منظومه فکری رهبر شهید انقلاب در تدوین چارچوب وحدت ملی

حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد عابدین زاده، استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران با اشاره به اتحاد مقدس ملت ایران در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، بر لزوم شناخت دقیق نقش رهبر شهید در تقویت این اتحاد تاکید کرد و اظهار داشت: اولین گام در فهم ساختاریافته دیدگاه رهبر شهید درباره همبستگی، درک معنای دقیق، کاربردی و واقع‌بینانه وحدت در اندیشه ایشان است.
استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران افزود: ایشان پیش و بیش از آنکه این مقوله را به معنای یکسان‌سازی عقاید، حذف تفاوت‌ها یا ادغام اجباری اندیشه‌ها تقلیل دهند، آن را همگرایی و هم‌افزایی در مسائل کلان و حیاتی تعریف می‌کنند. در نگاه ایشان، مسائلی وجود دارند که فراتر از رقابت‌ها و گفتمان‌های رایج، مستقیماً با «بقای» جامعه ارتباط دارند.
وی ادامه داد: رهبر شهید این گزاره را این‌گونه تبیین می‌کنند: «وحدت یعنی چه؟ یعنی در مسائل اساسی کشور، آنجایی که پای منافع ملت در میان است، اختلافات مذهبی، سیاسی، گروهی، ‌قومی باید به کنار گذاشته بشود، همه باید در کنار هم باشند؛ اقوام و مذاهب مختلف در کنار هم؛ آنجایی که یک جهت‌گیری ‌مشخصی هست، این وحدت مهم است».

تعریف عملیاتی و کاربردی رهبر شهید در زمینه وحدت ملی
مدیر مدرسه علمیه سفیران هدایت امام صادق علیه السلام تهران خاطرنشان کرد: این تعریف عملیاتی از وحدت، نشان می‌دهد که رهبر شهید به دنبال ایجاد یک جامعه تک‌صدایی منفعل نیستند و هم‌صدایی در «نقاط عطف» و «منافع ملی» را مدنظر دارند. ایشان در جای دیگری با تأکید بر همین معنا می‌فرمایند: «دشمن دو نقطه اساسی را هدف گرفته: یکی وحدت ملی، یکی امنیت ملی. وحدت ملی مهم است؛ نگذارید وحدت را به هم ‌بزنند… در مسائل اساسی کشور، آنجایی که پای منافع ملت در میان است، اختلافات مذهبی، اختلافات ‌سیاسی، اختلافات گروهی، اختلافات قومی باید به کنار گذاشته بشود… و امنیت؛ آن کسانی که امنیّت ‌ملی را تهدید می‌کنند دشمن ملتند، برای دشمن کار می‌کنند؛ چه خودشان بفهمند، چه نفهمند. گاهی کاری می‌کنند، نمی‌فهمند ‌چه کار می‌کنند! پس بنابراین، این دو نقطه مهم است. دشمن این دو نقطه را، یعنی وحدت را و امنیّت را، آماج حمله خودش قرار ‌داده که باید در مقابلش ایستاد».
وی در همین راستا افزود: این هشدار، وظیفه دوران کنونی را برای آحاد جامعه مشخص می‌کند؛ چنانکه ایشان با قاطعیتی بی‌نظیر اعلام می‌دارند: «وظیفه‌مان امروز وحدت ملی است؛ وحدت ملی مهم است» و باز تأکید می‌کنند: «وحدت ملی مهم است؛ نگذارید دشمنان وحدت را به هم بزنند».
حجت الاسلام والمسلمین عابدین زاده گفت:در ادبیات رهبر شهید، مفهوم وحدت با واژگانی حماسی، دفاعی و استراتژیک توصیف می‌شود. ایشان اتحاد را صرفاً یک مزیت نسبی نمی‌دانند، بلکه آن را شرط لازم برای حیات مقتدرانه یک ساختار سیاسی برمی‌شمارند. ایشان با ارجاع به تجربیات تاریخی ملت ایران می‌فرمایند: «امروز نیازهای زیادی هست، که می‌خواهم به یکی از آن‌ها توجه کنید و تکیه روی یک نیاز می‌کنم و آن عبارت است از «اتحاد ‌ملی». یکی از نیازهای مهم امروز ما اتحاد ملی است. اتحاد ملی سد است؛ دیواره محکم سر به‌ فلک‌ کشیده است در مقابل دشمن».

نقش کلیدی امام خمینی در تقویت وحدت ملی
وی ادامه داد: این نگاه ریشه در تجربه زیسته رهبر شهید و درک عمیق ایشان از تاریخ معاصر دارد. ایشان با یادآوری نقش هدایت‌های بنیان‌گذار جمهوری اسلامی می‌گویند: «بحمدالله از اول انقلاب که امام بزرگوار در کلمات نورانی خود به طور دائم بر روی وحدت مردم، اتحاد مردم تکیه می‌کرد، مردم ما ‌متّحد بوده‌اند و این اتحاد در موارد بسیاری توانست راه‌های دشواری را، تنگه‌های سختی را برای مردم باز کند و راهگشای راه‌ها ‌باشد؛ این اتّحاد باید حفظ بشود». در همین راستا، ایشان سیره و منش حضرت امام را به عنوان یک الگوی تمام‌عیار معرفی کرده و تصریح می‌کنند: «اهتمام به همبستگی و اتّحاد ملّت؛ یکی از خصوصیّات الگوی رفتاری امام در مقابل دشمنی‌ها بود».

استاد دانشگاه آزاد اسلامی گفت: یکی از درخشان‌ترین و تحلیلی‌ترین بخش‌های منظومه فکری رهبر شهید، رصد دقیق تغییر استراتژی نظام سلطه در تقابل با ملت‌های مستقل است. ایشان با نگاهی تبارشناسانه به پدیده استعمار، گذار از نبرد سخت به نبرد نرم و شناختی را کالبدشکافی کرده و می‌فرمایند: «در گذشته استعمارگران با حرکت نظامی وارد کشورها می‌شدند. وقتی استعمار ‌کشور مسلمان را می‌خواست بگیرد، با نیروی نظامی وارد می‌شد و می‌گرفت؛ این تاکتیک، این حرکت امروز از کار افتاده است و ‌دشمنان اسلام فهمیده‌اند که از نیروی نظامی کاری ساخته نیست… لذا راهبرد را عوض کردند، راه دیگری را برگزیدند. امروز کار ‌آن‌ها عبارت است از تزویر، تحریف و دروغ‌گویی».

وی در همین راستا اضافه کرد: در این نبرد نوین، هدف تصرف خاک نیست، بلکه تصرف ذهن و گسستن پیوندهای اجتماعی است. رهبر شهید این گزاره را به صراحت بیان می‌کنند: «هدف [دشمن]، به زانو در آوردن جمهوری اسلامی است؛ این هدف است‌.‌ راهبرد چیست؟ ایجاد اختلاف، ایجاد بی‌اعتمادی؛ ‌بی‌اعتمادی دسته‌جات سیاسی نسبت به همدیگر، گروه‌های مردمی نسبت به همدیگر، بی‌اعتمادی مردم به حکومت، بی‌اعتمادی ‌حکومت به مردم، بی‌اعتمادی این به آن، این سازمان با آن سازمان که به هم بی‌اعتماد باشند، به هم بدبین باشند».

تبیین راهبرد دشمن در زمینه تضعیف اتحاد مقدس

وی افزود: ایشان مجدداً در بیانی دیگر بر این نکته پافشاری می‌کنند: «راهبرد چیست؟ ایجاد اختلاف، ایجاد بی‌اعتمادی؛ بی‌اعتمادی دسته‌جات سیاسی نسبت به همدیگر، گروه‌های مردمی نسبت به ‌همدیگر… وقتی بی‌اعتمادی به وجود آمد، امید به آینده هم از بین خواهد رفت».

حجت الاسلام والمسلمین عابدین زاده گفت: ابزار اجرایی این راهبرد شوم نیز از چشمان تیزبین ایشان پنهان نمانده است: «راهبرد دشمن ایجاد اختلاف است. البتّه تاکتیک‌ها مختلف است؛ هر زمانی با یک تاکتیک؛ عمده تاکتیک هم دروغ‌پردازی و ‌شایعه‌سازی است؛ این کارها را می‌کنند برای اینکه بتوانند اختلاف ایجاد کنند».

امام جماعت مسجد ولیعصر علیه السلام تهران گفت: بنابراین، شناخت این جبهه و آرایش آن، نخستین پیش‌نیاز دفاع است. در واقع دشمن غدّار، این جبهه دشمن -فقط آمریکا نیست؛ آمریکا خبیث‌ترین و قبیح‌ترین‌شان است، وَالّا فقط آمریکا نیست؛ دشمن یک ‌جبهه است- همه نیرویش را متمرکز کرده برای اینکه جمهوری اسلامی را بلکه به عقب‌نشینی وادار کند… خب در این شرایط، ‌تکلیف ما چیست؟ تکلیف ما اتحاد داخلی و انسجام داخلی است که نشان‌دهنده وحدت در مقابل دشمن است.

رهبر شهید با ذهنیتی عمیقاً جامعه‌شناختی و واقع‌نگر، هرگز منکر وجود تفاوت‌ها نبودند

وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید با ذهنیتی عمیقاً جامعه‌شناختی و واقع‌نگر، هرگز منکر وجود تفاوت‌ها، تنوع آراء و تکثر سلایق در درون یک جامعه پویا نیستند. ایشان اتفاقاً این تنوع را می‌پذیرند، اما مرز باریک و حیاتی میان «تضارب آراء برای پیشرفت» و «منازعه برای تخریب» را با دقتی بی‌نظیر ترسیم می‌کنند. ایشان می‌فرمایند: «در یک جامعه، سلایق مختلفی هست، عقاید مختلفی هست، نگاه‌های مختلفی به مسائل هست؛ باشد، مانعی ندارد؛ همه در کنار ‌هم زندگی کنند، با هم کار کنند، با هم مهربانی کنند؛ رأفت میان مردم. بایستی وسوسه‌های دشمن را برای بدبین کردن مردم به کدیگر یا بدبین کردن مردم به مسئولان زحمت‌کش کشور باطل کرد».

وی گفت: این تفاوت نگاه، در محیط‌های نخبگانی و دانشگاهی اهمیت مضاعفی میابد. رهبر شهید در تبیین این رفتار متمدنانه تصریح می‌کنند: «یکی از چیزهایی که در ایجاد قوّت در کشور مؤثّر است و کشور را قوی می‌کند، اتحاد ملی است. سر چیزهای جزئی تنازع نباید ‌انجام بگیرد. البته اختلاف نظر هست. در این اختلاف نظرها مباحثه خوب است، مناظره خوب است امّا منازعه خوب نیست.».

حجت الاسلام والمسلمین عابدین زاده با بیان اینکه هنر یک جامعه بالغ در نگاه ایشان، آن است که اجازه ندهد اختلافات طبیعی، به گسل‌های ویرانگر و خطوط تماس خصمانه تبدیل شود، گفت: قائد امت در این زمینه تاکید داشتند: «خب قهراً یک اختلافاتی وجود دارد؛ این اختلافات را نباید تبدیل ‌کرد به گسل. یک وقت [بحث] «زن» را مطرح می‌کنند، یک وقت بحث «شیعه و سنی» را مطرح می‌کنند، یک وقت «اختلاف ‌نسلی» را مطرح می‌کنند، یک وقت مسائل گوناگون دیگر را، برای اینکه اختلاف ایجاد کنند؛ راهبرد دشمن ایجاد اختلاف است».

مدیر مدرسه علمیه سفیران هدایت امام صادق علیه السلام تهران خاطرنشان کرد: وقتی مرزها مشخص شد و راهبرد دشمن برای نابودی ساختار از طریق تفرقه عیان گشت، دیگر هیچ‌گونه مدارایی با عوامل مخل وحدت پذیرفته نیست. رهبر شهید با قاطعیت، خط قرمزی قطعی برای نخبگان، تریبون‌داران و رسانه‌ها تعیین می‌کنند. ایشان هرگونه عملی را که به گسست اجتماعی منجر شود، فارغ از نیت عامل آن، بازی در زمین دشمن تلقی می‌کنند: «آن چیزی که ملّت را نگه می‌دارد امید است و وحدت؛ اتّحاد میان آحاد مردم. بله،‌ سلایق مختلفی وجود دارد، اختلافات نظر در ‌مسائل گوناگون وجود دارد، امّا درباره اسلام، درباره نظام، درباره انقلاب، وحدت نظر بین مردم هست؛ نگذاریم این وحدت ‌نظر از بین برود.»

وی در پایان گفت: وحدت در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی، موضوع کلیدی را حق استقامت ملی در برابر استکبار جهانی آغاز یک سو، و تقویت روحیه ایثار برای حفظ دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی است.