به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد محمدباقر تحریری، تولیت مدرسه علمیه مروی روز یکشنبه در درس اخلاق شرح خطبه متقین امیرالمؤمنین علی(ع)، با تأکید بر اهمیت آگاهی دینی و موعظه در زندگی مؤمنان، گفت: انسان برای حفظ اعتقادات صحیح و اصلاح رفتار و اخلاق خود، باید همواره در پی کسب معارف دینی باشد و با شنیدن موعظه، زمینه تنبه و بازنگری در اعمال خود را فراهم کند.
وی با اشاره به درخواست یکی از یاران امیرالمؤمنین علی(ع) برای توصیف متقین اظهار کرد: آن فرد از حضرت خواست ویژگی‌های پرهیزکاران را چنان روشن بیان کند که گویی آنان را در برابر خود می‌بیند. حضرت ابتدا از پاسخ تفصیلی خودداری کردند و فرمودند: تقوای الهی پیشه کن و نیکی انجام بده که خداوند با پرهیزکاران و نیکوکاران است. با اصرار آن شخص، امیرالمؤمنین(ع) پس از حمد و ثنای الهی و درود بر پیامبر اکرم(ص)، ویژگی‌های متقین را به تفصیل بیان کردند.
استاد تحریری با اشاره به اینکه در خطبه ۱۹۳ نهج‌البلاغه بیش از صد ویژگی و رفتار برای متقین بیان شده است، افزود: تقوا همه ابعاد وجودی انسان را دربرمی‌گیرد و به معنای حفظ و حراست از خود در برابر آسیب‌هایی است که اعتقاد، اخلاق و رفتار انسان را تهدید می‌کند. تقوای اعتقادی اقتضا می‌کند انسان اصول اعتقادی خود، از جمله خداشناسی، نبوت و امامت را با پشتوانه‌های عقلی و شناخت صحیح تقویت کند و اجازه ندهد انحراف‌ها به باورهای او راه پیدا کنند.
وی با اشاره به آیات آغازین سوره بقره، ایمان به غیب و یقین به آخرت را از شاخصه‌های مهم متقین دانست و گفت: انسان باید ابتدا اعتقادات خود را به‌درستی شکل دهد و سپس این باورها را در عمل، اخلاق و دیگر شئون زندگی به کار ببندد. تقوا تنها به رفتار ظاهری محدود نیست، بلکه ایمان انسان باید در فکر، اخلاق و عملکرد او نیز جلوه‌گر شود.
تولیت مدرسه علمیه مروی، آگاهی دینی را از ویژگی‌های مهم انسان متقی برشمرد و اظهار کرد: متقین گوش خود را به شنیدن دانش سودمند می‌سپارند. علم نافع، دانشی است که حقیقت انسان، عالم هستی و هدف زندگی را برای او روشن کند و شناخت خداوند، دین الهی، سعادت و شقاوت ابدی را در پی داشته باشد. این آگاهی‌ها به گروه خاصی اختصاص ندارد و هرکس در مسیر ایمان قرار می‌گیرد، باید برای شناخت معارف دینی تلاش کند.
وی با استناد به آیه ۱۲۵ سوره نحل، دعوت به راه خدا با حکمت و موعظه نیکو را یادآور شد و گفت: حکمت بر مباحث استوار و برخوردار از پشتوانه عقلی تکیه دارد و موعظه با یادآوری خوبی‌ها و بدی‌ها، صفات پسندیده و ناپسند و پیامدهای اعمال، انسان را متوجه مسئولیت‌های خود می‌کند. هدف از فراگیری معارف دینی، صرفاً انباشتن اطلاعات نیست؛ بلکه این معارف باید در زندگی انسان اثر بگذارند و او را به اصلاح اعتقاد، اخلاق و عمل سوق دهند.
استاد تحریری تأکید کرد: اگر انسان سال‌ها در مباحث علمی و عقلی مطالعه کند، اما آموخته‌هایش هیچ اثری بر زندگی ایمانی او نداشته باشد، به هدف اصلی نرسیده است. حتی علوم مربوط به جهان مادی نیز اگر انسان را به شناخت بهتر آفرینش و توجه به خداوند سوق دهند، می‌توانند در مسیر رشد معنوی او اثرگذار باشند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به نحوه بیان معارف از سوی پیامبران و اولیای الهی، گفت: آنان با وجود برخورداری از مراتب عالی کمال، مأمورند با مردم متناسب با ظرفیت و میزان درکشان سخن بگویند. از این رو، انسان هنگام درخواست مسائل معنوی و معرفتی باید به ظرفیت خود توجه داشته باشد و بداند که اصرار بر دریافت مطالبی فراتر از توان درک و تحملش، لزوماً به صلاح او نیست.
تولیت مدرسه علمیه مروی با اشاره به روایت «ما پیامبران مأموریم با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوییم»، افزود: بهره‌گیری از معارف دینی نیازمند شناخت روش صحیح فهم آن‌هاست. قرآن کریم و روایات، معارف عمومی و در عین حال مطالب عمیق‌تری دارند که فهم دقیق آن‌ها به مراجعه به عالمان آشنا با این معارف نیازمند است.
این استاد حوزه علمیه موعظه را یکی از نیازهای مستمر انسان مؤمن دانست و گفت: انسان باید همواره از خود بپرسد چه کسی است، برای چه هدفی زندگی می‌کند و چه کرده است. اگر این پرسش‌ها در وجود انسان دغدغه ایجاد نکند، انگیزه‌ای جدی برای اصلاح خود نخواهد داشت. شنیدن موعظه، در کنار مطالعه و تأمل، می‌تواند زمینه بیداری و بازنگری در رفتار را فراهم کند.
استاد تحریری با تأکید بر اهمیت حضور در مجالس علمی و اخلاقی اظهار کرد: مؤمن باید به‌طور مستمر در جلسات آموزش معارف دینی و موعظه شرکت کند. شنیدن سخن از زبان موعظه‌کننده و مواجهه مستقیم با او می‌تواند در کنار مطالعه، زمینه توجه و تأثر انسان را فراهم سازد؛ زیرا صرف دانستن، همیشه به تغییر رفتار منجر نمی‌شود.
وی در ادامه به سه مضمون از موعظه‌های جبرئیل به پیامبر اکرم(ص) اشاره کرد و گفت: انسان هر اندازه زندگی کند، سرانجام با مرگ روبه‌رو خواهد شد؛ هرکس را دوست بدارد، روزی از او جدا می‌شود؛ و هر عملی که انجام دهد، با آثار و پیامدهای آن مواجه خواهد شد. این یادآوری‌ها انسان را از غفلت نسبت به پایان زندگی، ناپایداری روابط دنیوی و مسئولیت اعمال خود دور می‌کند.
تولیت مدرسه علمیه مروی خاطرنشان کرد: توجه به مرگ و سرانجام اعمال، نباید صرفاً در لحظه‌های پایانی زندگی مطرح شود؛ بلکه انسان باید در طول عمر به حساب‌وکتاب اعمال خود توجه داشته باشد. یاد مرگ زمانی اثرگذار است که به اصلاح رفتار، رعایت حقوق دیگران، جبران بدهی‌ها و انجام مسئولیت‌ها بینجامد.
وی در پایان با تأکید بر نقش تکرار در شکل‌گیری شخصیت انسان گفت: شنیدن مکرر موعظه، مطالعه و عمل به آموخته‌ها، به‌تدریج شخصیت انسان را شکل می‌دهد. از این رو، انسان باید همواره در مسیر کسب آگاهی، تنبه و اصلاح خود باقی بماند و اجازه ندهد روزمرگی او را از هدف اصلی زندگی غافل کند.
انتهای پیام/
نظر شما