به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا تقوایی، استاد حوزه علمیه در درس اخلاق روز پنجشنبه که در مدرسه علمیه خاتم‌الاوصیاء برگزار شد، با اشاره به اهمیت خودسازی و حرکت در مسیر کمال، اظهار کرد: انسان برای رسیدن به کمال حقیقی باید تمام توان خود را در مسیر بندگی خداوند به کار گیرد و در کنار دعا و توسل، از تلاش، مجاهدت، تحصیل علم و انجام وظایف دینی غافل نشود.
وی با اشاره به فرازی از دعای معروف به «دعای علقمه» و درخواست از خداوند برای رفع موانع و دشواری‌ها، افزود: دعا برای آسان‌شدن مسیر زندگی به معنای کنارگذاشتن تلاش و مسئولیت نیست؛ بلکه انسان باید وظایف خود را به‌درستی انجام دهد و در عین حال، از خداوند بخواهد که سختی‌ها و موانع مسیر را برطرف کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین تقوایی با اشاره به آثاری که در روایات برای قرائت برخی اذکار و آیات نقل شده است، خاطرنشان کرد: بهره‌مندی از معارف دینی نباید به معنای انتظار برای زندگی بدون سختی باشد، بلکه این معارف می‌توانند زمینه تقویت روحیه، افزایش استقامت و برخورداری از آرامش در مواجهه با مشکلات را فراهم کنند.
ضرورت استمرار در عمل و پرهیز از شتاب‌زدگی
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر اهمیت استمرار در انجام اعمال عبادی و اخلاقی، بیان کرد: انسان پیش از آنکه دیگران را به انجام عملی توصیه کند، باید در عمل به آن مداومت داشته باشد و بکوشد آن رفتار در وجودش تثبیت شود.
وی ادامه داد: برای توصیه به دیگران درباره یک عمل عبادی یا اخلاقی، لازم است انسان ابتدا در اجرای آن استقامت پیدا کند؛ زیرا تثبیت رفتارهای صحیح در وجود انسان، زمینه انتقال مؤثرتر آن به دیگران را فراهم می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین تقوایی با اشاره به رحمت گسترده الهی، یادآور شد: انسان نباید از ضعف‌ها و کاستی‌های خود مأیوس شود. خداوند متعال با وجود نقص‌ها و کوتاهی‌های بندگان، راه بازگشت و رشد را برای آنان باز گذاشته است و انسان باید در کنار امید به رحمت الهی، برای اصلاح خود تلاش کند.
عرفان، عقل و اخلاق؛ ابعاد مکمل معارف دینی
وی در ادامه با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره ضرورت برخورداری از معرفت و عقل، بر اهمیت توجه هم‌زمان به عرفان، علوم عقلی، اخلاق و عبادت تأکید کرد.
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه معارف دینی را نباید به یک حوزه محدود کرد، گفت: شناخت خداوند، معرفت پیامبر(ص) و شناخت حجت الهی، در کنار تعقل، تهذیب نفس و عبادت، ابعاد مکملی از مسیر بندگی را تشکیل می‌دهند و هرکدام می‌توانند در تکامل انسان نقش داشته باشند.
حجت‌الاسلام والمسلمین تقوایی با اشاره به جایگاه فلسفه و عرفان در سنت فکری اسلامی، اظهار کرد: نباید به دلیل دشواری فهم برخی مباحث یا ناتوانی در دستیابی به همه مراتب علوم، اصل آن معارف را انکار کرد؛ بلکه هر فرد باید متناسب با ظرفیت و توان خود، از این علوم بهره ببرد و در مسیر افزایش دانش و معرفت حرکت کند.
وی با اشاره به جایگاه امام خمینی(ره) در تحولات انقلاب اسلامی، بر ضرورت توجه به ابعاد مختلف علمی و معنوی شخصیت ایشان تأکید کرد و افزود: فقه، اصول، عرفان، فلسفه و اخلاق را باید در پیوند با یکدیگر مورد توجه قرار داد و از ظرفیت‌های معرفتی هر یک برای تقویت بینش دینی و اصلاح رفتار بهره گرفت.
معرفت انسان به حقیقت وجودی خود، زمینه‌ساز تحول
این استاد حوزه علمیه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مراتب وجودی انسان و جایگاه عقل، روح و معرفت، اظهار کرد: انسان نباید خود را تنها در ابعاد ظاهری و مادی خلاصه کند؛ بلکه توجه به ظرفیت‌های معنوی و معرفتی وجود انسان می‌تواند افق تازه‌ای برای خودسازی و حرکت به سوی خداوند پیش روی او قرار دهد.
وی با اشاره به برخی معارف مطرح‌شده در روایات اهل‌بیت(ع)، بر ضرورت شناخت عمیق‌تر جایگاه انسان در نظام آفرینش تأکید کرد و افزود: هر اندازه معرفت انسان نسبت به خداوند، اهل‌بیت(ع) و حقیقت وجودی خویش افزایش یابد، زمینه تقویت اراده و اصلاح رفتار او نیز فراهم‌تر می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین تقوایی با اشاره به روایت امام صادق(ع) درباره تقسیم ذکر میان اعضا و مراتب وجودی انسان، بیان کرد: ذکر و یاد خدا تنها به زبان محدود نمی‌شود، بلکه قلب، عقل، روح و دیگر مراتب وجود انسان نیز می‌توانند در این مسیر نقش داشته باشند. ازاین‌رو، لازم است انسان به ابعاد مختلف وجود خود توجه کند و در مسیر رشد معنوی گام بردارد.
عزم صحیح و نیت صادق؛ مقدمات حرکت در مسیر کمال
وی با تأکید بر اهمیت عزم صحیح و نیت صادق، خاطرنشان کرد: اراده و نیت انسان با میزان شناخت و معرفت او ارتباط دارد. هر اندازه شناخت انسان نسبت به هدف آفرینش و مسئولیت‌های خود عمیق‌تر شود، انگیزه او برای حرکت در مسیر کمال تقویت خواهد شد.
استاد حوزه علمیه افزود: انسان باید بداند که برای چه هدفی تلاش می‌کند و چه مسئولیتی در برابر خداوند و جامعه بر عهده دارد. شناخت صحیح، زمانی ارزش عملی پیدا می‌کند که به تصمیم، اراده و رفتار تبدیل شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین تقوایی با اشاره به ضرورت مجاهدت در مسیر خودسازی، تأکید کرد: صرف برخورداری از علم برای رسیدن به کمال کافی نیست، بلکه آنچه اهمیت دارد، به‌کارگیری دانش و تبدیل معرفت به عمل است. انسان باید در کنار فراگیری علوم، برای اجرای آموخته‌های خود نیز تلاش کند.
وی با اشاره به سیره شهید آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی، تلاش مستمر و پیگیری امور را از عوامل مهم در مدیریت مسئولیت‌ها دانست و بر ضرورت همراهی صداقت، شناخت و کار جهادی در عرصه مسئولیت‌های اجتماعی تأکید کرد.
مسئولیت‌پذیری و مشارکت جمعی؛ عوامل تقویت فعالیت‌های فرهنگی
این استاد حوزه علمیه در بخش دیگری از درس اخلاق خود با اشاره به فعالیت هیئت‌های مذهبی، بر ضرورت توجه به سازمان‌دهی، تقسیم مسئولیت و مشارکت اعضا در فعالیت‌های فرهنگی تأکید کرد.
وی اظهار کرد: هیئت‌هایی که از ساختار مدیریتی مناسب، برنامه‌ریزی مستمر و مشارکت فعال اعضا برخوردارند، ظرفیت بیشتری برای استمرار فعالیت‌ها و جذب نیروهای جدید دارند.
حجت‌الاسلام والمسلمین تقوایی با اشاره به اهمیت تشکیل جلسات منظم میان مسئولان مجموعه‌های فرهنگی، افزود: واگذاری مسئولیت متناسب با توانایی افراد، برگزاری نشست‌های مستمر و توجه به نظرات اعضا، احساس مسئولیت و تعلق آنان را افزایش می‌دهد و زمینه تقویت فعالیت‌های جمعی را فراهم می‌کند.
وی همچنین بر ضرورت پرهیز از تعطیل‌کردن تلاش‌های مستمر تأکید کرد و یادآور شد: فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی به برنامه‌ریزی، پیگیری و حضور مداوم نیاز دارند و نمی‌توان تنها با اقدامات مقطعی به نتایج پایدار دست یافت.
انجام وظایف روزمره با نیت الهی
حجت‌الاسلام والمسلمین تقوایی در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به نیت در انجام فعالیت‌های روزمره، تصریح کرد: حرکت در مسیر خداوند منحصر به حضور در مکان‌های مقدس یا انجام برخی اعمال خاص نیست؛ بلکه انسان می‌تواند با انجام صحیح وظایف علمی، آموزشی، اجتماعی و خانوادگی، در مسیر بندگی گام بردارد.
وی با اشاره به ضرورت توجه طلاب به تحصیل و انجام مسئولیت‌های حوزوی، خاطرنشان کرد: نباید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کرد که انجام برخی فعالیت‌های مستحب، موجب غفلت از وظایف اصلی و مسئولیت‌های ضروری شود. شناخت اولویت‌ها و انجام تکالیف در جایگاه خود، بخشی از معرفت دینی است.
این استاد حوزه علمیه افزود: اگر انسان با نیت صحیح و شناخت کافی به فعالیت‌های خود بپردازد، کارهای روزمره نیز می‌توانند در مسیر رشد معنوی او قرار گیرند. بنابراین، لازم است در کنار توجه به زیارت و اعمال عبادی، به تحصیل علم، آموزش، خدمت به مردم و انجام وظایف نیز اهتمام داشته باشیم.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت پیوند میان معرفت، نیت و عمل، خاطرنشان کرد: حرکت در مسیر کمال به شناخت صحیح، اراده استوار، نیت صادق و تلاش مستمر نیاز دارد و انسان باید با امید به رحمت الهی، برای اصلاح خود و ایفای مسئولیت‌های دینی و اجتماعی خویش کوشش کند
انتهای پیام/
نظر شما