلق به یک سرزمین و ملت می‌دانستند و چیزی به نام کره شمالی و کره جنوبی وجود نداشت.
اما در آغاز قرن بیستم، سرنوشت کره تغییر کرد. ژاپن در سال ۱۹۱۰ کره را به‌طور رسمی به قلمرو خود ضمیمه کرد و مردم کره تا پایان جنگ جهانی دوم، یعنی سال ۱۹۴۵، تحت سلطه ژاپن قرار داشتند. با شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم، کره از استعمار ژاپن خارج شد.
اما پایان استعمار، آغاز یک مشکل جدید بود.
چرا کره به دو قسمت تقسیم شد؟
پس از شکست ژاپن، نیروهای شوروی از شمال و نیروهای آمریکایی از جنوب وارد شبه‌جزیره کره شدند تا تسلیم نیروهای ژاپنی را در مناطق تحت کنترل خود دریافت کنند. برای این منظور، خطی در نزدیکی مدار ۳۸ درجه به‌عنوان مرز موقت میان دو منطقه تعیین شد. در ابتدا قرار نبود این خط، مرز دائمی یک کشور باشد و هدف از آن تقسیم موقت مناطق اشغال‌شده بود.
اما شرایط خیلی زود تغییر کرد. اختلاف میان آمریکا و شوروی که وارد دوره جنگ سرد شده بودند، بر آینده کره نیز اثر گذاشت. تلاش‌ها برای تشکیل یک دولت واحد به نتیجه نرسید و در شمال و جنوب، دو نظام سیاسی کاملاً متفاوت شکل گرفت.
در جنوب، جمهوری کره در سال ۱۹۴۸ تشکیل شد و در شمال نیز در ۹ سپتامبر ۱۹۴۸ «جمهوری دموکراتیک خلق کره» اعلام موجودیت کرد. در رأس حکومت جدید شمال، کیم ایل سونگ قرار گرفت؛ رهبر کمونیستی که با حمایت شوروی به قدرت رسیده بود.
بنابراین، یک نکته مهم را باید در نظر داشت: سرزمین کره قدمتی چند هزار ساله دارد، اما کشور کره شمالی به شکل امروزی در سال ۱۹۴۸ تشکیل شد.
این جدایی نیز به اختلاف سیاسی محدود نماند. در سال ۱۹۵۰ جنگ میان دو کره آغاز شد و آمریکا و نیروهای تحت فرمان سازمان ملل از کره جنوبی و چین از کره شمالی حمایت کردند. جنگ در سال ۱۹۵۳ با آتش‌بس متوقف شد، اما پیمان صلح نهایی میان دو طرف امضا نشد.
مردم کره شمالی چه دینی دارند؟
پاسخ این سؤال برخلاف تصور رایج، ساده نیست. نمی‌توان گفت همه مردم کره شمالی بی‌دین هستند؛ زیرا به دلیل بسته بودن کشور، اطلاعات دقیقی درباره باورهای شخصی مردم وجود ندارد.
بر اساس برخی برآوردهای مربوط به سال ۲۰۰۵، حدود ۶۴.۳ درصد مردم این کشور بی‌دین، ۱۶ درصد پیرو شمن‌باوری کره‌ای، ۱۳.۵ درصد چئوندوی‌باور، ۴.۵ درصد بودایی و ۱.۷ درصد مسیحی بوده‌اند. این ارقام تقریبی و قدیمی هستند و نمی‌توان آنها را آمار دقیق امروز دانست.
در عین حال، فعالیت مذهبی مستقل در کره شمالی با محدودیت‌های شدیدی روبه‌روست و گزارش‌های مختلف، آزادی دین و عقیده در این کشور را بسیار محدود ارزیابی کرده‌اند.
در مقابل، حکومت کره شمالی بر یک نظام ایدئولوژیک خاص تکیه دارد که مهم‌ترین بخش آن «جوچه» است.
جوچه چیست؟
«جوچه» را معمولاً به معنای خوداتکایی یا اتکا به خود ترجمه می‌کنند. این اندیشه در دوره کیم ایل سونگ شکل گرفت و بعدها به یکی از پایه‌های اصلی ایدئولوژی رسمی کره شمالی تبدیل شد.
در تعریف رسمی حکومت، جوچه بر استقلال سیاسی، استقلال اقتصادی و توانایی دفاع از کشور بدون وابستگی به قدرت‌های خارجی تأکید دارد. حکومت کره شمالی همچنین آن را فلسفه‌ای می‌داند که انسان و نقش او را در تعیین سرنوشت جامعه در مرکز قرار می‌دهد.
اما جوچه در کره شمالی فقط یک نظریه سیاسی در کتاب‌ها نیست. این ایدئولوژی با ساختار حکومت، آموزش، تبلیغات رسمی و جایگاه رهبر در جامعه پیوند خورده است. به همین دلیل، برای فهم نظام سیاسی کره شمالی نمی‌توان جوچه را نادیده گرفت.
چرا در کره شمالی این‌همه محدودیت وجود دارد؟
پس از تشکیل کشور، حکومت کره شمالی به‌تدریج قدرت را در حزب کارگران و رهبری متمرکز کرد. پس از کیم ایل سونگ، پسرش کیم جونگ ایل و سپس نوه‌اش کیم جونگ اون به رهبری رسیدند و در نتیجه، قدرت عالی کشور برای سه نسل در اختیار خاندان کیم باقی مانده است.
در چنین ساختاری، کنترل اطلاعات اهمیت زیادی پیدا می‌کند. حکومت تلاش می‌کند دسترسی مردم به اطلاعات خارجی و دیدگاه‌های مخالف را محدود کند و رسانه‌ها را در چارچوب روایت رسمی کشور نگه دارد.
گزارش‌های سازمان ملل از انحصار اطلاعات، کنترل شدید رسانه‌ها و نظارت گسترده بر جامعه سخن می‌گویند و گزارش سال‌های اخیر نیز نشان می‌دهد محدودیت‌ها در زمینه اطلاعات و ارتباط با جهان خارج ادامه داشته است.
به همین دلیل، محدودیت در کره شمالی فقط به سیاست مربوط نیست؛ بلکه می‌تواند به رسانه، اینترنت، فرهنگ، رفت‌وآمد، مذهب و حتی برخی رفتارهای روزمره مردم نیز برسد.
اینترنت و فضای مجازی در کره شمالی چگونه است؟
شاید یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های زندگی مردم کره شمالی با مردم بیشتر کشورهای جهان، همین مسئله باشد.
کره شمالی تلفن همراه دارد و تعداد زیادی از مردم از تلفن همراه استفاده می‌کنند؛ اما داشتن تلفن همراه به معنای دسترسی آزاد به اینترنت جهانی نیست. طبق گزارش‌های رسمی ، بخش بزرگی از جمعیت به شبکه‌های تلفن همراه دسترسی دارند، اما اینترنت جهانی تقریباً برای عموم مردم در دسترس نیست و یک شبکه داخلی و به‌شدت کنترل‌شده در کشور وجود دارد. برنامه‌های تلفن همراه نیز محدود به برنامه‌هایی است که حکومت اجازه استفاده از آنها را داده است.
رسانه‌های رسمی نیز تحت کنترل حکومت هستند و رسانه مستقل به معنای رایج آن وجود ندارد. سازمان ملل گزارش کرده است که خبر یا دیدگاهی که برخلاف موضع رسمی حکومت باشد، می‌تواند با عنوان فعالیت ضدحکومتی یا «ضدانقلابی» با مجازات روبه‌رو شود.
این محدودیت فقط درباره اخبار سیاسی نیست. دسترسی به فیلم، موسیقی و محتوای خارجی نیز با محدودیت‌های جدی مواجه است؛ به‌ویژه محتوای کره جنوبی.
آیا تماشای فیلم کره جنوبی در کره شمالی جرم است؟
در سال ۲۰۲۰ قانونی با عنوان قانون مقابله با «اندیشه و فرهنگ ارتجاعی» تصویب شد که مصرف، نگهداری و توزیع برخی رسانه‌ها و محصولات فرهنگی خارجی را جرم‌انگاری کرد و برای برخی موارد مجازات‌های بسیار سنگینی در نظر گرفت.
پس از آن نیز قانون آموزش جوانان و در سال ۲۰۲۳ قانون حفاظت از زبان فرهنگی پیونگ‌یانگ تصویب شد که به‌ترتیب برای مقابله با تأثیرات فرهنگی خارجی و استفاده از برخی واژه‌ها و لحن‌های مرتبط با کره جنوبی محدودیت‌هایی ایجاد کردند.
بنابراین، برای حکومت کره شمالی مسئله فقط این نیست که مردم چه خبری می‌خوانند؛ بلکه اینکه چه فیلمی می‌بینند، چه موسیقی گوش می‌دهند و حتی چگونه صحبت می‌کنند نیز می‌تواند موضوع کنترل حکومت باشد.
وضعیت اقتصادی مردم چگونه است؟
اقتصاد کره شمالی سال‌ها تحت کنترل شدید دولت بوده و مشکلاتی مانند ضعف کشاورزی، محدودیت تجارت خارجی، تحریم‌های بین‌المللی و سیاست‌های اقتصادی داخلی بر وضعیت زندگی مردم اثر گذاشته است.
البته نمی‌توان وضعیت اقتصادی همه مردم را یکسان توصیف کرد. میان پیونگ‌یانگ، شهرهای دیگر و مناطق روستایی تفاوت وجود دارد و اطلاعات اقتصادی دقیق نیز به دلیل بسته بودن کشور محدود است.
نظر شما