به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت الاسلام و المسلمین سید محمد مرتضوی، استاد حوزه علمیه مشهد، شامگاه یکشنبه سوم اسفندماه در جلسه چهارم از سلسله نشستهای دورههای کوتاهمدت کلامی مدرسه رمضانیه امیرالمؤمنین حضرت علی (علیهالسلام) که در مؤسسه علمی پژوهشی کلامنا برگزار شد، به موضوع «سیری در نهج البلاغه و تصویری جامع از آن» پرداخت.
امام علی(ع)؛ شخصیتی بینظیر در تاریخ
حجت الاسلام والمسلمین مرتضوی تأکید کرد: هیچ یک از ائمه معصومین دارای جامعیتی که امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) دارد، نیستند؛حتی فرقههای مختلف اسلامی نیز به شخصیت ایشان اعتراف دارند و متفکران فرادینی، بهویژه در مسیحیت، از آزادی، عدالت و حکمت علی (ع) الهام گرفتهاند.
وی افزود: کتابهایی مانند «سوف العدالة الإنسانیة» که توسط محققان مسیحی تهیه شده، هر بار مطالعه نهج البلاغه، نکات تازهای را درباره آزادی و عدالت انسان آشکار میکند؛امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) با جملهای کوتاه، مفاهیم بلند انسانی را بیان کردهاند که بررسی آنها در مقایسه با متون فرادینی بسیار آموزنده است.
استاد دانشگاه فردوسی به زندگی سید رضی و شرایط تاریخی تدوین نهج البلاغه پرداخت و گفت: سید رضی از پدر با پنج واسطه و از مادر با هفت واسطه به امام سجاد (علیهالسلام) میرسد. او در دوران حکومت بنی عباس و آل بویه زندگی میکرد و شاهد تحولات سیاسی مهمی مانند قیام سه برادر یتیم ایرانی در بغداد و تسلیم خلیفه عباسی بود.
وی ادامه داد: سید رضی از کودکی به علوم دینی و ادبی مسلط بود و در سن یازده سالگی قصیدهای در مدح پدر خود سرود؛ شخصیت علمی و اجتماعی او به گونهای بود که پژوهشگران بعد از او، از جمله مرحوم حسنزاده آملی، بخشهایی از نهج البلاغه را تکمیل و شرح کردند.
ویژگیهای محتوایی نهج البلاغه
حجت الاسلام والمسلمین مرتضوی با تأکید بر ساختار علمی نهج البلاغه گفت: این اثر شامل سه بخش اصلی است: خطبهها، نامهها و کلمات قصار. هر بخش با دقت گزینش شده تا فصاحت، بلاغت و اهداف سیاسی،اجتماعی امیرالمؤمنین حضرت علی را آشکار کند. علامتهای گزینش در متن، نشاندهنده دقت سید رضی است.
وی افزود: سید رضی در بیشتر موارد سند ارائه نمیدهد و تنها در شش یا هفت مورد محدود از منابع نقل قول کرده است. اما با تحلیل قرائن و تقطیع منطقی کلمات، اعتبار سخنان را تثبیت میکند این شیوه بعدها به مرجعی برای مطالعات تطبیقی در نهج البلاغه تبدیل شد.
حجت الاسلام والمسلمین مرتضوی درباره ترجمه و انتشار نهج البلاغه گفت: این کتاب علاوه بر زبان عربی، به فارسی و انگلیسی ترجمه شده است. بیش از چهل ترجمه فارسی معتبر وجود دارد که ترجمه مرحوم شهید عباسیان، از شاگردان مرحوم آیتالله خویی، بهعنوان علمیترین ترجمه، با دقت و روانشناسی فرهنگی ارائه شده است.؛همچنین آثار پژوهشی مانند «شهر دشتی» در دو زبان فارسی و عربی، تحلیلهای ارزشمندی درباره نهج البلاغه ارائه کردهاند.
وی افزود: دو روش اصلی پژوهشی درباره نهج البلاغه وجود دارد؛موجنویسی: استخراج موضوعات مشخص و دستهبندی آنها (بیش از شش هزار عنوان) برای تحلیل موضوعی ودیگری تکنگاری: تحلیل دقیق هر موضوع بهصورت مستقل برای فهم عمیق فقه، الهیات و سیاست دینی است.
تاثیر آموزههای نهج البلاغه بر فقه و حکومت
حجت الاسلام والمسلمین مرتضوی در ادامه تأکید کرد: آموزههای نهج البلاغه، بنیان فقه سیاسی و حکمرانی دینی را شکل دادهاند. مطالعه این متون نشان میدهد که بدون بهرهگیری از آموزههای حضرت علی (علیهالسلام)، مدیریت جامعه، سیاستگذاری اقتصادی و اجتماعی ناقص خواهد بود. حتی مسائل امروز اقتصادی و اجتماعی با تحلیل آموزههای نهج البلاغه قابل حل است.
وی افزود: پژوهشهای مستمر و مستدرکهای علمی، مانند آثار مرحوم محمودی و دیگر محققان، مسیر فهم و کاربرد عملی این کتاب را هموار کردهاند. حفظ کامل نهج البلاغه نیز کاری دشوار است و تاکنون بیش از ۱۳۳ نفر موفق به حفظ آن شدهاند.
استاد حوزه علمیه مشهد گفت: نهج البلاغه مجموعهای از سخنان امیرالمؤمنین حضرت علی(ع)است، لذا منبعی برای حکمت، عدالت و رهبری عملی در تمام دورانهااست؛ پژوهش دقیق، تحلیل موضوعی و مطالعه مستمر این اثر، راهنمایی عملی برای حکومت اسلامی و اداره جامعه بر اساس آموزههای دینی فراهم میکند.
انتهای پیام/
نظر شما