پنجشنبه ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۳:۳۵
روایتی از تأسیس پایگاه‌های نظامی و اقتصادی استعمار در ایران

حوزه/ حجت الاسلام و المسلمین علیرضا آذرنیوشان با اشاره به تاریخچه حضور استعمار در ایران، گفت: کشورهای استعماری با استفاده از قراردادهای یک‌طرفه و ضعف‌های حکومتی، خاک ایران را به پادگانی برای حفظ منافع خود تبدیل کردند، اما بیداری اسلامی ملت، این سلسله وابستگی‌ها را پاره کرد.

حجت الاسلام و المسلمین علیرضا آذرنیوشان، از مبلّغین شهرستان آمل در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به چراغ‌ های خاموش استعمار و تأسیس پایگاه‌های نظامی و اقتصادی در ایران اظهار داشت: تاریخ معاصر ایران، روایتی پر فراز و نشیب از تقابل اراده یک ملت با طمع‌ ورزان بیگانه است. در این تقابل طولانی، استعمارگران برای تثبیت سلطه خود، همواره از دو ابزار اصلی «پایگاه‌های نظامی» و «نفوذ اقتصادی» بهره برده‌اند. کشورهای استعماری، به‌ویژه روسیه تزاری و انگلستان، و بعدها ایالات متحده آمریکا، با استفاده از ضعف‌های حکومتی و قراردادهای یک‌طرفه، خاک ایران را به پادگانی برای حفظ منافع خود تبدیل کردند.

کارشناس دینی ابراز داشت: اولین گام‌ها برای تأسیس پایگاه‌های نظامی در ایران، با امضای قراردادهای ترجمانی و نابرابر در زمان قاجار برداشته شد. استعمارگران با سوءاستفاده از ناآگاهی درباریان، حق ایجاد گمرک و استخدام مشاوران نظامی خارجی را کسب کردند. این مشاوران در واقع جاسوسانی بودند که اطلاعات دقیق از توان دفاعی و نقطه ضعف‌های کشور را به دولت‌های خود می‌فرستادند.

وی با بیان اینکه در دوره جنگ جهانی اول و دوم، ایران به میدان نبرد قدرت‌های بزرگ تبدیل شد، تصریح کرد: در این برهه، روس‌ها از شمال و انگلیسی‌ها از جنوب وارد کشور شدند و عملاً استقلال ایران را نقض کردند. تأسیس پایگاه‌های نظامی در مناطق استراتژیک مانند خلیج فارس و آذربایجان، با بهانه‌هایی نظیر حفاظت از خطوط تأمین سوخت یا جلوگیری از پیشروی آلمان‌ها انجام شد. این حضور نظامی که سال‌ها طول کشید، نه تنها امنیت ملی را به خطر انداخت، بلکه باعث تجاوز به حریم مرزی و غارت منابع شد.

حجت الاسلام و المسلمین علیرضا آذرنیوشان با اشاره به نفوذ آمریکا پس از کودتای بیست و هشتم مرداد خاطرنشان کرد: در قرن بیستم نیز، پس از کودتای بیست و هشتم مرداد، حضور نظامی آمریکا با عنوان «مشاوران نظامی» آغاز شد. تأسیس سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی مشترک، عملاً ارتش ایران را تحت نظر قرار داد و پایگاه‌های اطلاعاتی آمریکا در قلب تهران و سایر شهرها فعال شدند تا منافع واشنگتن در منطقه تأمین گردد.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به استعمار اقتصادی پرداخت و گفت: همزمان با نفوذ نظامی، استعمارگران برای تاراج منابع ایران، پایگاه‌های اقتصادی خود را بنا نهادند. نماد بارز این استعمار اقتصادی، «قرارداد دارسی» و بعد از آن «قرارداد کنسرسیوم» بود. انگلیسی‌ها با تأسیس شرکت نفت انگلیس و ایران، نه تنها نفت ایران را به یغما بردند، بلکه شهرهایی مانند آبادان و مسجد سلیمان را به پایگاه‌هایی اقتصادی و نظامی تبدیل کردند که در آن قانون ایران حاکم نبود و تابعان انگلیس از هرگونه مالیات و نظارت معاف بودند.

مبلّغ شهرستان آمل افزود: علاوه بر نفت، استعمارگران با ایجاد بانک‌های خارجی، مانند بانک شاهنشاهی، نظام پولی کشور را در دست گرفتند. آن‌ها با وام‌های کلان و بهره‌های سنگین، دولت‌های ایران را وابسته کرده و کنترل گمرکات و راه‌های ترانزیت را به دست گرفتند. این وابستگی اقتصادی باعث شد که ایران نتواند سیاست‌های مستقلی در تجارت و صنعت داشته باشد و بازار کشور به عرصه‌ای برای فروش کالاهای بی‌کیفیت خارجی تبدیل شود.

وی با اشاره به ابزارهای فشار و کنترل استعمارگران بیان کرد: برای حفظ این پایگاه‌ها، استعمارگران از ابزارهای مختلفی استفاده کردند. یکی از این ابزارها، «امتیازنامه‌ها» بود. امتیاز تلفن، تبریز، جاده، رودخانه و... همگی راهی برای ورود شرکت‌های خارجی و تسلط بر زیرساخت‌های حیاتی کشور بود. آن‌ها با خرید زمین‌های حاصلخیز در شمال و جنوب، عملاً قطعه‌هایی از خاک ایران را از حاکمیت ملی خارج کردند. همچنین، استعمارگران با ایجاد رشوه و فساد در دربار و دستگاه دیوان‌سالاری، مقامات وابسته به خود را به قدرت می‌رساندند تا از طریق آن‌ها، تصمیم‌های اقتصادی و نظامی مورد نظر خود را اجرا کنند. این سیاست «ایجاد نفوذ» باعث شد که ارتش و اقتصاد ایران سال‌ها در خدمت منافع بیگانگان باشد، نه منافع ملی.

حجت الاسلام و المسلمین علیرضا آذرنیوشان تأکید کرد: تأسیس پایگاه‌های نظامی و اقتصادی توسط کشورهای استعماری در ایران، روندی تدریجی و حساب‌شده بود که هدف نهایی آن، تبدیل ایران به یک کشور وابسته و عقب‌مانده بود. این پایگاه‌ها نه تنها امنیت و ثبات کشور را خدشه‌دار کردند، بلکه مانع از پیشرفت صنعتی و سیاسی ایران شدند. اما آگاهی عمومی و بیداری اسلامی ملت ایران، سرانجام این سلسله‌ای از وابستگی‌ها را پاره کرد و با انقلاب اسلامی، پایگاه‌های استعمار را از خاک ایران پاکسازی نمود تا کشور بتواند با تکیه بر توان داخلی، مسیر سربلندی و استقلال را در پیش گیرد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha