پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ - ۱۱:۲۷
اعزام مبلّغ باید بر اساس نیازسنجی مناطق تبلیغی باشد/ ضرورت توجه به فرهنگ و اقتضائات مخاطبان

حوزه/ حجت‌الاسلام والمسلمین مطیعی با تأکید بر ضرورت هدفمند شدن اعزام مبلغان دینی، گفت: اعزام مبلّغ باید بر اساس شناخت دقیق نیازهای فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی هر منطقه انجام شود و پیش از حضور مبلّغ، اطلاعات لازم درباره ویژگی‌ها، ظرفیت‌ها و اولویت‌های تبلیغی آن منطقه در اختیار وی قرار گیرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از سمنان، حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی مطیعی، نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه سمنان، در همایش استانی «تبلیغ شبکه‌محور، گفتمانی و جریان‌ساز» که در سالن همایش بنت‌المصطفی(س) مجتمع الزهرا(س) سمنان برگزار شد، با اشاره به سیره تبلیغی پیامبر اکرم(ص)، به تبیین شاخصه‌های اعزام هدفمند مبلغان پرداخت و اظهار کرد: پس از صلح حدیبیه و تثبیت جایگاه حکومت اسلامی در مدینه، پیامبر گرامی اسلام(ص) اعزام مبلغان به مناطق مختلف را با جدیت بیشتری دنبال کردند.

وی با اشاره به اعزام افرادی همچون معاذ بن جبل و امیرالمؤمنین علی(ع) به یمن و همچنین مأموریت تبلیغی جعفر بن ابی‌طالب در حبشه افزود: بررسی سیره پیامبر اکرم(ص) در اعزام مبلغان نشان می‌دهد که این مأموریت‌ها بر اساس معیارها و ملاحظات مشخصی انجام می‌شد و می‌تواند الگویی برای نظام تبلیغی امروز حوزه‌های علمیه باشد.

سه شاخص مهم در نظام اعزام مبلغان از نگاه پیامبر(ص)

نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان با بیان اینکه در شیوه اعزام مبلغان از سوی پیامبر اکرم(ص) سه مؤلفه اساسی قابل شناسایی است، تصریح کرد: نخستین مسئله، انتخاب فرد اصلح و متناسب با مأموریت تبلیغی است؛ به این معنا که مبلغ باید از صلاحیت‌های لازم برخوردار باشد و ویژگی‌هایی همچون خوش‌اخلاقی، علم، امانت‌داری و آشنایی با زبان و فرهنگ جامعه هدف را داشته باشد.

حجت الاسلام والمسلمین مطیعی ادامه داد: دومین مؤلفه، تعیین محتوای آموزشی و تبلیغی متناسب با نیازهای هر منطقه است؛ به این معنا که باید مشخص شود مخاطبان یک شهر یا منطقه در چه زمینه‌هایی نیازمند آموزش و هدایت هستند و اولویت‌های اعتقادی، احکام و مسائل اخلاقی آنان چیست.

وی سومین مؤلفه را انتخاب شیوه مناسب تبلیغ دانست و گفت: پس از شناسایی مبلغ و تعیین محتوای تبلیغی، باید روش مناسب برای انتقال پیام نیز مشخص شود. امروز که شیوه‌های تبلیغی متنوع و ابزارهای ارتباطی گسترده‌ای در اختیار جریان‌های مختلف قرار دارد، لازم است روش‌های تبلیغی موفق و متناسب با شرایط روز را بشناسیم و از ظرفیت آن‌ها در مسیر ترویج معارف دینی استفاده کنیم.

مبلغان باید پیش از اعزام، شناسنامه تبلیغی منطقه را دریافت کنند

امام جمعه سمنان با تأکید بر ضرورت نیازسنجی مناطق تبلیغی خاطرنشان کرد: یکی از موضوعاتی که باید در نظام اعزام مبلغ مورد توجه قرار گیرد، تهیه شناسنامه تبلیغی برای مناطق مختلف است؛ به‌گونه‌ای که اطلاعات مربوط به فرهنگ، شرایط اجتماعی، ظرفیت‌های انسانی، فعالیت‌های گذشته، تعداد طلاب و نیازهای تبلیغی هر منطقه گردآوری و در اختیار مبلغ قرار گیرد.

حجت الاسلام والمسلمین مطیعی با اشاره به تجربه حضور مبلغان در مناطق مختلف بیان کرد: گاهی مبلغ برای یک ماه تبلیغ در منطقه‌ای حضور پیدا می‌کند، اما هفت تا ۱۰ روز نخست را صرف شناخت محیط، آشنایی با فرهنگ مردم، بررسی فعالیت‌های مبلغان پیشین و شناسایی نیازهای آن منطقه می‌کند؛ درحالی‌که اگر این اطلاعات از قبل در اختیار او قرار گیرد، فرصت بیشتری برای فعالیت مؤثر و هدفمند خواهد داشت.

وی افزود: ممکن است نیاز اصلی یک منطقه در حوزه عقاید باشد، در منطقه‌ای دیگر مسائل احکام اولویت داشته باشد و در نقطه‌ای دیگر، موضوعات اخلاقی یا مسائل خاص اجتماعی نیازمند توجه بیشتری باشد؛ بنابراین نمی‌توان برای همه مناطق یک نسخه تبلیغی واحد در نظر گرفت.

آموزش معارف دینی باید مرحله‌به‌مرحله و متناسب با ظرفیت مخاطب باشد

نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان در ادامه با اشاره به سفارش پیامبر اکرم(ص) به معاذ بن جبل پیش از اعزام به یمن، اظهار کرد: پیامبر(ص) در توصیه‌های خود تأکید کردند که نخستین دعوت باید به توحید و شهادت به رسالت پیامبر اختصاص داشته باشد و پس از پذیرش این اصل اعتقادی، موضوع نمازهای پنج‌گانه و سپس زکات و دیگر احکام مطرح شود.

حجت الاسلام والمسلمین مطیعی با اشاره به اهمیت این ترتیب در آموزش معارف دینی گفت: این سیره نشان می‌دهد که تبلیغ و آموزش دین باید مرحله‌به‌مرحله انجام شود؛ زیرا اعتقادات به منزله فونداسیون و زیربنای ساختمان دین هستند و اگر این پایه محکم و استوار نباشد، سایر مباحثی که بر آن بنا می‌شوند نیز از استحکام لازم برخوردار نخواهند بود.

وی با نقل خاطره‌ای از آیت‌الله‌العظمی بهجت(ره) درباره توصیه ایشان به مبلغان افزود: در آستانه ماه مبارک رمضان، فردی از ایشان پرسیده بود که برای تبلیغ به مردم چه بگوییم؟ برخلاف تصور رایج که انتظار می‌رفت توصیه‌ای درباره مباحث اخلاقی یا عرفانی مطرح شود، ایشان بر اهمیت طرح مباحث اعتقادی تأکید کرده بودند.

امام جمعه سمنان با اشاره به نمونه‌ای از تبلیغ تدریجی در یکی از مناطق اظهار کرد: در منطقه‌ای که مردم به اقامه نماز عادت نداشتند، مبلغی با روشی تدریجی و از طریق تشویق مردم به خواندن یک نماز دو رکعتی واجب و مختصر، زمینه انس آنان با نماز را فراهم کرد و سپس در یک دوره زمانی، آموزش نمازهای روزانه را دنبال کرد.

حجت الاسلام والمسلمین مطیعی تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد که در تبلیغ دین باید متناسب با ظرفیت مخاطب حرکت کرد و انتظار نداشت که همه معارف و احکام در مدت کوتاهی به مخاطب منتقل شود.

تبلیغ نباید موجب سخت‌گیری بی‌مورد و فاصله گرفتن مردم از دین شود

نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان با اشاره به سفارش دیگر پیامبر اکرم(ص) به معاذ بن جبل و ابوموسی اشعری هنگام اعزام به یمن، گفت: پیامبر(ص) به آن‌ها فرمودند «یَسِّرا وَلا تُعَسِّرا، وَبَشِّرا وَلا تُنَفِّرا»؛ یعنی کار را آسان بگیرید و دشوار نکنید، بشارت دهید و موجب تنفر مردم نشوید.

وی با تأکید بر اینکه آسان‌گیری در تبلیغ به معنای سهل‌انگاری در بیان احکام نیست، افزود: مبلغ باید معارف و احکام دینی را درست و دقیق بیان کند، اما نباید با سخت‌گیری‌های بی‌مورد، به‌ویژه در موضوعاتی مانند طهارت و نجاست، زمینه وسواس و دشواری غیرضروری را برای مردم ایجاد کند.

حجت الاسلام والمسلمین مطیعی با بیان اینکه مخاطبان تبلیغ، اعم از دانش‌آموزان، جوانان و بزرگسالان، هرکدام دارای شخصیت و ویژگی‌های خاص خود هستند، تصریح کرد: مبلغ باید در گفتار و رفتار خود مراقب باشد و با شیوه نادرست بیان مطالب یا برخورد نامناسب، موجب آزردگی و دل‌زدگی مخاطب نشود.

وی خاطرنشان کرد: تبلیغ موفق، تبلیغی است که در کنار انتقال صحیح معارف و احکام الهی، با مدارا، خوش‌رفتاری، توجه به شخصیت مخاطب و شناخت شرایط او همراه باشد و زمینه علاقه‌مندی بیشتر مردم به دین را فراهم کند.

نماینده ولی‌فقیه در استان سمنان در پایان با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از سیره پیامبر اکرم(ص) در برنامه‌ریزی‌های تبلیغی، بر توجه هم‌زمان به انتخاب مبلغ شایسته، شناخت نیازهای مناطق و استفاده از شیوه‌های مناسب و تدریجی در انتقال معارف دینی تأکید کرد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha