سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ - ۱۲:۵۴
استفاده از نعمت‌های الهی در مسیر گناه، ناسپاسی است/ شکر نعمت‌های خدا فقط گفتن «الحمدلله» نیست

حوزه/ استاد اخلاق حوزه علمیه با تبیین سخنان حضرت فاطمه زهرا(س) درباره شکرگزاری از نعمت‌های الهی گفت: شکر واقعی تنها گفتن «الحمدلله» نیست، بلکه انسان باید از تمام نعمت‌های خداوند، از جمله چشم، گوش، زبان، دست، پا و مال، در مسیر رضایت پروردگار استفاده کند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، استاد حسین انصاریان، در دومین شب از مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) در مسجد جامع احباب‌الحسین(ع) اصفهانک تهران، با اشاره به یکی از فرمایشات صدیقه کبری(س) درباره شکرگزاری از نعمت‌های الهی، به تبیین ابعاد مختلف شکر در زندگی انسان پرداخت و تأکید کرد: شکرگزاری حقیقی، حقیقتی گسترده است که تمام ابعاد وجودی و رفتار انسان را در بر می‌گیرد.

وی با اشاره به فرمایش حضرت زهرا(س) مبنی بر اینکه هیچ‌یک از نعمت‌های الهی را ناسپاسی نکرده‌اند، اظهار کرد: نعمت دین، نبوت، امامت، قرآن، عمر و اعضا و جوارح، همگی از نعمت‌های پروردگار مهربان عالم هستند و هرکدام شکر ویژه خود را دارند؛ بنابراین این‌گونه نیست که انسان تنها با گفتن «الحمدلله» تصور کند حق شکرگزاری را به‌جا آورده است.

این استاد حوزه علمیه افزود: وقتی در قرآن کریم درباره شکر دقت می‌کنیم، درمی‌یابیم که خداوند در مواردی، عمل صحیح و استفاده درست از نعمت‌ها را مصداق شکر معرفی کرده است. در روایات اهل‌بیت(ع) نیز همین معنا مورد تأکید قرار گرفته است.

شکرگزاری از واجبات الهی است، نه صرفاً یک عمل مستحب

استاد انصاریان با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) درباره جایگاه نماز در شکرگزاری گفت: مرحوم شیخ صدوق از وجود مبارک امام هشتم(ع) نقل می‌کند که حضرت فرمودند: «الصَّلاةُ شُکْرٌ»؛ یعنی خود نماز خواندن، شکر پروردگار است. بر این اساس، کسی که با وجود توانایی و فراهم بودن شرایط، نماز را عمداً ترک می‌کند، در برابر این نعمت الهی ناسپاسی کرده است.

وی با اشاره به اهمیت باور قلبی در عمل به دستورات الهی تصریح کرد: اگر باور انسان به خداوند، قیامت و قرآن کریم، باوری قوی و عمیق باشد، خواسته‌های پروردگار، پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) را رها نمی‌کند. شکر، حقیقتی گسترده است که همه نعمت‌های خدا را در بر می‌گیرد و هر انسانی به اندازه توان خود موظف به ادای شکر این نعمت‌هاست.

این استاد اخلاق خاطرنشان کرد: شکرگزاری از جمله واجبات الهی است و این وجوب را می‌توان از آیات قرآن کریم دریافت کرد؛ درحالی‌که بسیاری از مردم تصور می‌کنند شکر خداوند صرفاً عملی مستحب است.

شکر چشم، گوش و عقل چگونه ادا می‌شود؟

استاد انصاریان در ادامه با اشاره به آیه ۷۸ سوره نحل، درباره فلسفه آفرینش و اعطای نعمت‌های چشم، گوش و قدرت درک به انسان گفت: خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَاللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَیْئًا وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ»؛ خداوند شما را از شکم مادرانتان خارج کرد، درحالی‌که چیزی نمی‌دانستید و برای شما گوش، چشم و نیروی درک قرار داد تا شکرگزار باشید.

وی با بیان اینکه هر یک از اعضای بدن، شکر مخصوص خود را دارد، اظهار کرد: شکر چشم آن است که انسان با آن آثار رحمت و قدرت خداوند را مشاهده کند، به پدر و مادر با محبت و عاطفه بنگرد، با روی خوش به مردم نگاه کند و از نگاه حرام و چشم‌چرانی پرهیز داشته باشد.

این استاد حوزه علمیه با اشاره به فرمایش امیرالمؤمنین(ع) درباره بهره‌گیری از گوش برای کسب دانش مفید افزود: اولیای الهی گوش خود را وقف شنیدن علم سودمند می‌کنند؛ چراکه انسان با شنیدن معارف الهی و علوم اهل‌بیت(ع) می‌تواند به شناخت خداوند، قیامت و حقایق دین دست پیدا کند.

استاد انصاریان ادامه داد: همه مردم امکان حضور در حوزه‌های علمیه و سال‌ها تحصیل علوم دینی را ندارند، اما می‌توانند از طریق شنیدن سخنان عالمان واجد شرایط، با معارف قرآن و اهل‌بیت(ع) آشنا شوند و مسائل حلال و حرام و حقایق اعتقادی را فرا بگیرند.

پنج وظیفه مهم حاضران در مجالس دینی از نگاه پیامبر(ص)

وی با تأکید بر جایگاه مجالس تعلیم معارف دینی گفت: هنگامی که مجلس علم و معرفت با حضور معلمی متخصص و شایسته تشکیل می‌شود، مردم باید قدر چنین فرصتی را بدانند؛ زیرا بسیاری از حقایق دین، مسائل اعتقادی و احکام الهی از همین مسیر به جامعه منتقل می‌شود.

این استاد اخلاق با اشاره به پنج وظیفه مهم شرکت‌کنندگان در مجالس علمی و دینی اظهار کرد: نخستین وظیفه، حضور در چنین مجالسی است؛ دومین وظیفه، گوش دادن به سخنان استاد و پرهیز از انجام کارهای دیگر هنگام بیان مطالب است؛ سومین وظیفه، رعایت سکوت و آرامش؛ چهارمین وظیفه، عمل کردن به مطالبی که آموخته می‌شود و پنجمین وظیفه نیز انتقال این معارف به دیگران است.

استاد انصاریان تصریح کرد: وقتی معلمی در حال بیان حقایق قرآن و اهل‌بیت(ع) است، حاضران باید تمام توجه خود را به سخنان او معطوف کنند و از مشغول شدن به کارهای دیگر، حتی مطالعه و قرائت قرآن و مفاتیح در همان زمان، پرهیز داشته باشند.

وی با اشاره به سیره پیامبر اکرم(ص) در توجه به مجالس علم افزود: در روایتی آمده است که پیامبر(ص) در مسجد با دو گروه مواجه شدند؛ گروهی مشغول نماز و دعا بودند و گروهی دیگر پای سخنان معلمی نشسته بودند که معارف قرآن را آموزش می‌داد. پیامبر(ص) به مجلس تعلیم علم پیوستند و این رفتار، جایگاه والای آموزش و فراگیری معارف دینی را نشان می‌دهد.

ترک یادگیری معارف الهی، انسان را گرفتار حسرت قیامت می‌کند

این استاد حوزه علمیه با اشاره به آیات سوره ملک درباره اعتراف دوزخیان به کوتاهی در شنیدن و اندیشیدن به هشدارهای الهی گفت: در روز قیامت، فرشتگان نگهبان جهنم از دوزخیان می‌پرسند آیا هشداردهنده‌ای برای شما نیامد؟ آنان در پاسخ می‌گویند چرا، هشداردهندگان آمدند، اما ما به سخنانشان گوش ندادیم و از عقل و قدرت درک خود برای فهم حقایق استفاده نکردیم.

وی افزود: خداوند در این آیات، از زبان دوزخیان بیان می‌کند که اگر به سخنان هشداردهندگان گوش داده بودند و درصدد فهم حقایق برمی‌آمدند، امروز در زمره اهل آتش نبودند. بنابراین شکر نعمت عقل و قدرت درک، در گروی تلاش برای فهمیدن، شنیدن و عمل کردن به معارف الهی است.

شکر دست و پا؛ از خدمت به مردم تا حضور در مجالس علم

استاد انصاریان با اشاره به اینکه شکر نعمت‌ها به اعضای بدن و توانایی‌های انسان محدود نمی‌شود، اظهار کرد: شکر دست، تنها به معنای استفاده از آن برای کارهای روزمره نیست؛ بلکه نوشتن نامه‌ای برای حل مشکل یک انسان گرفتار، تألیف کتابی مفید برای جامعه، گره‌گشایی از کار مردم و انجام کارهای خیر، همگی از مصادیق شکر نعمت دست هستند.

وی ادامه داد: شکر نعمت پا نیز در روایات، به حرکت در مسیرهای خیر و انجام کارهای ارزشمند مانند حضور در مجالس علم، شرکت در تشییع جنازه مؤمنان، عیادت بیماران، دیدار پدر و مادر و زیارت اولیای الهی تعبیر شده است.

این استاد اخلاق با تأکید بر اهمیت شکر نعمت شکم خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین مصادیق شکر این نعمت، پرهیز از خوردن مال حرام است. امیرالمؤمنین(ع) در بیان اهمیت این موضوع، انسان را به دوری از حرام‌ها سفارش می‌کنند؛ بنابراین کسی که می‌خواهد شکر نعمت‌های خداوند را به‌جا آورد، باید از مال غصبی، رشوه، ربا، اختلاس، دزدی و کم‌فروشی دوری کند.

استاد انصاریان همچنین با اشاره به شکر نعمت زیبایی گفت: انسان نباید از زیبایی و جذابیت ظاهری خود برای کشاندن دیگران به گناه و معصیت استفاده کند. زیبایی ماندگار نیست و انسان باید از این نعمت نیز در مسیر درست و مورد رضایت پروردگار بهره بگیرد.

آبروی مردم را حفظ کنید؛ شکر نعمت زبان و قلم همین است

وی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از استفاده نادرست از زبان، قلم و ابزارهای ارتباطی برای تخریب شخصیت و آبروی دیگران اظهار کرد: شکر نعمت زبان این است که انسان دروغ نگوید، غیبت نکند و به دیگران تهمت نزند. امروز با وجود تلفن‌های همراه، نباید با یک پیام یا نوشته، آبروی انسانی را که نزد مردم محترم است، از بین برد.

این استاد حوزه علمیه افزود: چرا انسان باید با انگشتان خود مطلبی بنویسد یا پیامی منتشر کند که موجب خدشه‌دار شدن آبروی یک فرد شود؟ زبان، قلم و حتی انگشتان انسان نیز نعمت‌های الهی هستند و شکر آن‌ها در گروی استفاده درست از این امکانات است.

استاد انصاریان با نقل داستانی از حضرت موسی(ع) درباره تأخیر باران گفت: در روایتی آمده است که حضرت موسی(ع) در جمع مردم برای نزول باران دعا کردند، اما باران نبارید. خداوند به ایشان فرمود در میان مردم، گناهکاری حضور دارد که به سبب سخن‌چینی و ایجاد اختلاف میان مردم، مانع نزول باران شده است.

وی ادامه داد: حضرت موسی(ع) از آن فرد خواستند از میان مردم خارج شود، اما آن شخص در دل خود با خداوند عهد کرد که از گناه دست بردارد و از پروردگار خواست آبرویش را حفظ کند. پس از آن باران بارید، درحالی‌که هیچ‌کس از میان جمع خارج نشده بود. هنگامی که حضرت موسی(ع) علت را جویا شدند، خداوند فرمود آن بنده با من آشتی کرد و من نیز آبروی او را حفظ کردم.

این استاد اخلاق با اشاره به اهمیت حفظ حرمت افراد حتی پس از مرگ گفت: در نماز میت نیز به مؤمنان آموزش داده شده است که برای فرد درگذشته دعا کنند و از خداوند بخواهند او را بیامرزد. یکی از عبارت‌های این دعا چنین است: «اللَّهُمَّ إِنَّا لَا نَعْلَمُ مِنْهُ إِلَّا خَیْرًا»؛ خدایا، ما جز خوبی از او سراغ نداریم. این نیز جلوه‌ای از حفظ حرمت و آبروی انسان‌هاست.

حضرت زهرا(س)؛ الگوی کامل شکرگزاری از نعمت‌های الهی

استاد انصاریان در ادامه با بازگشت به فرمایش حضرت فاطمه زهرا(س) درباره ناسپاسی نکردن هیچ‌یک از نعمت‌های الهی، این سخن را درسی بزرگ برای زندگی انسان‌ها دانست و تأکید کرد: صدیقه کبری(س) به ما آموخته‌اند که انسان مؤمن نباید هیچ‌یک از نعمت‌های خداوند را در مسیر نادرست مصرف کند؛ از نعمت دین و عمر گرفته تا چشم، گوش، زبان، دست، پا، مال و زیبایی.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha